Vaardig naar examen: groepen

Vaardig naar examen: groepen en rooster

1 / 50
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 50 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Vaardig naar examen: groepen en rooster

Open de les vanuit de examencontext: leerlingen werken toe naar Facet onderdeel C, waarin zij een rooster maken en theorievragen beantwoorden over passende activiteiten en doelgroepen.

Lesdoel

Ik kan uitleggen welke soorten activiteiten passen bij verschillende groepen en een rooster maken en invullen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij een goede activiteit voor een groep?

Gebruik de opbrengst om voorkennis op te halen over passend aanbod, veiligheid, begeleiding en verschillen tussen cliënten.

Werken vanuit een rooster

Bij onderdeel C werk je met een weekrooster.

Je koppelt cliënten, dagdelen en werkzaamheden aan elkaar.

Daarvoor moet je weten welke activiteit past bij welke groep.

Verwijs naar de meegeleverde afbeelding van het rooster van zorgboerderij Zevenblad. Benadruk dat plannen niet willekeurig gebeurt: de keuze moet passen bij mogelijkheden en behoeften van cliënten.

Waar let je op bij groepen?

Bij het kiezen van activiteiten kijk je naar:

  • wat iemand kan

  • wat iemand nog moet oefenen

  • hoeveel begeleiding nodig is

  • of de activiteit veilig en haalbaar is

  • of de activiteit past bij het doel van de dagbesteding

Leg uit dat leerlingen in examens vaak moeten redeneren vanuit geschiktheid: niet wat leuk lijkt, maar wat verantwoord en passend is.

Waarom theorie nodig is

De theorievragen helpen je om keuzes te onderbouwen.

Je gebruikt begrippen zoals:

  • grove motoriek

  • fijne motoriek

  • creativiteit

  • oog-handcoördinatie

  • sociale interactie

  • samenwerken

  • competitie-element

Maak duidelijk dat deze begrippen niet los staan van het rooster: ze vormen de reden achter de planning.

Grove motoriek

Grove motoriek gaat over grote bewegingen van het lichaam.

Denk aan lopen, bukken, tillen, stappen en balans houden.

Deze slide heeft geen instructies

Grove motoriek in activiteiten

Activiteiten met grove motoriek zijn vaak:

  • bewegen tussen verschillende plekken

  • werken met het hele lichaam

  • langere tijd actief bezig zijn


Voorbeelden: werken in de moestuin, materialen verplaatsen, buitenwerk.

Koppel dit aan het rooster van de zorgboerderij: de moestuin vraagt meestal meer grove motoriek dan zittend werk.

Wanneer past grove motoriek?

Grove motorische activiteiten passen vooral bij cliënten die:

  • voldoende kracht en balans hebben

  • graag lichamelijk bezig zijn

  • baat hebben bij beweging en structuur


Let ook op vermoeidheid, veiligheid en tempo.

Noem dat veel leerlingen te snel alleen naar interesse kijken. Ook fysieke belastbaarheid telt mee.

Welke activiteit vraagt meestal het meest om grove motoriek?

A

Moestuinwerk

B

Sorteren

C

Inpakken

D

Knutselwerk

De juiste keuze is moestuinwerk, omdat dit vaak lopen, bukken, tillen en werken met het hele lichaam vraagt.

Grove motoriek toepassen

Bij grove motoriek gaat het om grote bewegingen van het lichaam. Een activiteit zoals werken in de moestuin past vaak goed als een cliënt voldoende kracht en balans heeft. Bij het plannen let je ook op veiligheid en vermoeidheid.

grove motoriek
moestuin
balans
vermoeidheid
creativiteit
kaarsenmakerij
precisie
sociale interactie

Alle begrippen komen letterlijk of bijna letterlijk uit het behandelde blok over grove motoriek.

Fijne motoriek

Fijne motoriek gaat over kleine, precieze bewegingen.

Vooral handen en vingers zijn belangrijk.

Deze slide heeft geen instructies

Fijne motoriek in activiteiten

Bij fijne motoriek gaat het om:

  • nauwkeurig werken

  • kleine materialen gebruiken

  • beheerst bewegen


Voorbeelden: kaarsenmakerij, sorteren, verpakken, knutselwerk.

Gebruik de kaarsenmakerij uit het rooster als herkenbaar voorbeeld van precies en geconcentreerd werk.

Wanneer past fijne motoriek?

Deze activiteiten passen bij cliënten die:

  • zorgvuldig kunnen werken

  • geduld hebben

  • instructies goed kunnen volgen


Soms is extra hulp nodig bij tempo, overzicht of materiaalgebruik.

Deze slide heeft geen instructies

Welke werkplek past meestal het best bij fijne motoriek?

A

Buitenwerk

B

Kaarsenmakerij

C

Materialen tillen

D

Moestuinwerk

Kaarsenmakerij vraagt nauwkeurig werken, kleine handelingen en beheerst bewegen.

Waar let je op bij plannen van fijne motoriek?

Bespreek dat goede antwoorden verwijzen naar precisie, rustig werken, kleine handelingen, geduld, instructies volgen en eventueel behoefte aan extra hulp bij tempo of overzicht.

