Les 2 thema 1 basisstof 2 Energie (versie David) - verkort lesrooster

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 2

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   

2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   

3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   

4. Evaluatie:
   Afsluiting

              Startklaar

• Op je plek zitten 

• Telefoon in de kluis 

• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond

• Schoolspullen op tafel: Boek, laptop, JdW-map /schrift, etui met pennen

• Inloggen in lesson-up les (lessonup.app)

5

m

00

s

+30 s

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Thema 1 Verbranding en ademhaling

Basisstof 2 Energie

Leerdoelen

• 1.2.3 Je kunt het verband benoemen tussen verbranding in je lichaam en lichamelijke inspanning.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Docentnotitie: benoem kort wat 'lichamelijke inspanning' betekent: je lichaam laten werken, zoals rennen, fietsen of sporten.

Verbranding in je lichaam

• In je lichaam vindt verbranding plaats. Dat gebeurt in je cellen.

• Er is geen vuur bij. Maar er is wél een brandstof nodig.

• Die brandstof is glucose. Glucose zit in je eten en drinken.

• Voor verbranding is ook zuurstof nodig. Zuurstof komt binnen via je longen.

• Glucose + zuurstof → water + koolstofdioxide + energie

• Je lichaam gebruikt die energie: om te bewegen en om warm te blijven.

• Verbranding gaat altijd door, dag en nacht. Zonder verbranding gaat een cel dood.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Afbeelding ernaast: Afb. 1 Organismen hebben energie nodig (1 om te bewegen, 2 om warm te blijven). Afbeelding zelf toevoegen.

Docentnotitie: koppel aan basisstof 1: daar was de brandstof kaarsvet, nu glucose. Zelfde vergelijking, andere brandstof.

Voorbeelden

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 

Beeld: Afb. 1 schermvullend - de fietsende en rennende mensen (bewegen) naast de man die het koud heeft (warm blijven). Afbeelding zelf toevoegen.

Docentnotitie: vraag klassikaal per foto: "Waar gebruikt deze persoon de energie voor?"

Welke stof is een belangrijke brandstof voor je lichaam?

A

Zuurstof

B

Glucose

C

Koolstofdioxide

D

Water

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Juist antwoord: B. Toetst leerdoel 1.2.3.

Docentnotitie: A - zuurstof is nodig voor verbranding, maar is niet de brandstof; leerlingen halen deze twee door elkaar. C en D ontstaan juist bij verbranding; leerlingen draaien 'voor de pijl' en 'na de pijl' om.

Veel inspanning = veel verbranding

• Als je sport, hebben je spieren veel energie nodig.

• Die energie komt uit verbranding in je spiercellen.

• Veel verbranding → veel glucose en zuurstof nodig → je ademt sneller.

• Je hart klopt sneller → het bloed stroomt sneller → er komt meer brandstof en zuurstof bij je cellen.

• Er ontstaat veel koolstofdioxide → het bloed voert die sneller af.

• Bij veel verbranding komt veel warmte vrij → je wordt warm.

Glucose

Zuurstof

Verbranding

Koolstofdioxide

Warmte

Water

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Afbeelding ernaast: Afb. 2 Bij inspanning: veel verbranding. Afbeelding zelf toevoegen.

Docentnotitie: laat leerlingen de pijlen hardop meelezen. Vraag: "Wie is wel eens buiten adem na gym? Wat merkte je nog meer?" (zweten, warm, hart bonkt).

Weinig inspanning = weinig verbranding

• Als je rustig ligt of zit, werken je spiercellen niet hard.

• Je cellen hebben weinig energie nodig → er is weinig verbranding.

• Weinig verbranding → weinig glucose en zuurstof nodig.

• Er ontstaat weinig koolstofdioxide.

• Je bloed stroomt niet zo snel → je hart klopt rustig.

• Je ademt rustig.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Afbeelding ernaast: Afb. 3 In rust: weinig verbranding. Afbeelding zelf toevoegen.

Voorbeelden

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Beeld: Afb. 2 en Afb. 3 naast elkaar (de bezwete man en de vrouw in de hangmat). Afbeeldingen zelf toevoegen.

Docentnotitie: bij elke foto de vraag: "Veel of weinig verbranding? Hart snel of rustig? Ademhaling snel of rustig?" 

Ali hijgt en is bezweet. Wat is er met Ali aan de hand?

A

Ali heeft net gerend. In zijn spiercellen is veel verbranding.

B

Ali heeft net gerend. In zijn spiercellen is weinig verbranding.

C

Ali heeft op de bank gelegen. In zijn spiercellen is veel verbranding.

D

Ali heeft op de bank gelegen. In zijn spiercellen is weinig verbranding.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Juist antwoord: A. Toetst leerdoel 1.2.3 (situatievraag).

Docentnotitie: B - leerling ziet de inspanning wel, maar legt geen link met verbranding. C - leerling denkt dat je hijgt en zweet zonder inspanning, of koppelt 'veel verbranding' aan rust. D - leerling koppelt hijgen en zweten helemaal niet aan verbranding. Deze vraag is opdracht +6 (blz. 18) in mc-vorm; zeg dat erbij, dan hoeven ze die niet meer te maken.

Basisstof 2 Energie

• glucose - een belangrijke brandstof voor je lichaam. Glucose zit in je voedsel (eten en drinken).

3

m

00

s

+30 s

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Docentnotitie: leerlingen schrijven de begrippen over in hun schrift. De omschrijving komt uit de tekst op blz. 15; vervang door de letterlijke omschrijving uit de begrippenlijst als die afwijkt.

Aan de slag

12 minuten · zelfstandig werken · zachtjes overleggen mag

IN DE LES - 12 MINUTEN

Basisstof 2 - Onthouden: opgave 1a, 1b, 1c, 1e en 4a, 4b (blz. 16 en 18)

Basisstof 2 - Begrijpen: opgave 1d en 4c, 4d, 4e (blz. 16 en 18)

Basisstof 2 - Toepassen: opgave 2 en 5 (blz. 16 en 18)

Je mag zachtjes praten en overleggen.

HUISWERK

Opgave 7a, 7b en 7c (blz. 19) - lees eerst de tekst "Verkoudheid en verbranding"

Leer de begrippen van deze les uit de samenvatting (blz. 59, Basis 2 Energie)

Niet af in de les? Dan maak je het thuis af. Volgende les kijken we het samen na.

17

12

m

00

s

+30 s

Docentnotitie: heb je het practicum (kniebuigingen, opdracht 3) gedaan, zet de timer dan op 10 minuten. Opgave 3 en +6 zijn in de les al behandeld.

Terugkijken 

op de leerdoelen

1. 1.2.3 Je kunt het verband benoemen tussen verbranding in je lichaam en lichamelijke inspanning.

Checklist:

• Zijn de leerdoelen behaald?

• Les in context plaatsen van de periode 

• Het leren en het gedrag samen evalueren

• Vooruitblikken adhv JdW-planner  

Docentnotitie: laat twee leerlingen in eigen woorden zeggen wat er in je lichaam gebeurt als je sport (sneller ademen, hart sneller, warm). Vooruitblik: volgende les basisstof 3 - waar de zuurstof vandaan komt: het ademhalingsstelsel...

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.