Gotische kathedralen en hun wereld
Gotische kathedralen en hun wereld
Onderdelen in deze les
Gotische kathedralen en hun wereld
Wat weet je al over Romaanse en Gotische kathedralen?
Leerdoel van deze les
Aan het eind van deze les kun je uitleggen wat de gotische stijl kenmerkt, hoe een kathedraal ontstond.
Verder kun je uitleggen hoe machtig de kerk was.
De kathedraal van Laon
Laon bouwde in 60 jaar tijd een nieuwe kathedraal. De oude was romaans, de nieuwe werd gotisch: Grote ramen met spitse bogen.
Van romaans naar gotisch
Romaans was donker, met dikke muren en kleine ramen. Gotisch bracht grote vensters, spitse bogen en veel licht.
Bouwen kostte generaties
Een kathedraal bouwen duurde decennia. De bouwer zag het resultaat vaak niet. Elke generatie droeg bij.
Kenmerken van de gotiek
Dunne muren, steunberen en hoge, spitse bogen waren typisch. Glas-in-lood liet kleurrijk licht binnen.
De ingang: poort naar de hemel
De kathedraal had een monumentale ingang, als symbolische toegang tot het goddelijke.
Heiligenbeelden in het interieur
In de kathedraal keken beelden van heiligen op je neer als voorbeelden voor een goed leven.
Streven naar de hemel
Wie goed leefde kwam volgens de kerk in de hemel. Gelovigen probeerden het voorbeeld van heiligen te volgen.
De kathedraal en de bisschop
De kathedraal was het centrum van de bisschop en zijn macht. Hier had hij zijn zetel.
Scholing rond de kathedraal
Bij de kathedraal was meestal een school voor de opleiding van priesters.
De zeven vrije kunsten
Priesterstudenten leerden grammatica, retorica, dialectica, aritmetica, geometrie, muziek en astronomie.
Belang van grammatica, retorica en dialectica
Taalbeheersing en argumenteren vormden de basis van het onderwijs naast rekenen en andere vakken.
Oprichting van universiteiten
Na 1100 ontstonden universiteiten, zoals de Sorbonne in Parijs, die uitgroeiden tot kenniscentra.
Studie van klassieke en Arabische teksten
Geleerden bestudeerden filosofen uit Griekenland, Rome en het Arabische rijk, zoals Aristoteles.
Ook burgers konden studeren
Na verloop van tijd konden rijke stadsburgers hun kinderen laten studeren aan deze onderwijsinstellingen.
De organisatie van de kerk
Hiërarchie
De paus had naast wereldlijke ook geestelijke macht. Hij was de plaatsvervanger van Petrus.
De paus als vorst
De paus stond bovenaan, gevolgd door kardinalen, aartsbisschoppen, bisschoppen en priesters.
De wereldse macht van de paus
De paus leefde als een vorst en claimde autoriteit over aardse én hemelse zaken.
De kerkelijke rechtbank
De inquisitie
Ketterij
Wie afweek van de kerkelijke leer werd als ketter berecht en zwaar gestraft.
De katholieke kerk had een eigen rechtbank: de inquisitie, die toezicht hield op het geloof.
De brandstapel als straf
Weigerde een 'ketter' geloof aan te passen kon leiden tot een vonnis tot de brandstapel.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
Havo 2: Maken de opdrachten 4 t/m 8 blz. 50 t/m 52
VWO 2: Maken de opdrachten 5 t/m 9 blz. 50 t/m 52
