Instrumenten en zangstemmen (Muziek vwo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Muziek
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introductie

Terugblik met quiz van 10 vragen over instrumenten, zangstemmen, tussenstemmen en klankprocessen, waaronder 3 luistervragen over sopraan, elektronische instrumenten en harp.

KLANKKLEUR · INSTRUMENTEN

QUIZ

Terugblik: Instrumenten en zangstemmen

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: MichaelMaggs / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Video: Antonin Dvorak: Lied aan de maan uit Rusalka (Lucia Popp, kanaal Lucia Popp - Topic). Wat leerlingen horen: een hoge vrouwenstem met begeleiding van het orkest, zacht en lyrisch. Goede antwoord: sopraan. Veelgemaakte fout: alt, omdat de stem warm en rond klinkt.

Welke zangstem hoor je in dit fragment?

A

Alt

B

Sopraan

C

Tenor

D

Bas

Goede antwoord: sopraan, een hoge, heldere vrouwenstem met orkest. Wie alt kiest, let niet op de hoogte. Tenor en bas zijn mannenstemmen.

Video: Vangelis: Thema uit de tv-serie Cosmos, Heaven and Hell, deel 3 (kanaal VangelisVEVO). Wat leerlingen horen: elektronische klanken, onder meer een synthesizer met een lange melodie. Goede antwoord: elektronische instrumenten. Veelgemaakte fout: strijkers, omdat een synthesizer die kan nabootsen.

Welke groep instrumenten hoor je in dit fragment?

A

Gestreken snaarinstrumenten

B

Koperen blaasinstrumenten

C

Houten blaasinstrumenten

D

Elektronische instrumenten

Goede antwoord: elektronische instrumenten, een synthesizer. De klank is gesynthetiseerd en wordt niet met een strijkstok, lippen of riet gemaakt. Wie strijkers kiest, laat zich misleiden door lange, zachte tonen.

Video: Claude Debussy: Clair de lune, bewerkt voor harp solo (Lavinia Meijer, kanaal Lavinia Meijer - Topic). Wat leerlingen horen: een harp die alleen speelt, met zachte, vloeiende tonen die lang doorklinken. Goede antwoord: harp. Veelgemaakte fout: piano, omdat het stuk oorspronkelijk voor piano is geschreven.

Welk instrument speelt in dit fragment alleen?

A

Harp

B

Piano

C

Klavecimbel

D

Akoestische gitaar

Goede antwoord: harp, met zachte, vloeiende getokkelde tonen die lang doorklinken. Wie piano kiest, let niet op het tokkelen. De klavecimbel klinkt scherper, de gitaar droger.

Welke mannenstem klinkt even hoog als een alt?

A

Tenor

B

Bariton

C

Countertenor

D

Bas

De countertenor is een man die in falset zingt, in het bereik van een alt of sopraan. Wie tenor kiest, vergeet dat een tenor lager zingt dan een alt.

Vul in: tussenstemmen

De mezzosopraan ligt tussen sopraan en alt, de bariton ligt tussen tenor en bas.

mezzosopraan

bariton

alt

bas

Mezzosopraan zit tussen sopraan en alt, bariton tussen tenor en bas. Veelgemaakte fout: alt of bas invullen omdat die in de zin al genoemd zijn.

Welke situatie is een voorbeeld van verschuiving?

A

Een harpsolo wordt plotseling gevolgd door pauken

B

Hobo en dwarsfluit smelten samen tot één klank

C

Instrumenten komen geleidelijk bij, de klank verandert

D

Alleen een contrabas speelt van begin tot eind

Verschuiving is een geleidelijke verandering van klankkleur. Plotseling wisselen is contrast, samensmelten is menging. De laatste optie is geen klankproces.

Welk getokkeld snaarinstrument komt uit India?

A

Sitar

B

Banjo

C

Mandoline

D

Luit

De sitar is het bekende Indiase snaarinstrument. Banjo, mandoline en luit zijn ook getokkeld, maar horen niet bij de Indiase muziek. Wie banjo kiest, let alleen op het tokkelen.

Waardoor klinkt dezelfde melodie anders op klavecimbel dan op piano?

A

Een klavecimbel heeft geen snaren, een piano wel

B

De klavecimbel is een blaas-/toetsinstrument

C

De piano heeft snaren die worden gestreken

D

Klavecimbel: veertjes tokkelen; piano: hamertjes slaan

Bij de klavecimbel worden de snaren getokkeld door veertjes, bij de piano slaan hamertjes ertegen. Daardoor klinkt de klavecimbel scherp en tikkend, de piano rond en doorklinkend.

Welk instrument behoort tot de latin percussion?

A

Triangel

B

Cabasa

C

Tamtam

D

Buisklokken

De cabasa hoort bij de latin percussion, samen met guiro, claves, cowbell, maraca's, bongo's en conga's. Triangel, tamtam en buisklokken zijn wel idiofonen, maar geen latin percussion.

Wat is op het examen de goede naam voor het blaasinstrument met een schuif?

A

Trombone

B

Schuiftrompet

C

Tuba

D

Trompet

Op het examen schrijf je trombone. Schuiftrompet is een foute benaming volgens het addendum. De tuba en de trompet hebben ventielen, geen schuif.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

♪ KLANKKLEUR · INSTRUMENTEN

GOED GEDAAN!

Je kunt nu instrumenten en zangstemmen herkennen en benoemen, klankkleur beschrijven en klankprocessen interpreteren. Luister nog eens naar de fragmenten uit de uitleg en training en vergelijk de klankkleur van de instrumenten.