1.1. Bergen groeien, bergen verdwijnen

1.1. Bergen groeien, bergen verdwijnen

Ik leg in mijn eigen woorden uit hoe gebergten ontstaan

Ik herken het verschil tussen jonge en oude gebergten en kan dit verschil verklaren

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 2

In deze les zitten 32 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

1.1. Bergen groeien, bergen verdwijnen

Ik leg in mijn eigen woorden uit hoe gebergten ontstaan

Ik herken het verschil tussen jonge en oude gebergten en kan dit verschil verklaren

Deze slide heeft geen instructies

Wie van jullie heeft ooit een berg beklommen/ op gewandeld/ op geweest?

1

Ja. Heel vaak!

2

Ja, ik.

3

Nee, nog nooit.

Deze slide heeft geen instructies

Welke twee soorten platen bestaan er?

Deze slide heeft geen instructies

Op welke drie manieren bewegen aardplaten ook alweer?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Bergen ontstaan


De Himalaya

Een jong gebergte

Mount Everest

Fossiel laten zien, verhaal: Fossiel van een zeedier gevonden in de bergen, hoe dan?

Kalksteen

Deze slide heeft geen instructies

Fossielen

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Ontstaan Himalaya in stappen

Deze slide heeft geen instructies

Sedimentgesteente

Deze slide heeft geen instructies

Sedimentgesteente

Deze slide heeft geen instructies

Sedimentgesteente

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Plooiingsgebergte

Deze slide heeft geen instructies

Het ontstaan van de Himalaya en Pangea

De aardkorst bestaat uit aardplaten die voortdurend bewegen. Deze beweging heet platentektoniek en zorgde ervoor dat continenten en gebergten veranderden. Ongeveer 250 miljoen jaar geleden zaten alle continenten nog aan elkaar in het supercontinent Pangea. Later brak dit grote landmassief uiteen. De Indische plaat bewoog daarna snel naar het noorden en botste tegen de Euraziatische plaat. Door deze botsing begon de Himalaya te groeien. Hoewel dit gebergte al ruim 50 miljoen jaar geleden ontstond, noemen we het nog steeds een jong gebergte. De Schotse Hooglanden zijn veel ouder en laten zien dat aardplaten ook uit elkaar kunnen bewegen.

aardplaten
platentektoniek
Pangea
Indische plaat
Euraziatische
Himalaya
jong
ouder
oceanen
erosie
Gondwana
Afrikaanse
Alpen
jonger

Deze slide heeft geen instructies

Steen uit vulkanen

  • Niet alleen gesteente uit de oceaanbodem

  • Ook gesteente dat omhoog is geduwd door enorme krachten waar "vloeibaar" materiaal uit de aardmantel gesteente omhoog heeft geduwd

  • Magma -> stollingsgesteente -> graniet 

Deze slide heeft geen instructies

Vorming Himalaya + vorming graniet

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Granieten keukenblad

Deze slide heeft geen instructies

Ontstaan van gesteenten in de Himalaya

In de Himalaya liggen gesteenten met fossielen van zeedieren, omdat hier vroeger een oceaan lag tussen India en Azië. Rivieren voerden zand en klei naar de zeebodem, waar dit materiaal in lagen werd afgezet. Door botsende aardplaten werden deze lagen samengeperst, geplooid en hoog omhooggeduwd tot een plooiingsgebergte. Gesteente dat uit zulke afzettingen ontstaat, heet sedimentgesteente, zoals zandsteen. Op andere plekken in de Himalaya kwam vloeibaar materiaal uit de aardmantel omhoog. Dit magma stolde onder de grond en vormde een gevlekt stollingsgesteente: graniet.

oceaan
klei
plooiingsgebergte
sedimentgesteente
zandsteen
magma
graniet
lava
basalt
kalk
heuvelgebergte
rivier
leisteen

Deze slide heeft geen instructies

1.1. Bergen groeien, bergen verdwijnen

Ik leg in mijn eigen woorden uit hoe gebergten ontstaan

Ik herken het verschil tussen jonge en oude gebergten en kan dit verschil verklaren

Deze slide heeft geen instructies

Jonge en oude gebergten

  • Door allerlei processen (verwering en erosie) worden gebergten ook weer afgebroken

  • Uiteindelijk slijt een gebergte af tot een vlakte 

  • hooggebergte 

  •  Jong gebergte

  • Oud gebergte

Deze slide heeft geen instructies

Sleepvraag

Jong

Oud



Deze slide heeft geen instructies

Oud gebergte

- Lager

- Flauwe hellingen
- Afgeronde toppen

- Minder diepe / bredere dalen

Jong gebergte

- Hoog

- Steile hellingen

- Spitse bergtoppen

- Diepe dalen

Deze slide heeft geen instructies

Reliëfvormen

Deze slide heeft geen instructies

Laagland

Heuvelland

Middelgebergte

Hooggebergte

Onder de 200 m

Tussen de 500 en 1500m

Boven de 1500 m

Tussen de 200 en 500m

Laagland

Deze slide heeft geen instructies

Welk onderdeel van een dwarsprofiel van een gebergte ligt meestal het laagst tussen twee berghellingen?

A

Bergkam

B

Dal

C

Top

D

Rug

Deze slide heeft geen instructies

Hoe herken je op een foto meestal een jong gebergte?

A

Ronde toppen

B

Lage heuvels

C

Spitse toppen

D

Brede dalen

Deze slide heeft geen instructies

Waardoor krijgen oude gebergten vaak rondere vormen dan jonge gebergten?

A

Meer vulkanen

B

Langdurige erosie

C

Snelle afkoeling

D

Zware sneeuwval

Deze slide heeft geen instructies