11.1 erfelijke eigenschappen deel 1
4 VMBO TL
11.1 erfelijke eigenschappen deel 1
4 VMBO TL
Eigenschappen die je overerft van ouders
Noem je erfelijke eigenschappen
De erfelijke informatie die je genen bevatten noem je je genotype
Bij iedereen zijn die erfelijke eigenschappen anders (behalve eeneiige tweelingen).
Voorbeelden zijn oogkleur, huidskleur, haarkleur, wel of geen aanleg voor een ziekte.
Hoe een eigenschap eruit ziet noemen we een fenotype
Sommige mensen hebben
aanleg voor bijvoorbeeld
Talent in een sport of voor
Erfelijke ziekte
Je kunt het fenotype veranderen
Het fenotype is afhankelijk van je erfelijke eigenschappen, van de omgeving of van beide
DNA
In de celkern zitten lange draden
Die lange draden heten chromosomen
Chromosomen bestaan uit DNA
Op je DNA staat AL je erfelijke informatie (UNIEK)
Wij mensen hebben 46 chromosomen.
Chromosomen komen altijd in paren van 2 voor. (een van je moeder, een van je vader)
Wij mensen hebben 23 paar chromosomen.
(want 23x2 = 46)
46 chromosomen
In iedere lichaamscel (oogcellen, haarcellen, huidcellen, levercellen, etc.) zit 46 chromosomen (23 paar)
In geslachtscellen zitten 23 chromosomen (niet in paren, maar alleen)
Oefenen, hoeveel chromosomen?
Hoe geef je chromosomen door?
23 chromosomen van de vader komen samen bij de 23 chromosomen van de moeder.
Zo krijg je dus erfelijke eigenschappen van je vader en van je moeder!
Dus 23 (pa) + 23 (ma) 46 een bevruchte eicel.
Wie bepaalt het geslacht?
In de zaadcel en eicel zit de helft van het erfelijk materiaal (23 chromosomen)
Mannen zijn XY Man kan dus of de X of de Y doorgeven
Vrouwen zijn XX Vrouw kan alleen de X doorgeven
Kans is 50% . De man “bepaalt” dus het geslacht
genen
Één stukje erfelijke informatie noem je een gen.
Een gen staat voor 1 erfelijke eigenschap.
Het genotype is de verzameling eigenschappen van het individu die is geërfd van de ouder of ouders.
Al je genen op al je chromosomen samen noem je het genoom
antwoord
D (in iedere cel zit hetzelfde DNA, het is enkel een kwestie van aan en uitschakelen van bepaalden genen in de cellen) je zaadcellen en eicellen worden geproduceerd aan de hand van je normale cellen dus ook daarvan wordt DNA overgedragen
antwoord
A
antwoord
5 paren.
Want je ziet 10 chromosomen en die komen voor in paren van 2.