Het zenuwstelsel
Gemaakt door: Imme Zijda
H5b
Het zenuwstelsel
Gemaakt door: Imme Zijda
H5b
Waarom het zenuwstelsel?
Ik heb voor het zenuwstelsel gekozen omdat ik dit altijd al een moeilijk onderdeel heb gevonden tijdens de biologie lessen. Ik hoop dat ik tijdens het maken van deze LessonUp het zenuwstelsel steeds beter ga begrijpen.
Voor deze LessonUp heb ik ook tweemaal een biggenpracticum uitgevoerd, waarbij ik de eerste keer heel erg zoekende was naar wat ik nou echt wilde onderzoeken. Omdat een big qua organen en orgaanstelsels heel erg op de mens lijkt heb ik uiteindelijk gekozen voor het stelsel dat voor mij het meest complex is; het zenuwstelsel.
Wat is het zenuwstelsel?
Het zenuwstelsel is een groot netwerk van cellen die informatie opnemen en verwerken. Het zenuwstelsel verbindt alle delen van het lichaam met elkaar. Via het zenuwstelsel wordt informatie van de hersenen naar andere delen van het lichaam (en andersom) verstuurd doormiddel van elektrische schokjes.
Groot netwerk van neuronen die info opnemen en verwerken.
Verbind alle delen van lichaam met elkaar.
Via zenuwstelsel info van hersenen naar andere delen van lichaam (en andersom), doormiddel van elektrische schokjes
Centrale zenuwstelsel (CZS)
Het CZS bestaat uit 2 hoofdonderdelen
De hersenen
Het ruggenmerg
Het centrale zenuwstelsel is verantwoordelijk voor het verwerken van informatie en het coördineren van activiteiten in het lichaam. (bijvoorbeeld zintuigelijke waarneming)
Perifere zenuwstelsel
Het perifere zenuwstelsel bestaat uit alle zenuwen in je lichaam. Al deze zenuwen komen uit in het ruggenmerg, zo zijn het perifere en centrale zenuwstelsel met elkaar verbonden.
Het perifere zenuwstelsel bestaat uit een sensorisch en motorisch deel.
Bestaat uit alle zenuwen in je lichaam. Die zenuwen komen uit in ruggenmerg.
Perifere zenuwstelsel en CZS zijn door ruggenmerg verbonden.
Onder te verdelen in sensorisch en motorisch deel
Zenuwcel (neuron)
Een zenuwcel heeft verschillende onderdelen.
Cellichaam: grootste deel van een neuron, bevat de celkern en organellen die essentieel zijn voor de cel.
Dendrieten: vertakte uitlopers die signalen ontvangen en naar het cellichaam sturen voor verwerking.
Zenuwcel (neuron)
Axon: lange dunne uitloper die signalen vanuit cellichaam naar andere neuronen, spieren of klieren brengt.
Synaps: bevinden zich aan het eind van een axon, het zijn kleine ruimtes waar de impuls van het ene neuron naar het andere neuron wordt overgedragen. De impuls wordt hier omgezet naar een chemisch signaal via neurotransmitters
Axon: lange, dunne uitloper die signalen van het cellichaam naar andere neuronen, spieren of klieren brengt.
Synaps: kleine ruimtes aan het einde van een axon waar de impuls wordt overgedragen naar het volgende neuron via neurotransmitters.
Zenuwcel (neuron)
Myelineschede: de lange dunne uitlopers (axons) hebben een myelineschede, deze versnelt de impulsgeleiding. (Myelineschede in CZS, in perifeer zenuwstelsel de cellen van Schwann)
Insnoeringen van Ranvier: zijn regelmatige onderbreking in myelineschede. Zorgen voor sprongsgewijze impulsgeleiding, waardoor de geleiding nog sneller is.
Werking neurotransmitters
Wanneer een neuron een impuls wil doorgeven komt het aan bij de synaps. Wanneer het impuls hier aankomt komt er uit kleine blaasjes (die zich aan het einde van het neuron bevinden) een neurotransmitter vrij. De neurotransmitter zwerft verder naar het volgende neuron en komt hier op een receptor. De receptor zorgt ervoor dat het volgende neuron de boodschap begrijpt.
Wanneer een impuls bij de synaps aankomt, komt er een neurotransmitter vrij uit blaasjes. Deze neurotransmitter bindt aan een receptor op het volgende neuron, zodat het de boodschap ontvangt.
Waar worden neurotransmitters vrijgegeven in het neuron?
In de celkern
In de synaps (synaptische spleet)
In de myelineschede
In de dendrieten
Wat gebeurt er wanneer een neurotransmitter zich bindt aan receptoren van de volgende zenuwcel?
De zenuwimpuls stopt
Er ontstaat een nieuwe zenuwimpuls in de volgende cel
De neurotransmitter wordt vernietigd
De zenuwimpuls keert terug naar de eerste cel
Wat is de rol van de synaps tussen 2 neuronen?
Het vervoeren van elektrische signalen van het ene neuron naar de andere
Het produceren van neurotransmitters
Het verhogen van de zenuwgeleiding
Het overbrengen van informatie van het ene neuron naar de andere via chemische signalen
Soorten zenuwcellen (neuronen)
Motorische neuron
Sensorische neuronen vangen prikkels op en sturen dit naar het CZS.
Bevinden zich in perifere zenuwstelsel, maar de signalen die het stuurt komen uit in het CZS
Motorische neuronen sturen signalen van de hersenen of ruggenmerg naar een spier of klier, die dan samentrekt of ontspant.
