HA/VW52

• newEditor
• Levensbeschouwing
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Lesplanning:

1. Uitleg komende periodes

2. Les 1 thema 1

3. Opdracht

4. Afsluiter

Welkom!

Welkom allemaal bij jullie allereerste les levensbeschouwing!……

Ik ga de komende paar minuten een paar dingen vertel. Wanneer ik iets vertel, ben je helemaal stil. Heb je een vraag, wacht dan even met je vraag tot het einde van de uitleg.

Jullie hebben gekozen......

Met stip op nummer 1:

Beroepskeuzehulp

2e plek: Hoe overleef ik.... Mijn studententijd

3e plek: Ontwikkelingspsychologie

Een logische opbouw is......:

1. Starten met ontwikkelingspsychologie (0 jaar tot nu)

2. Inzoomen op de fase waar je NU in zit: hulp bij beroepskeuze

Toetsopdracht (1)

3. Hoe overleef ik.... Mijn studententijd

Eind toetsopdracht (2)

Lesplanning:

1. Uitleg komende periodes

2. Les 1 ontwikkelingspsychologie

3. Opdracht

4. Afsluiter

Welkom!

Welkom allemaal bij jullie allereerste les levensbeschouwing!……

Ik ga de komende paar minuten een paar dingen vertel. Wanneer ik iets vertel, ben je helemaal stil. Heb je een vraag, wacht dan even met je vraag tot het einde van de uitleg.

Jullie hebben gekozen......

Met stip op nummer 1:

Ontwikkelingspsychologie

2e plek: Beroepskeuze hulp

3e plek: Feminisme

4e plek: Hoe overleef ik.... Mijn studententijd

5e plek: Drugs

Logischere opbouw is......:

1. Starten met ontwikkelingspsychologie (0 jaar tot nu)

2. Inzoomen op de fase waar jullie nu in zitten: hulp bij beroepskeuze

3. Studententijd

4. Drugs

5. Feminisme

Ontwikkelingspsychologie?

Ontwikkeling = veranderingen die een mens doormaakt

Psychologie = studie die het gedrag van mensen bestudeert

Een tak binnen de psychologie die onderzoekt hoe mensen zich gedurende hun leven ontwikkelen en waardoor die ontwikkeling wordt beïnvloed.

Hoe ben je geworden je wie je bent?

Centrale vraag:

Super interessant dus!

En belangrijk om over na te denken om 3 redenen:

🪞 1. Je begrijpt jezelf beter
Waarom ben ik (geworden) zoals ik ben?

👥 2. Je begrijpt anderen beter
Waarom doen mensen zoals ze doen?

🌱 3. Je kunt bewuster omgaan met je toekomst
Wie wil ik worden/zijn en welke invloed heb ik daarop?

De mens ontwikkelt zich op 4 gebieden:

🧠 Cognitief - leren, geheugen, denken, beslissingen nemen

❤️ Emotioneel - omgaan met emoties, zelfbeeld, emotieregulatie

👥 Sociaal - vriendschappen, relaties, sociale vaardigheden

🧍 Lichamelijk - groei, hormonen, hersenontwikkeling, ouder worden

Wat gebeurt zoal per levensfase?

Wat bepaald iemands persoonlijkheid?

We gaan kijken naar........

Stelling 1: een mens wordt vooral gevormd door zijn omgeving

Stelling 2: een mens wordt vooral gevormd door zijn biologie/natuurlijke aanleg

Aanleg vs. omgeving

50\50

Baby → kind → puber → jongvolwassene → volwassene → oudere

Leeftijdsfases in de ontwikkelingspsychologie

Op welk moment stopt de ontwikkeling, denk jij?

Antwoord = nooit

0–1 → baby
1–11 → kind
11–18 → puber/adolescent
18–25 → jongvolwassene
25–65 → volwassene
65+ → oudere

Laten we beginnen bij het allereerste

begin........

Oke......

Eerste 1000 dagen = heel bepalend!

Nergens zoveel ontwikkelings mijlpalen als in die 2 jaar

Aanleg Omgeving

Wederzijdse beïnvloeding van aanleg- en omgevingsfactoren begint vanaf dag 1!

Associaties worden in de buik al overgenomen door de baby.

(Nature)

(Nurture)

Wat valt onder 'nature' (genen, aanleg)?

Wat valt onder 'nurture' (opvoeding, omgeving)?

Lichamelijke kenmerken (haarkleur, ogen, lengte)

Intelligentie (IQ)

Temperament

Talent

Ziektes en stoornissen

Economische situatie (rijk/arm)

Goede buurt / veel steun

Maatschappelijke factoren (oorlog/vrede)

Stabiele persoonlijkheden

Goede relatie

Huiswerkopdracht:

BEN JE NOG DEZELFDE PERSOON ALS TOEN JE 12 WAS?

