C4§2_4BK_Ruis_op_de_lijn

Welkom bij Nederlands

2

minute

00

second

Over 2 minuten gaan we starten




Wat moet je doen?

  • Op je eigen plek zitten, in rust.

  • Jas aan de kapstok.

  • Boek, pen(nen),schrift liggen al op tafel

1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo b, kLeerjaar 4

In deze les zitten 18 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom bij Nederlands

2

minute

00

second

Over 2 minuten gaan we starten




Wat moet je doen?

  • Op je eigen plek zitten, in rust.

  • Jas aan de kapstok.

  • Boek, pen(nen),schrift liggen al op tafel


§2 Ruis op de lijn

LessonUp • 4 basis & 4 kader vmbo

Ruis in interactie herkennen

±20–25 min LessonUp + ±20 min werken uit het boek


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

POLL

Heb jij dit weleens meegemaakt?

Je stuurt iemand een appje:

‘Is goed.’


De ander reageert:

‘Waarom doe je zo boos?’


Maar jij was helemaal niet boos.


Hoe kan dat?

Mogelijk is er ruis: de ontvanger interpreteert het bericht anders dan de zender bedoelde.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

LEERDOEL

Leerdoel

Na deze les kun je:


• uitleggen wat ruis in communicatie/interactie is;

• voorbeelden van ruis herkennen;

• uitleggen waardoor misverstanden kunnen ontstaan.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

THEORIE

Communicatie: zender en ontvanger

Bij communicatie is er meestal:


ZENDER → BOODSCHAP → ONTVANGER


De zender wil iets duidelijk maken.

De ontvanger probeert de boodschap te begrijpen.


Maar onderweg kan er iets misgaan…


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

THEORIE

Wat is ruis?

RUIS = iets waardoor de boodschap niet goed overkomt of anders wordt begrepen dan bedoeld.


Ruis kan ontstaan door bijvoorbeeld:

• lawaai of afleiding;

• onduidelijke woorden;

• een verkeerde toon;

• emoties;

• aannames;

• appjes zonder gezichtsuitdrukking of intonatie.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

MEERKEUZE

Is hier sprake van ruis?

De docent legt een opdracht uit.

Op de gang wordt hard geschreeuwd.

Daan hoort maar de helft van de uitleg.


A Ja

B Nee

A – ja. Het lawaai zorgt ervoor dat de boodschap niet goed bij Daan aankomt.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

MEERKEUZE

En hier?

Sara zegt tegen haar vriendin:

‘Lekker gedaan hoor!’


Ze bedoelt het als compliment.

Haar vriendin denkt dat Sara sarcastisch is.


A Er is ruis.

B Er is geen ruis.

A – er is ruis. De boodschap wordt anders geïnterpreteerd dan Sara bedoelde.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

MEERKEUZE

Waardoor ontstaat de ruis?

Je krijgt een appje:

‘Prima.’

Je weet niet of de ander tevreden, boos of geïrriteerd is.

Wat ontbreekt vooral?


A De zender

B Intonatie en gezichtsuitdrukking

C De ontvanger

D Het onderwerp

B – bij tekstberichten ontbreken vaak intonatie en gezichtsuitdrukking.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

MEERKEUZE

Welke situatie bevat géén ruis?

A Je hoort iemand niet door harde muziek.

B Je begrijpt een moeilijk woord verkeerd.

C Je vraagt wat iemand bedoelt en krijgt een duidelijke uitleg.

D Je denkt dat iemand boos is door de toon van een appje.

C – de boodschap wordt juist verduidelijkt; daardoor wordt ruis verminderd.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

OPEN VRAAG

Wat ging er mis?

Jesse vraagt: ‘Kun je straks even helpen?’


Milan antwoordt: ‘Misschien.’


Jesse denkt: Milan wil niet helpen.

Milan bedoelt: ik weet nog niet hoe laat ik klaar ben.


Wat is hier de ruis?

Het woord ‘misschien’ wordt door Jesse anders geïnterpreteerd dan Milan het bedoelt.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

KENNISCHECK

Ruis door emoties

Je bent al geïrriteerd voordat iemand iets tegen je zegt.

Die persoon zegt:

‘Kun je even opschuiven?’

Jij hoort vooral:

‘Ga aan de kant!’


Kan je eigen stemming voor ruis zorgen?

A Ja

B Nee

A – ja. Emoties kunnen invloed hebben op hoe je een boodschap interpreteert.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

MEERKEUZE

Hoe voorkom je ruis?

Wat helpt het BEST als je twijfelt over wat iemand bedoelt?


A Zelf bedenken wat de ander waarschijnlijk bedoelt.

B Meteen boos reageren.

C Vragen: ‘Hoe bedoel je dat?’

D Het bericht doorsturen naar anderen.

C – door om verduidelijking te vragen controleer je of je de boodschap goed hebt begrepen.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

OPEN VRAAG

Basis/kader challenge

‘Doe normaal.’


4 BASIS:

Bedenk twee verschillende manieren waarop deze zin bedoeld kan zijn.


4 KADER:

Leg daarnaast uit welke rol toon, situatie of relatie tussen de personen speelt bij de betekenis.

Bijvoorbeeld boos/waarschuwend of lachend/plagend. Voor kader: context en intonatie bepalen mede hoe de ontvanger de boodschap begrijpt.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

MEERKEUZE

Mini-situatie

Noa appt:

‘Je bent weer lekker op tijd.’


Sam is vijf minuten te laat.


Is deze boodschap letterlijk bedoeld?


A Ja, Noa geeft een compliment.

B Nee, waarschijnlijk is het ironisch/sarcastisch.

C Dat kun je altijd zeker weten uit één appje.

D Er is geen boodschap.

B – waarschijnlijk niet letterlijk. Zonder verdere context kan de ontvanger de toon wel verkeerd begrijpen.


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

KENNISCHECK

Onthoud dit

RUIS = de boodschap komt niet goed of anders over dan bedoeld.


Vraag jezelf af:

1. Wat bedoelt de zender?

2. Wat begrijpt de ontvanger?

3. Waardoor ontstaat het verschil?

4. Hoe kun je het misverstand oplossen?


Handige zin:

‘Hoe bedoel je dat precies?’


§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

BOEKOPDRACHTEN

Nu aan het werk 📚



Open je boek bij §2 Ruis op de lijn.

Basis: blz 80-81 alle opdrachten

Kader: blz 78-79 alle opdrachten


⏱ Werktijd: ongeveer 20 minuten

1. Maak de opdrachten van §2.

  1. Klaar met §2? Maak de opdrachten van §1 af.

  2. Werk eerst zelfstandig.

Kom je ergens niet uit? Kijk terug naar de theorie.





§2 RUIS OP DE LIJN • 4 BASIS/KADER

MEERKEUZE

Exit-ticket

Wanneer is er sprake van ruis?


A Als zender en ontvanger de boodschap hetzelfde begrijpen.

B Als een boodschap niet of anders overkomt dan bedoeld.

C Alleen als er veel lawaai is.

D Alleen bij appjes.

B – ruis is alles waardoor een boodschap niet goed of anders overkomt dan bedoeld.