Bevind zich in perifere zenuwstelsel met cellichaam in CZS
Sensorische neuron
Schakelneuron fungeert als soort tussenstation. Geeft signalen tussen sensorische en motorische neuronen door.
Bevinden zich vooral in het CZS
Schakelneuron
Je pakt iets vast - Welke route van neuronen en receptoren?
Stel je voor dat je iets van de eettafel afpakt, dan voel je dat je iets vastpakt, maar welke route van neuronen en receptoren gaat dit nou af voordat je het daadwerkelijk voelt?
Wanneer je iets vastpakt worden de mechanoreceptoren in de huid (reageren op tast) geactiveerd.
De receptoren zettten de informatie om in een elektrische prikkel (actiepotentiaal), het signaal gaat naar het perifere zenuwstelsel.
De elektrische prikkel komt via sensorische neuronen aan in het ruggenmerg, via hier wordt het doorgegeven aan de hersenen.
Het signaal kan via de hersenstam gelijk doorgegeven worden aan de thalamus, via de thalamus word het soorgegeven aan de somatosensorische cortex waar je uiteindelijk bewust wordt van wat je hebt vastgepakt.
Mechanoreceptoren in de huid worden geactiveerd bij het vastpakken van iets.
De receptoren zetten de informatie om in een elektrische prikkel (actiepotentiaal).
Het signaal gaat via sensorische neuronen naar het perifere zenuwstelsel.
De elektrische prikkel komt aan in het ruggenmerg.
Het signaal wordt doorgestuurd naar de hersenstam.
Via de thalamus wordt het signaal naar de somatosensorische cortex in de hersenen gestuurd.
Je wordt bewust van wat je hebt vastgepakt.
Wat zijn mechanoreceptoren?
Receptoren die reageren op pijn
Receptoren die reageren op temperatuur
Receptoren die reageren op tast, druk en beweging
Receptoren die reageren op licht
Autonoom of animaal?
Autonoom zenuwstelsel
regelt alle bewuste processen en reflexen in het lichaam
Animaal zenuwstelsel
Het autonome zenuwstelsel regelt alle onbewuste processen.
Onder te verdelen in orthosympatisch en parasympatisch.
Ortho- en parasympatisch
Het orthosympatisch stelsel stimuleert alle processen die nodig zijn voor lichamelijke activiteit.
Het parasympatisch stelsel doet juist het tegenovergestelde; het beïnvloedt de organen en weefsels op zo'n manier dat het lichaam in rust kan komen.
Het parasympatische zenuwstelsel stimuleert het lichaam dus zo dat het in rust kan komen.
Welk van de volgende effecten is typisch voor het parasympatische zenuwstelsel?
Verhoogde bloeddruk en versnelde ademhaling
Verhoogde alertheid en pupilverwijding
Versnelde spijsvertering en verlaagde hartslag
Verhoogde spierspanning en verhoogde hartslag
Het zenuwstelsel van een biggetje
Zenuwen van een mens zijn al ongelofelijk moeilijk bloot te leggen en omdat een biggetje nog veel kleiner is als een mens heb ik mij vooral gefocust op het centrale zenuwstelsel. Dus de hersenen en het ruggenmerg.
De hersenen
De hersenen van een mens en van een biggetje zijn qua uiterlijk vrijwel identiek.
De hersenen zijn van essentieel belang voor CZS, ze zijn verantwoordelijk voor alles wat je denk, voelt en ervaart
Het ruggenmerg
Omdat het ruggenmerg zo belangrijk is is het natuurlijk heel goed beschermt. Het was dan ook niet makkelijk om het ruggenmerg van het biggetje bloot te leggen.
Het enige verschil tussen CZS van een big en een mens is dat het ruggenmerg van een big in het verlengde van de hersenen loopt en dat van een mens naar beneden. Dit kun je goed zien op het linkerplaatje
Ruggenmerg wat normaal gesproken aan de hersenen verbonden is
Het ruggenmerg is goed beschermd vanwege zijn belangrijke functie, waardoor het moeilijk was om dat van het biggetje bloot te leggen.
Het enige verschil tussen het CZS van een big en een mens is dat het ruggenmerg van een big in het verlengde van de hersenen loopt, terwijl dat van een mens naar beneden loopt. Dit is duidelijk te zien op het linkerplaatje.
De oogzenuw
Omdat zenuwen ongelofelijk klein zijn kun je die bijna niet blootleggen, wel zijn er een aantal stuk dikkere zenuwen die je beter kunt blootleggen.
Voorbeelden hiervan zijn de neuszenuw, de heupzenuw en de oogzenuw.
Die laatste heb ik uiteindelijk weten bloot te leggen
Uitlopers ruggenmerg
De uitlopers van het ruggenmerg worden ook wel zenuwwortels genoemd. De uitlopers bestaan uit heel veel zenuwen, zowel motorische als sensorische.
De uitlopers bevorderen de samenwerking tussen het perifere zenuwstelsel en het centrale zenuwstelsel.
Uitlopers ruggenmerg
De uitlopers heb ik zelf ook weten bloot te leggen.
Om deze uitlopers te kunnen zien moest ik eerst de hele ruggengraat die je op het plaatje ziet blootleggen en doorsnijden.
Enkele links
Op deze websites kun je extra informatie vinden over het zenuwstelsel.
Text
Einde