Goedemorgen! Planning vandaag:
Opening
Opdrachten 4.2: 7 t/m 11
Opdrachten 4.2: vanaf opdracht 23
Opdrachten 4.4: bij video 1 en bij video 5
2e uur: voorbereidingstoets 4.8 (samen teksten lezen)
Goedemorgen! Planning vandaag:
Opening
Opdrachten 4.2: 7 t/m 11
Opdrachten 4.2: vanaf opdracht 23
Opdrachten 4.4: bij video 1 en bij video 5
2e uur: voorbereidingstoets 4.8 (samen teksten lezen)
Welk woord staat onder het balkje?
Herken je samenhang?
Samenhang betekent dat de zinnen en alinea’s logisch met elkaar verbonden zijn, zodat de tekst prettig leest, of luistert...
Er zijn 3 manieren:
Inleiding - kern - slot
Signaalwoorden
Verwijswoorden
Inleiding
Kern
Slot
Signaalwoorden
Verwijswoorden
Soorten structuren
Indelingstructuur: tekst opdelen met tussenkopjes; inleiding geeft de volgorde aan.
Onderzoekstructuur: vaste onderdelen: inleiding, methode, resultaten, conclusie, discussie/aanbevelingen.
Probleem‑oplossingstructuur: probleem → oorzaken/gevolgen → oplossingen → evt. conclusie.
Standpunt‑argumentstructuur: standpunt → argumenten → tegenargument en weerlegging.
Tijdstructuur: gebeurtenissen in tijdsvolgorde; gebruik tijdssignaalwoorden.
Verschijnsel‑verklaringstructuur: verschijnsel noemen → verklaringen/oorzaken uitleggen.
Voordelen‑nadelenstructuur: eerst voordelen → overgang → nadelen.
Vraag‑antwoordstructuur: centrale vraag → per alinea één antwoord.
Doen:
Opdrachten 4.2: 7 t/m 11
Opdrachten 4.2: vanaf opdracht 23
Opdrachten 4.4: bij video 1 en bij video 5
2e uur: voorbereidingstoets 4.8 (samen teksten lezen)
Hulpmiddelen in een presentatie
Gebruik hulpmiddelen zoals dia’s, afbeeldingen en voorwerpen.
Eén dia per deelonderwerp, met weinig tekst en duidelijke trefwoorden.
Afbeeldingen en voorwerpen moeten passen bij je verhaal.
Beelden kunnen aandacht trekken, iets verduidelijken of je presentatie mooier maken.
Let op auteursrecht: gebruik eigen beelden of rechtenvrije (Creative Commons) afbeeldingen.
Voorbereidingstoets
Voorbereidingstoets
Beeld (plaatje/foto) aan je tekst toevoegen
Beeld maakt tekst aantrekkelijker en kan uitleg geven.
In verslagen heeft beeld vaak een ondersteunende functie.
Let op auteursrecht: gebruik eigen of rechtenvrije beelden.
Koppel beeld duidelijk aan tekst:
formeel: nummer + bijschrift + verwijzing;
minder formeel: verwijzende zin.
Functies van beeld (plaatje/foto)
Beeld draagt de basisboodschap over (bijv. nieuwslezer, interview).
Beeld kan aandacht trekken of vasthouden (bijv. opvallende beelden, foto’s/video’s tussendoor).
Beeld kan ondersteunen of uitleggen (bijv. infographic, uitlegvideo).
Beeld kan ondersteunen met tekst(kaders) (bijv. opsommingen, samenvattingen, nieuw onderwerp).
Welke functies gebruikt worden, hangt af van tekstd oel, tekstsoort en videolengte.
Soms is extra beeld niet nodig als de video al duidelijk genoeg is.
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen hoe je samenhang aanbrengt tussen zinnen en alinea’s met
signaalwoorden
verwijswoorden
Signaalwoorden
Signaalwoorden zoals 'ook', 'maar' en 'dus' verbinden zinnen en alinea’s.
Verwijswoorden voor samenhang
Woorden zoals 'deze', 'die', 'dat', 'hij', 'zij', 'daar' verwijzen naar eerder genoemde personen of zaken en verbinden zinnen met elkaar.
Signaalwoorden en tekstverbanden
Wat zijn signaalwoorden?
Signaalwoorden geven aan hoe zinnen of alinea's met elkaar samenhangen. Zo wordt de tekst duidelijker voor de lezer.
