LES 1
Introductie
LES 1
Introductie
Programma
Welkom en kennismaken (10 min.)
Regels bij EHBO lessen (10 min.)
Hoe zien de lessen eruit (5 min.)
Theorie Les 1 met quiz (20 min.)
Waar staan de letters EHBO voor?
Wie heeft er weleens EHBO moeten verlenen?
Ja
Nee
Wie heeft er weleens EHBO ontvangen?
JA
Nee
Check eerst of jijzelf veilig bent
Voordat je naar een slachtoffer toe gaat, kijk je goed of de omgeving veilig is.
Zijn er risico’s zoals vuur, verkeer, giftige stoffen of instortingsgevaar?
Als het gevaarlijk is: hou afstand en bel direct 112.
Je helpt niemand als je zelf gewond raakt.
Pas daarna kijk je naar de veiligheid van anderen in de omgeving en het slachtoffer
Is het slachtoffer zelf nog in gevaar?
Kijk of het slachtoffer zich in een gevaarlijke situatie bevindt.
Kun je het gevaar niet wegnemen? Verplaats het slachtoffer alleen als het echt nodig is én veilig kan.
Let op: bij een ernstig ongeluk waarbij wervelletsel niet uitgesloten kan worden, verplaats je het slachtoffer niet — schakel direct medische hulp in via 112.
Controleer het bewustzijn
Om te zien of iemand bij bewustzijn is, doe je het volgende:
Kom rustig dichterbij, aan de kant van het gezicht.
Zorg dat de persoon je gezicht zou kunnen zien als hij de ogen opent — dat werkt geruststellend.
Leg beide handen op de schouders en schud voorzichtig.
Vraag luid en duidelijk: "Gaat het met u?"
Reageert de persoon niet? Dan ga je direct door met het controleren van de ademhaling.
Reageert het slachtoffer?
Als het slachtoffer reageert op je stem of aanraking en helder overkomt, is hij of zij bij bewustzijn.
Laat het slachtoffer liggen of zitten zoals je hem hebt aangetroffen, zolang die houding geen risico vormt voor letsel.
Bied hulp waar nodig — denk aan geruststelling, ondersteuning of het voorkomen van afkoeling.
Blijf voortdurend bewustzijn en ademhaling controleren, ook als iemand eerst aanspreekbaar lijkt.
Geen reactie?
Reageert het slachtoffer niet op aanspreken of aanschudden:
Vraag direct een omstander om 112 te bellen en om een AED te halen.
Ben je alleen? Bel zelf 112, gebruik de luidsprekerfunctie zodat je kunt blijven handelen terwijl je contact hebt met de hulpdiensten.
Als de AED dichtbij is en je hebt de ademhaling gecontroleerd, haal hem dan zelf.
Zorg dat het slachtoffer op de rug ligt, tenzij dat gevaar oplevert (zoals bij braken of hevige bloeding uit de mond).
Beoordeel de ademhaling
Als iemand bewusteloos is, is het cruciaal om de ademhaling goed te controleren.
Zorg dat het slachtoffer plat op de rug ligt.
Open de luchtweg door de hoofdkantel-kinlift uit te voeren:
Hand op het voorhoofd, hoofd iets achterover kantelen
Til de kin omhoog met twee vingers onder de kin
Beoordeel de ademhaling maximaal 10 seconden:
Kijk of de borstkas beweegt
Luister bij de mond
Voel met je wang of er luchtstroom is
Geen ademhaling of abnormale, schokkende ademhaling? Start direct met reanimatie.
Normale ademhaling? Leg het slachtoffer in de stabiele zijligging om de luchtweg vrij te houden.
Is het slachtoffer wél bij bewustzijn, maar ernstig benauwd? Bel 112 en zorg dat de luchtweg zo vrij mogelijk blijft met de hoofdkantel-kinlift.
Verliest het slachtoffer alsnog het bewustzijn en stopt de ademhaling: start onmiddellijk met reanimatie.
Emoties bij een noodsituatie – van jezelf, het slachtoffer en omstanders
Een noodsituatie roept vaak sterke emoties op. Niet alleen bij het slachtoffer, maar ook bij jou als hulpverlener en bij omstanders. De reacties kunnen sterk verschillen:
😨 Sommige mensen verstijven of zijn overdonderd,
😓 anderen zweten, trillen of raken gespannen,
🗣️ sommigen lopen onrustig rond, bemoeien zich hinderlijk met de situatie of schreeuwen zelfs uit paniek.
Hoe ga je hiermee om als hulpverlener?
Als eerstehulpverlener is het belangrijk dat je mentaal stevig blijft staan. Je moet jezelf kalm houden, terwijl je ook te maken krijgt met de emoties van anderen. Dat is niet altijd makkelijk.
Omstanders: helpende hand of afleiding?
Omstanders kunnen steun bieden, maar ook
onbedoeld hulpverlening in de weg staan.
Blijf vriendelijk, maar duidelijk:
Vraag specifieke mensen om hulp ("U met de blauwe jas, wilt u 112 bellen?"),
Vraag anderen om afstand te houden of ruimte te geven.
