Cultureel zelfportret

Cultureel zelfportret

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Cultureel zelfportret

Open met het idee dat een zelfportret meer kan laten zien dan alleen uiterlijk. In CKV gaat het hier om identiteit, keuzes en culturele invloeden.

Lesdoel

Ik kan in een cultureel zelfportret laten zien welke dingen mijn identiteit en cultuur beïnvloeden.

Deze slide heeft geen instructies

Welke dingen laten zien wie jij bent?

Gebruik de woordwolk als start: denk aan hobby's, muziek, taal, kleding, vrienden, thuis of eten. Laat leerlingen zien dat identiteit uit meer bestaat dan uiterlijk.

Wat is een zelfportret?

Een zelfportret is een beeld van jezelf.


In CKV gaat het niet alleen om hoe je eruitziet, maar ook om:

  • wie je bent

  • wat jij belangrijk vindt

  • wat bij jouw leven past

Benadruk dat een cultureel zelfportret ook met foto's, symbolen, kleding, kleuren of voorwerpen kan worden gemaakt.

Meer dan alleen je gezicht

Een gewoon portret laat vaak vooral het uiterlijk zien.


Een cultureel zelfportret laat ook je achtergrond zien. Denk aan:

  • thuis

  • vrienden

  • muziek

  • geloof

  • hobby's

  • taal

Maak het verschil tussen uiterlijk en identiteit duidelijk. Leerlingen hoeven niet 'mooi te tekenen'; de inhoud is belangrijker dan technisch realisme.

Wat betekent cultureel?

Met cultureel bedoelen we alles wat mensen maken, doen en doorgeven.


Dat zie je bijvoorbeeld in:

  • feestdagen

  • eten

  • kleding

  • muziek

  • gewoontes

Houd cultuur breed: niet alleen land van herkomst, maar ook jongerencultuur, straatcultuur, online cultuur en gezinsgewoontes.

Cultuur zit in het dagelijks leven

Cultuur is vaak heel gewoon.


Je merkt het in kleine keuzes, zoals:

  • wat je luistert

  • hoe je praat

  • wat je eet

  • waar je trots op bent

  • met wie je je verbonden voelt

Veel leerlingen denken bij cultuur alleen aan musea of tradities. Trek het juist naar hun eigen dagelijkse leven.

Identiteit: wie ben jij?

Je identiteit bestaat uit verschillende kanten van jezelf.


Bijvoorbeeld:

  • je karakter

  • je interesses

  • je achtergrond

  • je ervaringen

  • de groepen waarbij jij hoort

Leg uit dat identiteit niet uit één ding bestaat. Het is een mix van persoonlijke en culturele invloeden.

Invloeden op identiteit

Je identiteit groeit door wat je meemaakt.


Invloed komt onder andere van:

  • gezin

  • vrienden

  • school

  • sociale media

  • buurt

  • cultuur

Noem dat identiteit kan veranderen. Wat nu belangrijk is, kan later anders zijn.

Wat laat een cultureel zelfportret vooral zien?

A

Je identiteit

B

Je leeftijd

C

Je huiswerk

D

Je schooltas

Toetst het verschil tussen uiterlijk en identiteit uit slides 2-7.

Maak de tekst compleet

Een cultureel zelfportret laat meer zien dan je gezicht. Het gaat ook over je achtergrond en je identiteit. Die worden beïnvloed door bijvoorbeeld gezin, vrienden en cultuur.

gezicht
achtergrond
identiteit
cultuur
uiterlijk
school
muziek
buurt

Woorden sluiten aan bij de kernbegrippen uit de eerste inhoudsblok.

Welke invloed past nu het meest bij jouw identiteit?

Bespreek dat antwoorden kunnen gaan over gezin, vrienden, school, sociale media, buurt, taal, hobby's of cultuur. Het gaat om uitleg vanuit de eigen situatie.

Jouw verhaal in beelden

Een cultureel zelfportret vertelt iets over jouw verhaal.


Dat kan met:

  • voorwerpen

  • kleuren

  • symbolen

  • foto's

  • woorden

  • kleding

Laat zien dat beeldtaal ook zonder veel tekst kan werken. Voorwerpen en symbolen kunnen persoonlijke betekenis dragen.

Symbolen zeggen veel

Een symbool is een beeld met betekenis.


Voorbeelden:

  • een voetbal voor sport

  • een vlag voor afkomst

  • een koptelefoon voor muziek

  • een sleutel voor vrijheid of thuis

Benadruk dat een symbool voor iedereen iets anders kan betekenen. De maker bepaalt de persoonlijke betekenis.

Kleur en sfeer

Kleuren kunnen een gevoel of idee versterken.