Doel-middel
Geeft aan welke middelen worden gebruikt om een doel te bereiken. Signaalwoorden: 'om te', 'zodat', 'door middel van'.
Oorzaak-gevolg
Laat zien dat het één het gevolg is van het ander. Signaalwoorden: 'daardoor', 'waardoor', 'als gevolg van'.
Opsomming
Signaalwoorden die onderdelen in een rijtje zetten, zoals: 'en', 'ook', 'bovendien', 'ten eerste', 'ten slotte'.
Reden en verklaring
Een reden of verklaring legt uit waarom iets gebeurt. Signaalwoorden: 'want', 'omdat', 'daarom'.
Samenvatting
Geeft de kern van de tekst weer. Signaalwoorden: 'kortom', 'samenvattend', 'al met al'.
Tegenstelling
Signaalwoorden die een tegenstelling aangeven, zoals: 'maar', 'echter', 'daarentegen', 'toch'.
Tijdsvolgorde
Geeft aan in welke volgorde iets gebeurt. Signaalwoorden: 'eerst', 'daarna', 'vervolgens', 'ten slotte'.
Vergelijking
Vergelijkingen tonen overeenkomsten of verschillen. Signaalwoorden: 'zoals', 'evenals', 'net als', 'in vergelijking met'.
Voorbeeld en toelichting
Signaalwoorden die uitleg of voorbeelden geven zijn: 'bijvoorbeeld', 'zoals', 'ter illustratie'.
Voorwaarde
Een voorwaarde geeft aan waaraan voldaan moet worden. Signaalwoorden: 'als', 'indien', 'mits', 'tenzij'.
Vaste tekststructuren ontrafeld
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je verschillende vaste tekststructuren herkennen en toepassen in je eigen teksten.
Wat zijn vaste tekststructuren?
Vaste tekststructuren geven een logische en duidelijke opbouw aan een tekst. Ze helpen de lezer de samenhang te begrijpen.
Waarom zijn tekststructuren belangrijk?
Ze zorgen voor overzicht, maken een tekst makkelijker te begrijpen en zorgen dat informatie goed overkomt.
Soorten vaste tekststructuren
We onderscheiden acht hoofdstructuren:
indelingstructuur
onderzoekstructuur
probleem-oplossingstructuur
standpunt-argumentstructuur
tijdstructuur
verschijnsel-verklaringstructuur
voordelen-nadelenstructuur
vraag-antwoordstructuur.
Indelingstructuur
Deze structuur ordent verschillende aspecten van een onderwerp, bijvoorbeeld trends in woonstijl.
Onderzoekstructuur
Beschrijft het opzetten en de resultaten van een onderzoek, zoals: welke jongerenscene is het populairst?
Probleem-oplossingstructuur
Eerst wordt een probleem uitgelegd, vervolgens worden oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossingen besproken.
Standpunt-argumentstructuur
Het standpunt staat centraal, met daarbij argumenten en tegenargumenten, bijvoorbeeld over fast fashion.
Tijdstructuur
Een onderwerp wordt in chronologische volgorde besproken, zoals mode door de eeuwen heen.
Verschijnsel-verklaringstructuur
Een verschijnsel wordt uitgelegd met bijbehorende oorzaken of redenen, bijvoorbeeld de populariteit van sociale media.
Voordelen-nadelenstructuur
Hierin worden de positieve en negatieve kanten van een onderwerp tegenover elkaar gezet.
8 Vraag-antwoordstructuur
Begint met een vraag en werkt toe naar het antwoord, zoals: waarom is anime zo populair in Japan?
Combineren van structuren
Soms worden meerdere structuren gecombineerd in één tekst voor meer diepgang en duidelijkheid.
Hoe herken je een structuur?
Wat is het centrale onderwerp of probleem in de tekst? Dit helpt bij het bepalen van de structuur.
Hoofdvraag
Signaalwoorden
Woorden als ’ten eerste’, ’vervolgens’, ’omdat’ en ’dus’ geven verbanden aan tussen delen van de tekst.
Voorbeeld: indelingstructuur
Denk aan een tekst over verschillende woontrends. Elk hoofdstuk behandelt een andere stijl.
Voorbeeld: probleem-oplossingstructuur
Een tekst over milieuvervuiling beschrijft eerst het probleem en werkt dan naar oplossingen toe.
Doen:
3F: toets heropenen (klaar: spelling)
2F: toets individueel bespreken
Warmlopen
Theorie
Tekst wolf
Signaalwoorden bij verbanden