Competitie-element

Een competitie-element betekent dat er een vorm van winnen, vergelijken of presteren in zit.

Maak duidelijk dat competitie niet altijd letterlijk een wedstrijd hoeft te zijn. Ook sneller, beter of meer willen doen kan als competitie worden ervaren.

Effect van competitie

Competitie kan positief zijn:

  • motiverend

  • activerend

  • uitdagend


Maar het kan ook spanning geven, frustratie oproepen of onrust veroorzaken.

Benadruk de afweging: wat voor de ene cliënt motiveert, kan voor een andere cliënt juist te veel prikkels geven.

Wanneer wel of niet passend?

Een competitie-element past beter als een cliënt:

  • tegen uitdaging kan

  • regels begrijpt

  • verlies kan accepteren


Het past minder goed bij faalangst, stressgevoeligheid of snel oplopende spanning.

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer past een competitie-element minder goed?

A

Bij activering

B

Bij uitdaging

C

Bij faalangst

D

Bij motivatie

De content benadrukt dat competitie spanning en frustratie kan oproepen, vooral bij faalangst of stressgevoeligheid.

Competitie afwegen

Een competitie-element betekent dat er iets van winnen, vergelijken of presteren in een activiteit zit. Dat kan motiverend zijn, maar ook spanning geven. In een rooster kies je daar minder snel voor als rust belangrijk is. Als meer activering nodig is, kan competitie juist helpen.

competitie-element
motiverend
rust
helpen
creatief
balans
winkelwerk
verpakken

Laat leerlingen verwoorden dat competitie niet altijd fout is; het hangt af van het doel en de cliënt.

Creativiteit

Creativiteit is het bedenken, maken of vormgeven van iets op een eigen manier.

Deze slide heeft geen instructies

Wat vraagt creativiteit?

Creatieve activiteiten vragen vaak:

  • keuzes maken

  • ideeën gebruiken

  • materialen combineren

  • werken met kleur, vorm of ontwerp

Deze slide heeft geen instructies

Waarom creativiteit belangrijk kan zijn

Creatieve activiteiten kunnen helpen bij:

  • zelfexpressie

  • plezier en motivatie

  • zelfvertrouwen

  • ontspannen bezig zijn


Ze geven ruimte voor eigen inbreng.

Leg de link met welzijn: creativiteit is niet alleen 'iets maken', maar kan ook bijdragen aan emotioneel welbevinden.

Welke opbrengst past het best bij creatieve activiteiten?

A

Zelfexpressie

B

Verlies accepteren

C

Kracht opbouwen

D

Tempo verhogen

Creativiteit werd gekoppeld aan zelfexpressie, motivatie, zelfvertrouwen en ontspanning.

Voor wie past een creatieve activiteit goed?

Bespreek dat passende antwoorden gaan over eigen keuzes kunnen maken, iets willen ontwerpen of maken, behoefte aan vrijheid en tegelijk de kanttekening dat sommige cliënten juist vaste stappen nodig hebben.

Oog-handcoördinatie

Oog-handcoördinatie is het samenwerken van kijken en handelen.

Je ogen sturen wat je handen precies moeten doen.

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden van oog-handcoördinatie

Dit zie je bij activiteiten zoals:

  • inschenken

  • knippen

  • neerzetten of verplaatsen zonder morsen

  • precies pakken en plaatsen


Veel dagelijkse handelingen gebruiken deze vaardigheid.

Deze slide heeft geen instructies

Waarom dit belangrijk is bij werk

Als oog-handcoördinatie nodig is, vraagt een taak om:

  • nauwkeurigheid

  • timing

  • controle over beweging


Dat speelt bijvoorbeeld mee bij winkelwerk, inpakken en maken.

Je kunt hier de boerderijswinkel noemen als voorbeeld van taken waarbij producten netjes gepakt of neergezet moeten worden.

Welke taak vraagt vooral oog-handcoördinatie?

A

Netjes inschenken

B

Lang wandelen

C

Samen overleggen

D

Verlies verwerken

Oog-handcoördinatie draait om kijken en handelen goed laten samenwerken.

Precies kijken en doen

Bij oog-handcoördinatie werken kijken en handelen samen. Dat zie je bijvoorbeeld bij knippen of inschenken. Zulke taken vragen om nauwkeurigheid en controle over beweging. In de planning let je daarom ook op veiligheid en productkwaliteit.

oog-handcoördinatie
knippen
nauwkeurigheid
veiligheid
creativiteit
balans
samenwerken
moestuin

De woorden sluiten aan bij de voorbeelden en de planningspunten uit dit blok.

Sociale interactie

Sociale interactie is contact hebben met anderen.

Dat kan praten, luisteren, reageren en rekening houden met elkaar zijn.

Deze slide heeft geen instructies

Activiteiten met veel sociale interactie

Sommige activiteiten vragen veel contact:

  • samenwerken aan een taak

  • klanten helpen

  • afstemmen met begeleider of groep


Andere activiteiten kun je juist rustiger en individueler doen.

Koppel dit aan de boerderijwinkel als mogelijke plek waar contact met anderen een grotere rol speelt.

