Het zenuwstelsel
Welkom
Leg je spullen op tafel
Ga rustig zitten
Lesduur is: 25 minOnderdelen in deze les
Welkom
Leg je spullen op tafel
Ga rustig zitten
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Het zenuwstelsel
Open met het idee dat je lichaam informatie moet ontvangen, verwerken en doorgeven. Dat vormt de rode draad van de les.
Leerdoel
Ik kan de delen van het zenuwstelsel noemen en de werking van het zenuwstelsel beschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Delen van het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel bestaat uit twee delen
Het centrale zenuwstelsel
De zenuwen
Samen zorgen deze delen voor het ontvangen en doorgeven van informatie in je lichaam
Gebruik hier steeds dezelfde termen: centrale zenuwstelsel en zenuwen. Vermijd andere benamingen om verwarring te voorkomen.
Het centrale zenuwstelsel
Bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg
De hersenen verwerken informatie
Het ruggenmerg verbindt de hersenen met de rest van het lichaam
Veel impulsen lopen via het ruggenmerg heen en weer
Deze slide heeft geen instructies
Bescherming van hersenen en ruggenmerg
De hersenen liggen beschermd in de schedel
Het ruggenmerg ligt beschermd in de wervelkolom
Deze bescherming is belangrijk, omdat beide delen onmisbaar zijn voor het doorgeven van impulsen
Deze slide heeft geen instructies
De zenuwen
Zenuwen lopen van het centrale zenuwstelsel naar alle lichaamsdelen
Bijvoorbeeld naar je ogen, armen, benen en spieren
Zenuwen verbinden de romp en ledematen met het ruggenmerg
Zo kan informatie door het hele lichaam worden doorgegeven
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
Ga aan de slag met de eerste opdrachten van basisstof 1: het zenuwstelsel
je krijgt 10 minuten de tijd:
opdracht 1, 2, 3 en 4
10
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Prikkels en impulsen
We nemen prikkels in en buiten ons lichaam waar met onze zintuigen.
Onze zintuigen zetten deze prikkels om in impulsen die over het zenuwstelsel kunnen reizen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een prikkel?
Een prikkel is een invloed uit je omgeving
Voorbeelden: licht, geluid, geur, smaak en aanraking
Je merkt prikkels op met je zintuigen
Deze slide heeft geen instructies
Richting van impulsen
Zintuigen - zenuwen→ ruggenmerg → hersenen
Hersenen → ruggenmerg → zenuwen → spieren of klieren
Het ruggenmerg geeft impulsen dus naar de hersenen en ook van de hersenen terug door.
Benadruk dat het ruggenmerg geen los deel is, maar een centrale verbinding tussen hersenen en zenuwen.
Zintuigen en zintuigcellen
In zintuigen liggen zintuigcellen
Een zintuigcel is gevoelig voor één bepaalde prikkel
Zintuigcellen in je oog reageren alleen op de juiste prikkel ofwel: lichtstralen
Ze reageren niet op geluid of geurstoffen
De juiste prikkel voor een zintuig noemen we een adequate prikkel
Laat het verschil zien tussen zintuig en zintuigcel: een oog is een zintuig, de lichtgevoelige cellen daarin zijn zintuigcellen.
Van prikkel naar impuls
Een zintuigcel zet een prikkel om in een impuls.
Een impuls is een zwak elektrisch signaal. Deze impulsen gaan via de zenuwen naar het centrale zenuwstelsel.
Deze slide heeft geen instructies
Verwerking in de hersenen
In de hersenen worden impulsen verwerkt
Daardoor word je je bewust van prikkels
Dat heet waarnemen
Je weet dan bijvoorbeeld dat je iets ziet, hoort of ruikt
Deze slide heeft geen instructies
Een voorbeeld: de sinaasappel zien
Lichtstralen van de sinaasappel → zintuigcellen in het oog → impulsen via zenuwen → hersenen
In de hersenen worden de impulsen verwerkt. Daardoor weet je dat je een stukje sinaasappel ziet.
Als je besluit de sinaasappel te pakken, ontstaan in de hersenen nieuwe impulsen.
Die impulsen gaan via het ruggenmerg en de zenuwen naar de spieren in je arm.
Gebruik dit voorbeeld om de route stap voor stap hardop mee te lopen. Het is een concreet model voor alle waarneming.
Spieren reageren op impulsen
Armspieren ontvangen impulsen via zenuwen
Een spier reageert door samen te trekken
Daardoor ontstaat beweging
Zo kun je het stukje sinaasappel pakken
Benadruk dat spieren niet vanzelf bewegen: ze reageren op impulsen uit het zenuwstelsel.
Het zenuwstelsel en klieren
Het zenuwstelsel stuurt niet alleen spieren aan
Ook klieren kunnen reageren op impulsen
Bijvoorbeeld: speekselklieren maken speeksel als je lekker eten ziet of ruikt
Dat helpt bij de vertering
Deze slide heeft geen instructies
De functie van het zenuwstelsel
Zintuigen nemen prikkels waar
Zintuigcellen zetten prikkels om in impulsen
Zenuwen geleiden impulsen naar het centrale zenuwstelsel
Hersenen verwerken impulsen
Het lichaam reageert via spieren en klieren
Dit is de samenvattende keten van de les. Koppel hier beide leerdoelen terug: delen noemen én werking beschrijven.
Aan de slag
Maak de rest van de opdrachten
basisstof 1
opdrachten 5 tm 7
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
zenuwstelsel - het orgaanstelsel dat informatie ontvangt, verwerkt en doorgeeft
centrale zenuwstelsel - de hersenen en het ruggenmerg samen
hersenen - deel van het centrale zenuwstelsel dat impulsen verwerkt
ruggenmerg - deel van het centrale zenuwstelsel dat impulsen doorgeeft tussen hersenen en zenuwen
zenuwen - verbindingen die impulsen van en naar het centrale zenuwstelsel geleiden
prikkel - een invloed uit de omgeving
zintuig - orgaan waarmee je prikkels waarneemt
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
zintuigcel - cel die gevoelig is voor één bepaalde prikkel
impuls - zwak elektrisch signaal in het zenuwstelsel
waarnemen - je bewust worden van prikkels uit je omgeving
spier - orgaan dat op impulsen kan reageren door samen te trekken
klier - orgaan dat stoffen maakt of afgeeft, zoals speeksel
Deze slide heeft geen instructies
