2.5 Cellen delen, groeien en veranderen DEEL 1
Hoofdstuk 2: Inzoomen
Hoe ben jij ontwikkelt tot wie jij bent?
2.5 Cellen delen, groeien en veranderen DEEL 1
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Hoofdstuk 2: Inzoomen
Hoe ben jij ontwikkelt tot wie jij bent?
2.5 Cellen delen, groeien en veranderen DEEL 1
Vandaag neem ik jullie mee op reis hoe jullie ontstaan zijn.
tafels in tweetallen zetten AUB.
Planning
Uitleg 2.5 Deel 1: Levenscyclus, Geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting
Opdracht Verschil
Uitbeelden
Huiswerk
Deze slide heeft geen instructies
Centrale vraag
Hoe ontstaat een nieuw organisme en welke stappen doorloopt het tijdens zijn leven?
Je moet dus na deze les dit kunnen en die odnerdelen waaruit bestaat gaan we langslopej
SCHRijf dus op aanteknignen waaruit is organisme opgebouwd?
Generatie na generatie
Slide tekst
Kijk eens goed naar deze foto. Je ziet hier een oma, een moeder en een dochter. Drie generaties van dezelfde familie.
Best bijzonder eigenlijk: alle drie zijn ze ooit begonnen als één piepklein celletje: een bevruchte eicel.
Laten we eens beginnen bij de moeder op de foto. Toen zij nog niet geboren was, zat ze in de buik van haar moeder, de oma. Ook zij begon als één enkele bevruchte eicel. Dat kleine celletje deelde zich steeds verder: van 1 naar 2, van 2 naar 4, van 4 naar 8, enzovoort. Langzaam ontstonden er armen, benen, organen en uiteindelijk een complete baby. Na ongeveer negen maanden werd zij geboren.
De moeder groeide op tot kind, tiener en volwassene. Toen zij later zelf een kindje kreeg, ontstond er weer een nieuwe generatie: de dochter op de foto.
Zo zie je dat iedere generatie weer uit een vorige generatie ontstaat. Eerst was er de oma, daarna de moeder en daarna de dochter. Dit proces van geboren worden, opgroeien, volwassen worden en zelf kinderen krijgen noemen we de levenscyclus.
En ditis een begrip wat je moet kennen laten we daar even op induiken
Wat bedoelen we met levenscyclus?
Vragen wat bedoelen we met levenscyclus.
Levenscyclus zijn de verschillende fasen in het leven van een organisme wat zich hethhaal
SCHRIJF OP
We gaan alle fasen even langslopen AAN DE HAND PLAATJE en dit word dat jullie aantekeningen
Schrijf op het bord: eerste lichaamscel → embryo → jong zelfstandig organisme → volwassen individu(geslachtsrijp)
Waarom noemen we dit een cyclus? Omdat door blijft gaat
Zn levenscyclus is voor alle soort organismen zelfde stappen. Kikker en mens beide zelfde stappen beide lichaamscel kind tot indicude alleen kikker is levenscylus sneller dan mens
AMaar er is wel 1 verschil in levenscyclyus
Niet elke levenscyclus duurt even lang!
Alle organismen hebben een levenscyclus. Het verschilt per soort organisme hoelang de levenscyclus duurt. Sommige soorten organismen zijn heel snel geslachtsrijp en andere soorten zijn dat pas na veel jaren.
Welke van deze twee zou een snellere levenscylus hebben?
Wie zegt muis Wie zegt olifant?
Een huismuis is 6 tot 12 weken na de geboorte geslachtsrijp en de zwangerschap duurt 3 weken (afbeelding Muizen worden blind, doof en kaal geboren.). Olifanten hebben een lange levenscyclus. Ze zijn op 15-jarige leeftijd geslachtsrijp en de zwangerschap duurt ongeveer 22 maanden.
Dus voor elk soort organisme wel zelfde soort levencylus van eerste cel tot indicud alleen ene doet langer over andere korter.
Oke we gaan nu even inzoomen levenscyclus mens
Levenscyclus mens/ geslachtelijke voortplanting
Zelfde DNA?
Hier zien we de levencyclus van de mens. Dit is hoe het bij jou dus ook is gegaan of eigenlijk nog steeds bezig.
We hebben net gezien dat bij levenscyclus de eerste stap is de eerste lichaamscel. De eerste lichaamscel bij de mens waarmee levenscyclus start ontstaat door de bevruchting. Hier smelt een eicel samen met een zaadcel (een eicel en zaadcel zijn geslachtscellen).O
De eicel krijg je van je moeder en zaadcel van je vader.
Nu komt begrip die je moet kennen!! Voortplanting waarbij twee geslachtscellen samensmelten bijv zaadcel en eicel noemen we heet geslachtelijke voortplanting. Logisch he want je gebruikt geslachtscellen SCHRIJF OP
Maar zoals we eiden krijg je 1 geslachtscel vader namelijk de zaadcel en 1 moeder de eicel maa rja vder en moeder Hebben die hetzelfde DNA? Nee . Wat deed DNA voor jou als persoon? Oke dus elke ouder is UNiek!!
Dus wat zou gebeuren als dat DNA samenkomt bij bevruchting?
