Psychiatrische stoornissen
Psychiatrische stoornissen
Hoeveel procent van de bevolking is in meer of mindere mate bekend met een psychiatrische aandoening
48 %
25%
33%
75%
Lesprogramma
Algemene kennis psychiatrie
Categorieën binnen de psychiatrie
Gerontopsychiatrie
Depressie, delier en dementie
Vragen en feedback
Wat is 'de' psychiatrie.
Wie is 'de' psychiatrische patiënt.
Kom je in je werk in aanraking met mensen met een psychatrische aandoening?
Zeker!
Nee!
Ik weet niet of mijn cliënten een psychiatrische aandoening hebben.
Geen idee!
Wat is psychiatrie
Combinatie van abnormale gedachten, emoties, gedrag en relaties
Beperkingen op het sociale, beroepsmatige, relationele, lichamelijke vlak
Wat is psychiatrie
medisch specialisme psychische ziektebeelden
preventie - diagnostiek - behandeling
Wat is de oorzaak van een psychiatrische aandoening?
Biologisch
Psychologisch
Sociaal
Alle 3
Wat is de oorzaak van een psychiatrische aandoening
Er is niet één duidelijke oorzaak te geven voor het ontstaan van de stoornis. De oorzaak is een combinatie van factoren
Genetisch bepaalde kwetsbaarheid + omgevingsfactoren + stress
Stoornissen in categorieën
Angststoornis
Stemmingsstoornis
Psychotische stoornis
Persoonlijkheidsstoornis
Eetstoornis
Verslavingsstoornis
Opdracht
Leg in HELDER taalgebruik uit wat kenmerkend is voor de verschillende stoornissen:
Wat is het?
Wat is de oorzaak?
Welke kenmerken heeft het?
Noem voorbeelden.
Link
Angststoornis
een overmatige reactie van angst voor bepaalde situaties
Het besef dat de angst buitenproportioneel is maar deze níet kunnen controleren.
versnelde hartslag voelen, trillen en zweten bij het in contact komt met de bron van hun angst.
Voorbeelden:
Fobie
Paniekstoornis
PTTS
Angststoornis
Obsessief-compulsieve stoornis
Stemmingsstoornis
Stoornis in het reguleren van stemming en energie
Depressie!!!
Bipolaire stoornis
Hypomanie
Dysthymie
Hormonale invloeden kunnen groot zijn
De zwarte hond
Psychotische stoornis
De werkelijkheid gaat verloren door een verstoorde waarneming van het waarnemen en het denken
Waarnemen - Hallucinaties: stemmen horen
Denken – gedachten die niet gedeeld worden met de eigen culturele omgeving
Gedrag – onbegrijpelijk, vreemd gedrag (achteruitlopen, stilstaan)
Triggers: Schizofrenie, Middelengebruik, Hevige stress
Psychose
Hallucinaties en wanen
Hallucinaties
auditieve
tactiele
somatische
visuele
opdracht hallucinaties
olfactorisch (geur)
Valse waarneming
Wanen
achtervolgingswaan
betrekkingswaan
grootheidswaan
nihilistische waan
aansturingswaan
(ziekelijk) denkbeeld
Je kan leven met een psychose…
Persoonlijkheidsstoornis
Emoties en gedragingen wijken duidelijk af waarbij er een persoonlijke, beroepsmatige of sociale beperking is in het functioneren
Borderline persoonlijkheid
Narcistische persoonlijkheid
Obsessief Compulsieve persoonlijkheidsstoornis
Borderline PersoonlijkheidsStoornis (BPS)
Sterke wisselingen in stemming, gedachten en gedrag
Impulsief
Moeite met beheersen van emoties
Angst om in de steek gelaten te worden
Snel afgewezen voelen
Wie ben ik?
Wat voel ik?
Wat wil ik?
Het verhaal van een ‘borderliner’
De meeste problemen zijn aan de buitenkant niet vast te stellen. Psychiatrische problemen spelen zich af in de beleving van mensen en binnen menselijke relaties. Er is veel lijden dat aan het oog onttrokken blijft, dat in het geheel niet verklaard wordt door het stellen van een diagnose en al helemaal niet behandeld kan worden met daar vervolgens een standaard therapie op los te laten.
Eetstoornis
Ongezond en destructief eetpatroon
Anorexia
Boulimia
Orthorexia (ziekelijke fixatie op gezond eten)
Emma wil leven
Emma Wil Leven - 2Doc.nl
Zijstapje: Ouderdomsanorexia
Verlies van eetlust bij ouderen
- 22 % bij thuiswonende ouderen
- 30% in WZC
- 42% na (acute) opname in verpleeghuis/ ziekenhuis
Verslavingsstoornis
Lichamelijk of geestelijke afhankelijkheid van middelen
Alcohol
Drugs
Gokken
Opiaten
Tabak
Benzodiazepines !!! Xanax, Lorazepam, Oxazepam, Midazolam, …
XTC
Hoe werkt een verslaving
Wanneer is er sprake van een stoornis in het gebruik van middelen
Vaker en in grotere hoeveelheden gebruiken dan het plan was.
Meerdere mislukte pogingen gedaan om te minderen of te stoppen.
Veel tijd nodig hebben voor het gebruik en herstel.
Sterk verlangen voelen om te gebruiken.
Door gebruik tekortschieten op werk, tijdens studie of thuis.
Blijven gebruiken ondanks dat het problemen meebrengt op het relationele vlak.
Hobby’s, sociale activiteiten of werk opgeven door gebruik.
Voortdurend gebruiken, zelfs als iemand daardoor in gevaar komt.
Voortdurend gebruiken, ondanks dat iemand weet dat het gebruik lichamelijke of psychische problemen met zich meebrengt of verergert.
Grotere hoeveelheden nodig hebben om het effect nog te voelen (tolerantie).
Onthoudingsverschijnselen ervaren, die minder hevig worden door meer
te gebruiken
Hoe ernstig is de stoornis?
2 of 3 criteria > milde stoornis
4 of 5 criteria > gematigde stoornis
6 of meer criteria > ernstige stoornis
Én lijdensdruk en/of beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren of het functioneren op andere belangrijke terreinen.
Gerontopsychiatrie
Gericht op ouderen met uitgebreide beperkingen en langdurige psychische stoornissen
Geen heldere afbakening
Complexe problematiek
Psychische klachten, sociale isolatie, fysieke beperkingen
Ouderen met psychotische aandoeningen, ernstige depressie
Ouderen met verslavingsproblematiek
Ouderen met een licht verstandelijke beperking
Ouderen met moeilijk verstaanbaar gedrag t.g.v. geestelijke achteruitgang
Ouderen met een niet-westerse culturele achtergrond.
Wat vraagt gerontopsychiatrie
Borgen van kwaliteit!
Toerusten van medewerkers
Samenwerking GGZ
Verbinding met eerstelijnszorg voor thuiswonende ouderen
Multidisciplinaire aanpak (denk aan fysio, ergo,…)
Gestructureerd (gedrags)overleg
Benaderingsplan/ signaleringsplan