Inleiding op Vakdidactische Kijkwijzerbundel tbv stagebegeleiders


  • waarom vakdidactische kijkwijzers?
  • didactiek vs pedagogiek
  • welke aanpassingen?
  • hoe inzetten?

1 / 22
volgende
Slide 1: Tekstslide
TeamoverlegHBOStudiejaar 2

In deze les zitten 22 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min

Onderdelen in deze les


  • waarom vakdidactische kijkwijzers?
  • didactiek vs pedagogiek
  • welke aanpassingen?
  • hoe inzetten?

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Bron: https://www.onderwijsinspectie.nl

Slide 2 - Tekstslide

Aandacht voor recent onderzoek waaruit blijkt dat in PO nog winst valt te behalen als het gaat om het verzorgen van goed instructie -> effectief lesgeven

Herkennen de studenten dit? 
Wat zal worden bedoeld met 'Effectief lesgeven'? 
Onderzoek naar effectief lesgeven
Leskwaliteit afhankelijk van:

1. lesklimaat
2. klassenmanagement
3. instructie
4. afstemming
5. zelfregulerend leren

Slide 3 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 4 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Conclusie
Lesklimaat en klassenmanagement zijn over het algemeen op orde

Leskwaliteit kan beter, vooral als het gaat om aspecten van: 

  • instructie
  • afstemming op verschillen in de groep
  • het stimuleren van zelfregulerend leren

Slide 5 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

... en bij onze studenten

Hoe vaardig tonen zij zich in (vak)didactische vaardigheden? 

Slide 6 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Didactiek vs pedagogiek
- oneigenlijke tegenstellingen
'Alleen bij  directe instructie wordt geleerd'
'Het aanleren van vaardigheden is het allerbelangrijkst'
'Kennis kan toch ook worden opgezocht'
'Alle handelen in de klas moet evidence based zijn'

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

         Pedagogisch handelen

  • richt zich op brede ontwikkeling
  • opvoedkundig karakter
  • o.a. zelfsturing, eigenaarschap, zelfinzicht, nieuwsgierigheid, sociale omgang, sociale cohesie, gerichtheid op de ander, etc.

  • NB kan niet zonder didactische kennis!!
         Didactisch handelen

  • richt zich op het cognitieve leren
  • werking van het brein
  • hoe het beste kinderen iets aanleren



  • NB kan niet zonder pedagogische kennis!!

Slide 8 - Tekstslide

Pedagogisch handelen kan niet zonder didactische kennis
- didactische expertise zorg ervoor dat lkr op ontspannen manier met kinderen kan reflecteren over de lesstof en leergedrag

Bijv. doorzettingsvermogen is pedagogisch doel => leren door tanden te zetten in de lesstof (= didactisch doel)


Didactisch handelen kan niet zonder pedagogische kennis



Bijvoorbeeld:
- werken aan doorzettingsvermogen 
=> tanden zetten in leerstof




- kinderen eigenaarschap 
geven over eigen leergedrag => 
alleen te bereiken via didactiek



Bijvoorbeeld: 
- strikt inzetten sturend instructiemodel 
=> leidt tot afhankelijke kinderen




coöperatieve werkvormen => 
- verhoogde betrokkenheid van kinderen

Slide 9 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Gevaren van eenzijdigheid
  • alles evidence based => verschraling en versmalling onderwijs
  • alles via onderzoekend leren in de school => ook verschraling en versmalling onderwijs  
  • doorslaan in voordelen van eigenaarschap => geen oog voor voorwaarden mbt leerling- en leerkrachtgedrag 

  • daarom zoeken naar BALANS

Slide 10 - Tekstslide

NB met name didactische modellen die gemakkelijk wetenschappelijk onderzocht kunnen worden; daar dus sneller en meer 'evidence' bij.
'Een goede leerkracht heeft een pedagogische drive en is daarnaast een didactisch expert.'

'Een goede leerkracht beschikt over een breed handelingsrepertoire aan didactische vaardigheden. Deze 'gereedschappen' zet hij bewust in om de pedagogische en didactische doelen te bereiken'

Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Vakdidactische kijkwijzerbundel ...

  • als begeleidingsinstrument
  • afstemming binnen en tussen vakgroepen 
  • afstemming tussen opleiding en praktijk (samen opleiden) 
  • als naslagwerk

Slide 12 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Algemene didactiek en vakdidactiek
1. Didactisch concept
2. Didactische modellen
     - algemeen
     - vakdidactisch
3. Didactische werkvormen

Slide 13 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Algemeen didactische modellen
Model Didactische Analyse (MDA) van Van Gelder

Slide 14 - Tekstslide

Model Didactische Analyse (MDA) van Van Gelder

Het didactisch analysemodel is een algemeen, neutraal model. Het onderwijsleerproces is hierin ontrafeld in onderdelen die samen het totale proces vormgeven. Het geeft je houvast bij het stap-voor-stap plannen, uitvoeren en evalueren van een onderwijsleersituatie (Van Eijkeren, 2022).  is voor eigen didactische keuzes om deze doelstelling te behalen.

Slide 15 - Tekstslide

Voorbeelden van algemene didactische modellen

Expliciete Directe Instructiemodel (EDI)
We beschrijven hier het EDI-model, afhankelijk van de keuze van de betreffende school kan ook voor een ander directe instructiemodel gekozen worden. EDI is een manier van lesgeven waarbij de leerkracht de kinderen stap voor stap begeleidt naar het inoefenen van een nieuwe vaardigheid of het verwerven van nieuwe kennis. Hier zie je het EDI-model visueel uitgewerkt, maar in verschillende varianten. Beide afbeeldingen vertellen hetzelfde verhaal.

Open lesmodel / probleemgestuurd onderwijs (PGO)
De leerkracht brengt een probleem in; de kinderen gaan het probleem zelfstandig oplossen. 

De cyclus van onderzoekend en ontwerpend leren
De cyclus voor onderzoekend en ontwerpend leren wordt ingezet als de leerkracht ervoor kiest om de kinderen vanuit verwondering de keuze te geven zelfstandig aan de slag te laten gaan om hun eigen onderzoek op te zetten rond een gekozen onderwerp. Het kan hier gaan om een vraag naar het opdoen van kennis of om het zoeken naar de oplossing van een probleem.


Vakdidactische modellen
rekenen
aardrijkskunde
taal (woordenschat)

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Didactische werkvormen

Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 19 - Tekstslide

Wat is er anders aan nieuwe versie? 

- alle kijkwijzers geactualiseerd
- pedagogiekdeel
- kijkwijzers vakoverstijgend
- bijlagen hulp bij lesvoorbereiding 
Aan de slag ...
16.05 uur - uiteen in tweetallen
-> kies een vakgebied en bestudeer de betreffende kijkwijzer
-> hoe de kijkwijzer tijdens stagebezoek inzetten?

16.20 uur - elk tweetal verzorgt korte pitch

16.30 uur afronding

Slide 20 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Pitches & afronding

Slide 21 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 22 - Link

Deze slide heeft geen instructies