Want in je DNA staat informatie wat jou jou maakt en ze lijken niet precies op elkaar dus ze zijn uniek. maar jij krijg van beide unieke ouders het DNA dus maakt jouw NOG UNIEKER!!
DUSSS . Bij geslachtelijke voortplanting krijgt het kind eigenschappen van de moeder en de vader. Daardoor zijn de eigenschappen van het kind nooit precies gelijk aan de eigenschappen van een van de ouders. Je krijgt dus hierdoor UNIEK DNA SCHRIJD OP
geslachtelijke voortplanting
ongeslachtelijke voortplanting
Maar sommige organismen zoals bacterien en amoebes gebruiken geen gelsachtcellen zoals wij mensen en doen dusniet aan geslachtelijke voortplanting. =
In dit geval gebeurt de voortplanting gebeurt maar door een ouder!! WOW SCHRIJF OP
Hoe doen ze dit dan met maar 1 ouder Nou de ouder geeft gewoon precies het zelfde dna aan het kind oftewel nakomeling noemen we dat!! SCrhijf op
Hoe doet die dat let op!
WE beginnen met de ouder bijv 1 bacterie tekenen
De ouder wil natuurlijk dat kind zelfde DNA krijgt.
Waarin zat het DNA ?celkern precies en we willen DNA doorgeven kind dus de ouder maakt nu twee celkernen dat noemen we kerndeleing daarns splits de ouder zich in tweeNoemen we celding en tadaa nu heb je kind
ZOu levenscyclys door onggeschattelijke voortplantinf kort od lang zijn denk je? KIJK AFBEELDING
Levenscyclus is dus heel krot want is geen embryo etc. Sommige bacteriën delen zich bij gunstige omstandigheden elke 20 minuten. In korte tijd ontstaat er dan een grote groep bacteriën.
Als tijd deze samendoen!! BENOEMEN OPDRACHT HUISWERK
Stap 1: Wil de kweker dat de nieuwe planten precies dezelfde eigenschappen hebben als de ouderplant?
Stap 2: Bij welke vorm van voortplanting ontstaan kopieën van de ouder?
Geslachtelijk
Ongeslachtelijk
Stap 3: Bij welke vorm van voortplanting worden eigenschappen van twee ouders gemengd, waardoor nakomelingen kunnen verschillen?
Stap 4: Wat is voor de kweker het belangrijkst:
Zeker weten dat de aardappels blauw blijven?
Of juist nieuwe eigenschappen krijgen?
Conclusie: Welke vorm van voortplanting moet de kweker gebruiken? Leg uit waarom
Uitbeelden: verschil geslachtelijk en ongeslachtelijke voortplanting
Onthouden:
👨 + 👩 → 👦 = geslachtelijke voortplanting → uniek
👤 → 👤 = ongeslachtelijke voortplanting → kopie van de ouder
"We kunnen ook verschil gelsachtelijk en ongelachtelijk uitbeelden en dat gaan we dus ook doen
Ik heb drie vrijwilligers nodig: een vader, een moeder en een kind."
"Vader, jij hebt bruine ogen en steil haar."
(geef kaartjes)
"Moeder, jij hebt blauwe ogen en krullend haar."
(geef kaartjes)
"Nu gaan we kijken welke eigenschappen het kind erft. Vader, geef één eigenschap aan het kind. Moeder, geef ook één eigenschap aan het kind."
Bijvoorbeeld:
Vader geeft: bruine ogen
Moeder geeft: krullend haar
"Kind, welke eigenschappen heb jij nu?"
➡️ Bruine ogen + krullend haar
"Kijk eens naar het kind. Heeft het precies dezelfde eigenschappen als de vader?"
"Nee."
"Heeft het precies dezelfde eigenschappen als de moeder?"
"Ook niet."
IS dit dan geslachtelijke of ongeschaltijke voortplantinf en waarom?
"Dat komt omdat bij geslachtelijke voortplanting twee ouders nodig zijn. Het kind krijgt eigenschappen van beide ouders. Daardoor is elk kind uniek."
Oke dan nu "Nu heb ik twee vrijwilligers nodig: een ouder en een nakomeling."
"Ouder, jij hebt bruine ogen en steil haar."
"Nakomeling, jij krijgt precies dezelfde kaartjes."
"Klas, zie je verschillen?"
"Nee. De ouder en de nakomeling hebben precies dezelfde eigenschappen."
SI dit geslachte lijk of ongeagtelijk en waarom?
"Bij ongeslachtelijke voortplanting is maar één ouder nodig. De nakomeling is een kopie van de ouder."
Huiswerk
Learnbeat: Hoofdstuk 1 Waarom biologie?
2.5 DEEL 1: Cellen delen, groeien en veranderen
Kopje Opdrachten
Nakijken!
Volgende les:
2.5 Deel 2
Centrale vraag
Hoe ontstaat een nieuw organisme en welke stappen doorloopt het tijdens zijn leven?
Tijd vrij boek erbij!!
LET OP 1HA1 Niet herhalen les na vakantie gewoon 2.5 Benoemen toets
Sta op als...
je op vakantie gaat.
je gaat uitslapen.
je gaat sporten.
je gaat gamen.
je gaat werken.
je huiswerk gaat maken.
je nog geen plannen hebt.
Tijd over oefenen vraag ebantwoorden