Het slachtoffer: bang, boos of overstuur
Een slachtoffer kan:
Geschrokken en bang zijn,
Prikkelbaar of in paniek raken,
Zich onveilig of verward voelen.
Wat kun jij doen?
Stel jezelf rustig voor, blijf dichtbij (zonder te overweldigen),
Toon begrip en blijf vriendelijk, ook als iemand boos of emotioneel reageert,
Zeg wat je gaat doen, stap voor stap — dit geeft houvast,
Blijf praten: stel gerust, luister goed, maak oogcontact (als dat gepast is),
Fysiek contact kan helpen als iemand dat prettig vindt, zoals een hand vasthouden.
Juiste houding van het slachtoffer – wat doe je wanneer?
De houding waarin je een slachtoffer laat liggen of zitten, kan een groot verschil maken in zijn of haar toestand. Een verkeerde beweging kan letsel verergeren. Daarom is het belangrijk om zorgvuldig en bewust te handelen.
Alleen verplaatsen bij gevaar!!!
Beweeg het slachtoffer uitsluitend als het écht nodig is — bijvoorbeeld als:
jij of het slachtoffer in direct gevaar is (zoals bij brand, instortingsgevaar, verkeer),
het slachtoffer moet worden weggetrokken om ernstige verwondingen te voorkomen.
Anders: laat hem liggen zoals je hem aantreft.
Laat het slachtoffer meebeslissen
Kan het slachtoffer nog communiceren?
Vraag dan in welke houding hij zich het meest comfortabel voelt,
Help hem om in die houding te blijven — zorg dat hij zich niet inspant.
😴 Bewusteloos maar ademend?
Zijligging!
Een bewusteloos slachtoffer met een normale ademhaling leg je in de stabiele zijligging. Maar alleen als:
je de persoon moet verlaten om hulp te halen (bijv. 112 bellen), of
er kans is op verstikking door braken of bloeding in de mond.
Blijf goed controleren: verslechtert de ademhaling? ➡️ Draai het slachtoffer dan op de rug en open de luchtweg met de kinliftmethode.
Als hij weer normaal gaat ademen? ➡️ Leg hem op de andere zij.
🩸Bij ernstig bloedverlies:
laat liggen
Verliest iemand veel bloed?
Laat hem liggen zodat het hart minder wordt belast.
Voorkom dat hij onnodig beweegt of gaat staan.
🤢 Bij braken of bloed in de mond
Ligt het slachtoffer op de rug en:
moet hij braken, of
heeft hij veel bloed in de mond?
Draai hem dan snel op de zij zodat de luchtweg vrij blijft.
😤 Benauwdheid door ziekte of giftige stoffen
Laat iemand die moeite heeft met ademhalen niet plat liggen.
➡️ Ondersteun hem in een houding waarbij hij makkelijker lucht krijgt (bijv. zittend of half rechtop).
🦴 Mogelijk letsel aan de wervelkolom?
Bij een ongeval met kans op nek- of rugletsel:
Beweeg het slachtoffer niet, tenzij er acuut gevaar is.
Alleen als hij moet braken of bloed in de mond heeft, mag je voorzichtig draaien.
➡️ Ondersteun het lichaam goed bij elke noodzakelijke beweging.
Wat is het hoofddoel van eerste hulp verlenen?
Het verplaatsen van het slachtoffer naar een veilige plek
Het verplaatsen van het slachtoffer naar een onveilige plek
Het beperken van schade en stabiliseren tot professionele hulp arriveert
Wat moet je als eerste doen bij aankomst op een ongevalslocatie?
Het slachtoffer vragen wat er gebeurd is
De ademhaling controleren
Direct 112 bellen
Eerst controleren of de situatie veilig is voor jezelf
Waarom mag je een slachtoffer met mogelijk rug- of nekletsel niet zomaar verplaatsen?
Omdat dat wettelijk verboden is
Omdat dat de situatie kan verergeren
Omdat het slachtoffer dan bewusteloos kan raken
Omdat het te veel tijd kost
Wanneer bel je 112 in plaats van de huisartsenpost?
Als iemand koorts heeft
Als iemand gevallen is en klaagt over spierpijn
Bij levensbedreigende situaties
Bij twijfel over een verstuikte enkel
Wat is belangrijk bij het benaderen van een slachtoffer?
Meteen vragen naar het slachtoffers ID
Het slachtoffer vertellen dat hij niet moet overdrijven
Kalm blijven, geruststellen en uitleggen wat je doet
Het slachtoffer dwingen rustig te blijven
Wat is een goede manier om met je eigen emoties om te gaan tijdens een ongeval?
Emoties negeren en doorgaan
Eerst huilen en daarna handelen
Ademhalen, rustig blijven en focussen op wat je moet doen
Niets zeggen en op afstand blijven
Wat kun je doen als omstanders hinderlijk in de weg lopen?
Ze negeren
Ze op een boze toon wegsturen
Ze kalm aanspreken en indien mogelijk een taak geven
Ze filmen voor bewijsmateriaal
Wanneer leg je iemand in stabiele zijligging?
Als hij duizelig is
Als hij bewusteloos is maar wel normaal ademt
Als hij vraagt om te liggen
Als je moet controleren of hij gewond is