Zo ja: waarin nog hetzelfde?

Zo nee: wat is er veranderd?

Lesplanning:

1. Terugblik

2. Les 2 ontwikkelingspsychologie

3. Opdracht

4. Filmpje

5. Afsluiter

Welkom!

Welkom allemaal bij jullie allereerste les levensbeschouwing!……

Ik ga de komende paar minuten een paar dingen vertel. Wanneer ik iets vertel, ben je helemaal stil. Heb je een vraag, wacht dan even met je vraag tot het einde van de uitleg.

Ontwikkelingspsychologie

Ontwikkeling = veranderingen die een mens doormaakt

Psychologie = studie die het gedrag van mensen bestudeert

Een tak binnen de psychologie die onderzoekt hoe mensen zich gedurende hun leven ontwikkelen en waardoor die ontwikkeling wordt beïnvloed.

🧠 Cognitief (denken)

❤️ Emotioneel

👥 Sociaal

🧍 Lichamelijk

Als je nadenkt over je leven tot nu toe....

Welke verandering heb je doorgemaakt op het gebied van.......

Cognitief: Tot 6 jaar is alles magisch en egocentrisch.

Vanaf 6 jaar: oog voor de ander.

Vanaf 13 jaar: abstract denken

Emotioneel:

0–1 → baby
1–11 → kind
11–18 → puber/adolescent
18–25 → jongvolwassene
25–65 → volwassene
65+ → oudere

• Ouders zijn heel moe

• Experimenteren met middelen

• Magisch denken (fantasie)

• Veel slapen

• Genderidentiteit wordt duidelijk

• Logisch denken

• Zindelijkheid

• Huppelen en hinkelen

• Verliefd op idolen

• Hechting

Normale ontwikkeling

Fase

Baby/peuter (0-3 jaar)

Kleuter/groep 1 t/m 3(4-7 jaar)

Groep 4 t/m 8 (8-12 jaar)

Puber/adolescent (13-25 jaar)

5

minute

00

second

add30s

Baby/peuter (0-3 jaar)

Ouders zijn heel moe

Hechting (en scheidingsangst)

Veel slapen

Zindelijkheid

Alleen spelen

Kleuter (4-7 jaar)

Magisch denken, huppelen en hinkelen, gender identiteit wordt duidelijk

Samen spelen

Kind (8-12 jaar)

Logisch denken
Spelen en vriendschappen met eigen sekse

Wat vinden anderen van mij?

Baby en kind fase staat in het teken van:

Hechting

Hechting - het ontwikkelen van basisvertrouwen (emotioneel/sociaal)

Door hechting ontstaat een veilige basis om vanuit te kunnen ontdekken.

Overweldigende emoties kunnen worden gereguleerd.

Het bepaald je mate van veerkracht en flexibiliteit.

Wordt deels bepaald door interactie met ouders

Still face experiment

Om te laten zien hoe belangrijk de interactie tussen baby en ouder is voor de sociale en emotionele ontwikkeling van een kind

Veilig gehecht

Onveilig gehecht

Hoeveel % van de mensen zijn onveilig gehecht, denk je?

Ongeveer 35 %

In meer of mindere mate angstig/vermijdend

Hechtingsstoornis als.......

• Je je constant afzet tegen contact

• Je alle relaties afwijst

• Je altijd op je hoede bent

• Je juist met iedereen contact wilt (ontremd, 'vlinderen', oppervlakkig)

Pubertijd/adolescentie (11-25 jaar)

Pubertijd/adolescentie (11-25 jaar)

1. Ontwikkeling amygdala (emoties, alarmknop)

2. Hormonale veranderingen

3. Lichamelijke veranderingen

Ingewikkeld.....

De amygdala is een cruciale schakel in de verwerking van emoties, met name angst, boosheid en verdriet. Ze bepaalt wat jij als bedreigend ervaart en stuurt vervolgens signalen naar andere hersengebieden om daarop te reageren.

Leuk feitje.....

Lesplanning:

1. Terugblik

2. Deel 2 puberteit

3. Opdracht

4. Filmpje

5. Afsluiter

Welkom!

Welkom allemaal bij jullie allereerste les levensbeschouwing!……

Ik ga de komende paar minuten een paar dingen vertel. Wanneer ik iets vertel, ben je helemaal stil. Heb je een vraag, wacht dan even met je vraag tot het einde van de uitleg.

Pubertijd/adolescentie (11-25 jaar)

Puberhersenen - Hersenstichting LEZEN

Een ingewikkelde fase.....

Maar ook een hele unieke en interessante periode!....