Bijvoorbeeld:

  • felle kleuren → energie

  • donkere kleuren → rust of verdriet

  • goud → trots of waarde

  • groen → natuur of hoop

Gebruik dit als opstap naar beeldende keuzes. Het hoeft niet om vaste regels te gaan; leerlingen mogen eigen betekenissen geven.

Compositie: wat zet je voorop?

Compositie is hoe je alles op het beeld plaatst.


Daarmee laat je zien wat belangrijk is:

  • groot of klein

  • midden of rand

  • druk of rustig

  • veel of weinig details

Leg simpel uit dat compositie helpt om nadruk te leggen. Ook bij een collage of foto is compositie belangrijk.

Waarmee kun je in beeld laten zien wat belangrijk is?

A

Rooster

B

Symbool

C

Recept

D

Som

Toetst begrip van beeldtaal en symbolen uit slides 8-11.

Vul de juiste woorden in

In een zelfportret kan een symbool iets persoonlijks betekenen. Kleuren kunnen sfeer geven. Met de compositie laat je zien wat voorop staat en wat minder belangrijk is.

symbool
Kleuren
compositie
foto
muziek
achtergrond

Controleert de drie kernwoorden van dit blok: symbool, kleuren en compositie.

Wat zou jij het liefst gebruiken in jouw zelfportret?

1

Foto's

2

Symbolen

3

Kleuren

4

Kleding

Deze slide heeft geen instructies

Vormen van een zelfportret

Een cultureel zelfportret kan op verschillende manieren.


Denk aan:

  • tekening

  • schilderij

  • collage

  • foto

  • digitaal ontwerp

Maak duidelijk dat de vorm vrij kan zijn zolang het werk iets laat zien over identiteit en cultuur.

Van idee naar beeld

Je begint met een keuze: wat wil je over jezelf laten zien?


Daarna kies je passende beelden, kleuren en symbolen.


Zo wordt een idee stap voor stap een persoonlijk kunstwerk.

Benadruk het maakproces: eerst inhoud, daarna vorm. Dat past goed bij CKV en helpt leerlingen gerichter werken.

Kunst laat identiteit zien

Veel kunstenaars gebruiken zelfportretten om iets van zichzelf te tonen.


Niet alleen hun gezicht, maar ook:

  • hun tijd

  • hun gevoelens

  • hun omgeving

  • hun identiteit

Houd het algemeen; noem eventueel mondeling een bekend voorbeeld als dat past, maar voeg geen extra kunsthistorische inhoud toe die buiten de leskern valt.

Jouw keuzes maken betekenis

In een cultureel zelfportret is elke keuze belangrijk.


Wat je laat zien, weglaat of extra groot maakt, vertelt iets over jou.


Daarom is een zelfportret niet zomaar een plaatje, maar een persoonlijk verhaal in beeld.

Dit is de afrondende inhoudelijke landingsslide: cultuur en identiteit worden zichtbaar door beeldende keuzes.

Wat komt eerst bij het maken van een zelfportret?

A

Kader kiezen

B

Titel verzinnen

C

Idee kiezen

D

Cijfer geven

Sluit aan bij slide 13: eerst bepalen wat je over jezelf wilt laten zien, daarna pas vormkeuzes.

Maak de zinnen af

Een cultureel zelfportret kan een collage, foto of tekening zijn. Je maakt eerst een keuze over wat je wilt laten zien. Daarna geven je beelden samen betekenis aan jouw persoonlijke verhaal.

collage
keuze
betekenis
museum
kleur
gevoel

Herhaalt vorm, proces en betekenis uit slides 12-15.

Welke keuze zou jij zeker in jouw zelfportret zetten?

Goede antwoorden noemen één concreet beeldmiddel, zoals kleur, symbool, kleding, foto, voorwerp of compositie, met een korte uitleg waarom dat past bij de leerling.

Noem één ding dat je uit deze les onthoudt

Laat leerlingen kernwoorden delen, zoals identiteit, symbool, cultuur, kleur of compositie.

Wat hielp jou vandaag het best om dit te begrijpen?

Reflectie op het leerproces. Mogelijke punten: voorbeelden, symbolen, kleuren, praten over eigen leven, of juist kiezen wat belangrijk is.

Wat vond jij nog moeilijk aan deze les?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen benoemen wat nog lastig is, zoals symbolen kiezen, betekenis uitleggen of iets persoonlijks tonen.

Begrippen

zelfportret - een beeld dat iemand van zichzelf maakt

cultureel - wat mensen doen, maken en doorgeven in hun leven

identiteit - wie je bent en wat bij jou past

symbool - een beeld of teken met een betekenis

compositie - de manier waarop onderdelen op een beeld zijn geplaatst

achtergrond - waar iemand vandaan komt en wat iemand heeft meegemaakt

beeldtaal - betekenis geven met beelden, kleuren en vormen

Deze slide heeft geen instructies