Wanneer past sociale interactie?

Veel sociale interactie past beter bij cliënten die:

  • contact durven maken

  • aanwijzingen begrijpen

  • kunnen wachten en reageren


Bij overprikkeling of spanning kan minder contact prettiger zijn.

Deze slide heeft geen instructies

Welke activiteit vraagt meestal veel sociale interactie?

A

Klanten helpen

B

Individueel sorteren

C

Rustig inpakken

D

Alleen buitenwerk

Klanten helpen vraagt praten, luisteren, reageren en afstemmen met anderen.

Wat weeg jij het zwaarst mee bij sociale interactie in een rooster?

1

Prikkelgevoeligheid

2

Energie krijgen

3

Begrijpen van aanwijzingen

4

Begeleiding nodig

Deze slide heeft geen instructies

Samenwerken

Samenwerken betekent dat je met anderen aan één taak werkt en daarbij afspraken maakt.

Benadruk het verschil met sociale interactie: samenwerken is niet alleen contact hebben, maar ook gericht samen een taak uitvoeren.

Wat samenwerken vraagt

Voor samenwerken heb je vaak nodig:

  • overleggen

  • taken verdelen

  • op elkaar wachten

  • elkaar helpen

  • een gezamenlijk doel houden

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer is samenwerken passend?

Samenwerken past beter als een cliënt:

  • anderen kan vertrouwen

  • afspraken kan volgen

  • rekening kan houden met tempo en rolverdeling


Niet iedere cliënt werkt het best in een groep.

Deze slide heeft geen instructies

Wat hoort het meest bij samenwerken?

A

Kleur kiezen

B

Taken verdelen

C

Precies knippen

D

Alleen oefenen

Samenwerken is meer dan contact: je werkt samen aan één taak en maakt afspraken.

Waarom let je op cliëntcombinaties bij samenwerken?

Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: afspraken volgen, op elkaar wachten, rekening houden met tempo, vertrouwen, rolverdeling en voorkomen van verkeerde combinaties in een groep.

Van theorie naar een keuze

Een passende planning maak je door steeds te koppelen:

eigenschappen van de cliënt + eisen van de activiteit → geschikte plek in het rooster

Gebruik dit als samenvattende redenering voor Facet onderdeel C.

Kijken naar werkzaamheden

In een rooster zoals dat van de zorgboerderij vergelijk je werkzaamheden met vaardigheden.

  • moestuin: vaak meer grove motoriek

  • kaarsenmakerij: vaak meer fijne motoriek en precisie

  • boerderijwinkel: vaak meer oog-handcoördinatie en sociale interactie

Formuleer dit bewust als 'vaak', zodat leerlingen blijven redeneren en niet uit het hoofd gaan koppelen zonder naar de cliëntinformatie te kijken.

Theorie ondersteunt het examen

Als je de begrippen goed kent, kun je:

  • theorievragen beter beantwoorden

  • keuzes in het rooster uitleggen

  • laten zien waarom een activiteit wel of niet past


Dat is precies wat bij het examen gevraagd wordt.

Deze slide heeft geen instructies

Welke koppeling klopt het best?

A

Moestuin - grove motoriek

B

Moestuin - fijne motoriek

C

Winkel - competitie

D

Kaarsenmakerij - buitenwerk

Deze vraag controleert of leerlingen de samenvattende koppelingen uit het roosterblok begrijpen.

Van theorie naar rooster

Een passende planning maak je door eigenschappen van de cliënt te koppelen aan de eisen van de activiteit. In een rooster vraagt de boerderijwinkel vaak meer oog-handcoördinatie en sociale interactie, terwijl de kaarsenmakerij vaker fijne motoriek en precisie vraagt.

cliënt
activiteit
boerderijwinkel
kaarsenmakerij
begeleider
competitie
moestuin
creativiteit

Controleer of leerlingen vanuit theorie naar een praktische roosterkeuze kunnen redeneren.

Wat neem jij mee uit deze les voor het examen?

Laat leerlingen één concreet begrip of inzicht noemen, bijvoorbeeld het verschil tussen grove en fijne motoriek of het afwegen van sociale interactie.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Gebruik de antwoorden om te horen welke werkvorm of uitleg hielp: voorbeelden, koppeling met rooster, begrippen of vergelijkingen.

Welk onderdeel vind jij nog het lastigst?

Laat leerlingen benoemen wat nog lastig is, zodat je dit voor het oefenen in Facet kunt herhalen.

Begrippenlijst

grove motoriek - grote bewegingen van het lichaam, zoals lopen, bukken en tillen

fijne motoriek - kleine en precieze bewegingen, vooral met handen en vingers

competitie-element - een onderdeel van een activiteit waarbij vergelijken, winnen of presteren meespeelt

creativiteit - iets bedenken, vormgeven of maken op een eigen manier

oog-handcoördinatie - het goed laten samenwerken van kijken en handelen met de handen

sociale interactie - contact hebben met anderen door praten, luisteren en reageren

samenwerken - met anderen aan één taak werken en afspraken maken

Deze slide heeft geen instructies