Pubertijd/adolescentie (11-25 jaar)

1. Ontwikkeling hersengebieden, o.a. amygdala (emoties, alarmknop)

2. Hormonale veranderingen

3. Lichamelijke veranderingen

De amygdala is een cruciale schakel in de verwerking van emoties, met name angst, boosheid en verdriet. Ze bepaalt wat jij als bedreigend ervaart en stuurt vervolgens signalen naar andere hersengebieden om daarop te reageren.

Het puberende brein

4 kenmerken

1. De behoefte aan vrijheid groeit.

Pubers maken zich los van ouders &

zetten zich tegen hen af

2. Hormonen zorgen voor extra veel emoties

En dus wisselende stemmingen

3. Pubers zijn hypergevoelig voor beloning

Lange termijn denken komt pas later

Ontwikkelt zich sneller dan rationele hersengebieden die gaan over oorzaak-gevolg, planning, beslissingen

Je kiest voor korte termijn ipv lange termijn

Omdat de denkgebieden nog in ontwikkeling zijn hebben pubers soms minder controle over hun gedrag. Daarnaast is het lastiger voor ze om rekening te houden met de gevolgen op de lange termijn.  

Pubers maken daarom eerder keuzes die gunstig zijn voor de korte termijn. Dit heeft ook te maken met het missen van ervaring. Volwassenen maken bepaalde keuzes doordat ze uit eerdere situaties weten hoe ze het beste kunnen handelen.

4. Ontdekken en risicogedrag

• Impulsief gedrag

• Doen zonder denken

• Spanning zoeken

• Moeite met plannen/vooruit denken

Probleemgedrag.....

Probleemgedrag:

Stelen of vandalisme als incident

Gebruik psycho-actieve stoffen

Twijfels over identiteit

Problemen met autoriteiten (bijv. politie)

Afzetten tegen ouders

Incidenteel spijbelen

Stemmingswisselingen

Eet- en/of lijnproblemen

Slaapproblemen

Extreem of provocerend gedrag

Normaal

Niet normaal

5

minute

00

second

add30s

Normaal probleemgedrag:

Stelen of vandalisme als incident

Gebruik psycho-actieve stoffen

Twijfels over identiteit

Problemen met autoriteiten (bijv. politie)

Afzetten tegen ouders

Incidenteel spijbelen

Stemmingswisselingen

Eet- en/of lijnproblemen

Slaapproblemen

Extreem of provocerend gedrag

Verslaving

Agressie/

radicalisering

Depressie

Weglopen/isoleren

Depressie: langdurige neerslachtige gevoelens

Depressie: de zwarte hond

Wat doet het met je?

&

Wat kan helpen?

Wat doet het met je?

&

Wat kan helpen?

Lesplanning:

1. Terugblik

2. Identiteit en stoornissen

3. Filmpje

4. Afsluiter

Welkom!

Welkom allemaal bij jullie allereerste les levensbeschouwing!……

Ik ga de komende paar minuten een paar dingen vertel. Wanneer ik iets vertel, ben je helemaal stil. Heb je een vraag, wacht dan even met je vraag tot het einde van de uitleg.

Pubertijd/adolescentie (11-25 jaar)

Puberhersenen - Hersenstichting LEZEN

Identiteitsontwikkeling

Wie ben ik?

Hoe denk ik over dingen?

Wat vind ik belangrijk?

Waar geloof ik in?

• Identiteit is je hele leven in ontwikkeling

• Maar staat in deze fase centraal

'Ik'

Peuter tot kind: vergelijken & ontwikkelen eigen wil

-> kijken vooral naar vriendjes/vriendinnetjes en ouders

Jongere en adolescent: zelfonderzoek

-> kijken naar leeftijdsgenoten, belangrijke anderen, de wereld

• Nieuwe situaties (bijbaan, relatie)

• Blik op later (werk)

• Ideeën in de maatschappij (discriminatie)

Hoe meer je jezelf kent, hoe beter je keuzes kan maken voor de toekomst

Hoe positiever je wordt gestimuleerd, hoe meer zelfvertrouwen je hebt

(denk maar terug aan bijv. hechting)

MAAR.....

Trauma is a bitch

• lichamelijke pijn of letsel (bijv. ernstig auto-ongeluk)

• ernstige ziekte

• oorlog

• natuurrampen

• terrorisme

• getuige zijn van een overlijden

• verkrachting/seksueel geweld

• huiselijk geweld

• opsluiting binnen het strafrechtelijk systeem

'System overload'

Schizofrenie

• Herhaaldelijke psychoses

• Hallucinaties

• Stemmen, maar...

• Géén persoonlijkheidsdeling

• Hele drukke geest

Oorzaken:

• Erfelijkheid ('standby'-knop)

• Omgeving/trauma

• Drugs

Per jaar 3000 Nederlanders

3 %