leerstofoverzicht
Proefwerk H2 2K
leerstofoverzicht
Proefwerk H2 2K
opbouw van een tekst
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Inleiding: Is kort en trekt de aandacht van de lezer. Ook vind je er vaak informatie over het onderwerp van de tekst.
Kern: Het langste deel van de tekst en behandelt het onderwerp. In de kern lees je vaak over deelonderwerpen.
Slot: Bevat meestal een samenvatting of conclusie. Het bevat geen nieuwe informatie.
verwijswoorden
Een verwijswoord is een woord wat verwijst naar één of meer woorden in een tekst, soms naar een hele zin.
Om te weten waar het naar verwijst, stel je een vraag die begint met: wie / wat / waar / welke?
De ijsvogel komt vooral af op schoon water. Hier zit hij vaak op zijn prooi te wachten. Die vangt hij door in het water te duiken.
Wie is er aan het wachten? De ijsvogel.
hij verwijst naar de ijsvogel
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Tegenstelling
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Een tegenstelling is een tekstverband waarbij twee dingen tegenover elkaar worden gezet (tegenpolen). Er wordt een verschil duidelijk gemaakt.
De weerman voorspelde mooi weer, maar het regende de hele middag.
Er is een verschil: mooi weer - regen
signaalwoorden voor tegenstelling:
maar, daarentegen, echter, toch, integendeel.
Voorbeeld
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Een voorbeeld is een tekstverband waarbij waarin uitleg wordt gegeven middels het geven van een voorbeeld.
Er zijn allerlei manieren om energie te besparen, zoals spaarlampen gebruiken, de verwarming een graadje lager zetten en niet te lang douchen.
Er worden voorbeelden gegeven: spaarlampen-verwarming lager-kort douchen
signaalwoorden voor voorbeeeld:
bijvoorbeeld, zoals, zo, ter illustratie, een voorbeeld hiervan
2.5
woorden
2.5
woorden
Achtervoegsel
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Een achtervoegsel is een vast stukje aan het einde van een woord. Een achtervoegsel kan de betekenis van het woord veranderen.
We leren er 5:
loos = zonder
werkloos > zonder werk
-achtig = een beetje zoals een...
jongensachtig > een beetje zoals een jongen
-baar = te...
betaalbaar > (goed) te betalen
-je / -tje / -pje = klein
kindje > klein kind
-es = vrouwelijk
zangeres > vrouwelijke zanger
woordsoorten
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
lidwoord (lw)
de, het, een
bijvoegelijk naamwoord (bn)
zegt iets over het zelfstandig naamwoord.
vb: de rode trui, de hoge tafel, de gouden ring.
zelfstandig naamwoord (zn)
Namen van mensen, dieren, dingen. Je kan altijd de/het/een vóór een zelfstandig naamwoord zetten.
vb: kapper, tijdschrift, probleem, Scheveningen.
woordsoorten
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Voorzetsel
Geeft een plaats, tijd of reden aan. 'Kast en kooi' woorden.
vb: voor, met, aan, tijdens, ondanks, vanwege.
persoonlijk voornaamwoord
Deze woorden gebruik je wanneer je over een persoon praat, maar diegene niet bij naam noemt.
vb: ik, je, u, hij, haar, het, ons, jullie, hen.
bezittelijk voornaamwoord
Deze woorden gebruik je om aan te geven dat spullen of mensen van iemand is (bezit is).
vb: jouw boek, haar tante, jullie fietsen, hun huis.
zelfstandig werkwoord
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Een zelfstandig werkwoord zegt wat iets of iemand doet. Het heeft een duidelijke betekenis.
Staat er maar één werkwoord in de zin?
> Dan is dat het zelfstandig werkwoord.
Ik fiets naar school.
Mijn zus zingt geweldig.
Onze leraar maakt altijd flauwe grappen.
Mijn leraar kijkt de toets na.
Als er een splitsbaar werkwoord is > benoem beide delen!
hulpwerkwoord
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Staan er twee of meer werkwoorden in de zin? Dan is minstens één van de werkwoorden een hulpwerkwoord.
Een hulpwerkwoord helpt het zelfstandig werkwoord en heeft zelf geen duidelijke betekenis. Je ziet dan vaak:
hulpwerkwoord + voltooid deelwoord
hulpwerkwoord + infinitief (hele werkwoord)
Ik moet welke dag naar school fietsen.
Mijn zus kan geweldig zingen.
Onze leraar heeft flauwe grappen gemaakt.
Mijn zus wil morgen komen eten.
hoofdtelwoord & rangtelwoord
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Een telwoord geeft een hoeveelheid of een volgorde aan.
Er zijn twee soorten telwoorden:
hoofdtelwoord
Geeft een hoeveelheid aan. Alle getallen zijn ook rangtelwoorden.
Bijv. drie, honderdtwintig, veel
rangtelwoord
Geeft een volgorde aan (een rang bij bijv. een wedstrijd).
Bijv. zesde, twintigste, middelste
Werkwoordspelling v.t.
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Zoek steeds het onderwerp in de zin!
twijfel je tussen te(n) OF de(n)?
Gebruik de regel van 't kofschip x.
Twijfel tussen te(n) OF de(n)?
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Gebruik 't kofschip x
1. hele werkwoord (wij-vorm) eraf '-en' : registreren
2. De laatste letter is r > zit NIET in 't kofschip x
3. niet = + de(n)
wel = + te(n)
Meervoud op -ie en -ee
Wat gaan we doen?
lesdoel
voorkennis
instructie
terugblik
samen oefenen
check
reflectie
huiswerk & werktijd
Sommige zelfstandige naamwoorden eindigen op -ee of -ie. Voor het meervoud gebruik je dan een trema: dat zijn twee puntjes op een letter. De trema is nodig voor de juiste uitspraak
Woord dat eindigt op -ie:
- Valt de klemtoon op de achterste lettergreep?
Ik schrijf 'ën' achter het woord.
bijv. therapie-therapieën
- Valt de klemtoon niet op de achterste lettergreep?
Ik schrijf de trema op de 'e' die er al staat en zet een 'n' achter het woord.
bijv. olie - oliën
Woord dat eindigt op -ee:
Ik schrijf altijd 'ën' achter het woord.
Bijv. zee - zeeën