2.1 Wat is sociaal gedrag?
2.1 Wat is sociaal gedrag?
Kies een beeld dat past bij mbo-studenten in een praktische werkomgeving, zodat de les direct herkenbaar aanvoelt voor studenten Timmerindustrie.
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat de belangrijkste functie is van omgangsvormen en sociaal gedrag.
De gebruiker gaf meerdere leerdoelen. Volgens de instructie is één doel leidend; hier is gekozen voor het doel dat de rest van de les het best draagt. De andere doelen komen wel terug in de inhoud van de slides.
Stel je voor dat je in Nederland een rapportcijfer van 1 tot 10 zou krijgen voor je gedrag. Welk cijfer zou jij jezelf geven?
hier je vraag toe
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Goed gedrag
Alle manieren om rekening met elkaar te houden.
Alle goede gedragingen worden ook wel:
omgangsvormen of sociaal gedrag genoemd.
Bij sociaal gedrag horen bepaalde vaardigheden:
Deze slide heeft geen instructies
sociale vaardigheid
contact maken met anderen
samenwerken
afspraken nakomen
respectvol communiceren
omgaan met je emoties
omgaan met kritiek
de regels van de groep respecteren
voorbeeld
iemand groeten en oogcontact maken
een ander om een reactie vragen
op tijd zijn of op tijd een afspraak afzeggen
vriendelijk of beleefd iets zeggen
als iets je irriteert, dan stel je je reactie uit
proberen te leren van de tips van een ander
op je beurt wachten in de rij bij de kassa
Deze slide heeft geen instructies
Welk gedrag vind jij belangrijk als je samenwerkt?
Gebruik de uitkomsten als opstap naar sociaal gedrag in school, stage en werkplaats. Verwachte woorden: luisteren, respect, duidelijkheid, helpen, afspraken, eerlijk.
Sociaal gedrag in het dagelijks leven
Sociaal gedrag is hoe je omgaat met andere mensen
Het gaat om wat je doet, zegt en laat zien
Denk aan luisteren, groeten, samenwerken en rekening houden met elkaar
Deze slide heeft geen instructies
Omgangsvormen en sociale vaardigheden
Omgangsvormen zijn afgesproken manieren van doen in contact met anderen.
Sociale vaardigheden zijn dingen die je kunt inzetten, zoals luisteren, duidelijk praten, hulp vragen, overleggen en feedback geven.
Benadruk het verschil: omgangsvormen gaan meer over wat in een groep als passend geldt; sociale vaardigheden gaan over wat iemand kan doen in contact met anderen.
Waarom zijn ze belangrijk?
De belangrijkste functie van omgangsvormen en sociale vaardigheden is dat ze het samenleven en samenwerken makkelijker maken. Ze helpen om duidelijkheid, respect en vertrouwen op te bouwen. Daardoor verlopen contact, afspraken en samenwerking vaak soepeler.
Leg de koppeling met burgerschap: sociaal gedrag gaat niet alleen over aardig zijn, maar ook over goed meedoen in groepen, op school, op stage en in de samenleving.
In de timmerindustrie
Samenwerken vraagt om duidelijke communicatie
Je moet afspraken nakomen en veilig werken
Respectvol gedrag voorkomt gedoe op de werkvloer
Goed sociaal gedrag maakt je betrouwbaarder als collega
Maak het concreet: te laat komen, niet luisteren naar instructies of bot reageren heeft direct gevolgen voor planning, veiligheid en sfeer.
Deze slide heeft geen instructies
Positieve eigenschappen
Bij sociaal gedrag horen vaak positieve eigenschappen, zoals:
behulpzaam
eerlijk
vriendelijk
zelfverzekerd
kritisch
geduldig
Deze eigenschappen kunnen voordelen hebben, maar soms ook lastige kanten.
Deze slide opent de tweede inhoudelijke stap: eigenschappen zijn niet automatisch altijd goed of altijd handig; het hangt af van hoe en wanneer je ze inzet.
Voordelen van eigenschappen
Nog meer voordelen
Voorbeelden
Zelfverzekerd - durven zeggen wat je denkt
Kritisch - fouten eerder zien
Geduldig - rust houden bij samenwerking
Behulpzaam - anderen voelen steun
Eerlijk - zorgt voor duidelijkheid
Vriendelijk - maakt contact makkelijker
Deze slide heeft geen instructies
Mogelijke nadelen
Als het doorslaat
Nog meer voorbeelden
Behulpzaam - te veel werk van anderen overnemen
Eerlijk - hard of bot overkomen
Vriendelijk - grenzen niet duidelijk aangeven
Zelfverzekerd - arrogant lijken
Kritisch - veel commentaar geven
Geduldig - te lang blijven afwachten
Benadruk dat het niet gaat om 'goed' of 'fout', maar om balans en passend gedrag in de situatie.
De situatie bepaalt veel
Een eigenschap kan dus tegelijk sterk én lastig zijn. Wat handig is, hangt af van:
de situatie
de mensen om je heen
het doel van het contact
de regels of verwachtingen in de groep
Laat zien dat sociaal gedrag contextafhankelijk is. Daarmee bereid je de overstap voor naar verschillen tussen groepen en situaties.
Sociaal gedrag verschilt per groep
In elke groep gelden eigen gewoontes en verwachtingen
Wat normaal is bij vrienden, past niet altijd op school of stage
Je let daarom op hoe mensen met elkaar omgaan
Goed sociaal gedrag betekent ook: je kunnen aanpassen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeelden van verschillen
Tegen vrienden praat je vaak losser en directer
Tegen een docent of leidinggevende gebruik je meestal meer afstand
In de werkplaats is duidelijke communicatie belangrijk
In een formeel gesprek let je extra op houding en taalgebruik
Gebruik herkenbare voorbeelden uit school, stage en bijbaan. Vermijd te veel abstracte sociologische taal.
Begrippen
sociaal gedrag - de manier waarop je omgaat met andere mensen
omgangsvormen - afgesproken manieren van doen in contact met anderen
sociale vaardigheden - vaardigheden die helpen om goed met anderen om te gaan
positieve eigenschap - een kenmerk dat vaak als waardevol of prettig wordt gezien
context - de situatie of omgeving waarin gedrag plaatsvindt
respect - laten zien dat je rekening houdt met anderen
aanpassen - je gedrag afstemmen op de groep of situatie
Deze slide heeft geen instructies