1.1. Bergen groeien, bergen verdwijnen
Ik leg in mijn eigen woorden uit hoe gebergten ontstaan
Ik herken het verschil tussen jonge en oude gebergten en kan dit verschil verklaren
1.1. Bergen groeien, bergen verdwijnen
Ik leg in mijn eigen woorden uit hoe gebergten ontstaan
Ik herken het verschil tussen jonge en oude gebergten en kan dit verschil verklaren
Deze slide heeft geen instructies
Wie van jullie heeft ooit een berg beklommen/ op gewandeld/ op geweest?
Ja. Heel vaak!
Ja, ik.
Nee, nog nooit.
Deze slide heeft geen instructies
Welke twee soorten platen bestaan er?
Deze slide heeft geen instructies
Op welke drie manieren bewegen aardplaten ook alweer?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bergen ontstaan
De Himalaya
Een jong gebergte
Mount Everest
Fossiel laten zien, verhaal: Fossiel van een zeedier gevonden in de bergen, hoe dan?
Kalksteen
Deze slide heeft geen instructies
Fossielen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan Himalaya in stappen
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentgesteente
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentgesteente
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentgesteente
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Plooiingsgebergte
Deze slide heeft geen instructies
Het ontstaan van de Himalaya en Pangea
De aardkorst bestaat uit aardplaten die voortdurend bewegen. Deze beweging heet platentektoniek en zorgde ervoor dat continenten en gebergten veranderden. Ongeveer 250 miljoen jaar geleden zaten alle continenten nog aan elkaar in het supercontinent Pangea. Later brak dit grote landmassief uiteen. De Indische plaat bewoog daarna snel naar het noorden en botste tegen de Euraziatische plaat. Door deze botsing begon de Himalaya te groeien. Hoewel dit gebergte al ruim 50 miljoen jaar geleden ontstond, noemen we het nog steeds een jong gebergte. De Schotse Hooglanden zijn veel ouder en laten zien dat aardplaten ook uit elkaar kunnen bewegen.
Deze slide heeft geen instructies
Steen uit vulkanen
Niet alleen gesteente uit de oceaanbodem
Ook gesteente dat omhoog is geduwd door enorme krachten waar "vloeibaar" materiaal uit de aardmantel gesteente omhoog heeft geduwd
Magma -> stollingsgesteente -> graniet
Deze slide heeft geen instructies
Vorming Himalaya + vorming graniet
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Granieten keukenblad
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan van gesteenten in de Himalaya
In de Himalaya liggen gesteenten met fossielen van zeedieren, omdat hier vroeger een oceaan lag tussen India en Azië. Rivieren voerden zand en klei naar de zeebodem, waar dit materiaal in lagen werd afgezet. Door botsende aardplaten werden deze lagen samengeperst, geplooid en hoog omhooggeduwd tot een plooiingsgebergte. Gesteente dat uit zulke afzettingen ontstaat, heet sedimentgesteente, zoals zandsteen. Op andere plekken in de Himalaya kwam vloeibaar materiaal uit de aardmantel omhoog. Dit magma stolde onder de grond en vormde een gevlekt stollingsgesteente: graniet.
Deze slide heeft geen instructies
1.1. Bergen groeien, bergen verdwijnen
Ik leg in mijn eigen woorden uit hoe gebergten ontstaan
Ik herken het verschil tussen jonge en oude gebergten en kan dit verschil verklaren
Deze slide heeft geen instructies
Jonge en oude gebergten
Door allerlei processen (verwering en erosie) worden gebergten ook weer afgebroken
Uiteindelijk slijt een gebergte af tot een vlakte
hooggebergte
Jong gebergte
Oud gebergte
Deze slide heeft geen instructies
Sleepvraag
Jong
Oud
Deze slide heeft geen instructies
Oud gebergte
- Lager
- Flauwe hellingen
- Afgeronde toppen
- Minder diepe / bredere dalen
Jong gebergte
- Hoog
- Steile hellingen
- Spitse bergtoppen
- Diepe dalen
Deze slide heeft geen instructies
Reliëfvormen
Deze slide heeft geen instructies
Laagland
Heuvelland
Middelgebergte
Hooggebergte
Onder de 200 m
Tussen de 500 en 1500m
Boven de 1500 m
Tussen de 200 en 500m
Laagland
Deze slide heeft geen instructies
Welk onderdeel van een dwarsprofiel van een gebergte ligt meestal het laagst tussen twee berghellingen?
Bergkam
Dal
Top
Rug
Deze slide heeft geen instructies
Hoe herken je op een foto meestal een jong gebergte?
Ronde toppen
Lage heuvels
Spitse toppen
Brede dalen
Deze slide heeft geen instructies
Waardoor krijgen oude gebergten vaak rondere vormen dan jonge gebergten?
Meer vulkanen
Langdurige erosie
Snelle afkoeling
Zware sneeuwval
Deze slide heeft geen instructies