Ik, jij, hij… en **sein**
Ik, jij, hij… en **sein**
De les opent met herkenbare taal: wie doet iets, en welk werkwoord hoort daarbij? De focus ligt op de persoonlijke voornaamwoorden in het Duits en de vormen van het werkwoord sein.
Lesdoel
Ik kan de Duitse persoonlijke voornaamwoorden gebruiken en het werkwoord sein goed vervoegen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk Duits voornaamwoord ken jij al?
Gebruik de woordwolk als start: laat leerlingen woorden noemen zoals ich, du, wir of Sie. Haal kort op welke vormen ze al herkennen.
Het persoonlijk voornaamwoord
Een persoonlijk voornaamwoord vervangt een naam
Het geeft aan wie iets doet
In het Duits gebruik je andere vormen dan in het Nederlands
Leg kort het verband met het Nederlands: ik, jij, hij, wij. Benadruk dat leerlingen deze woorden nodig hebben om zinnen te maken met werkwoorden.
De Duitse vormen
ich = ik
du = jij
er = hij
sie = zij
es = het
wir = wij
ihr = jullie
sie = zij
Sie = u
Wijs op het verschil tussen sie en Sie. De hoofdletter bij Sie is belangrijk: dat is de beleefde vorm.
Let op: sie, Sie en es
sie kan zij of zij meervoud betekenen
Sie betekent u
es gebruik je voor het
De betekenis hangt af van de zin en de hoofdletter
Dit is een veelvoorkomende bron van verwarring. Geef korte voorbeeldzinnen mondeling, zoals: Sie sind hier. / sie sind hier.
Voornaamwoorden in zinnen
Ich lerne Deutsch.
Du wohnst hier.
Wir kommen aus Nederland.
Het voornaamwoord staat vaak vooraan in de zin
De voorbeelden bereiden voor op de koppeling met werkwoorden. Houd het eenvoudig en kies bekende woorden.
Wat betekent Sie met hoofdletter?
jullie
u
zij
het
Controleert het belangrijke verschil tussen sie en Sie uit de eerste uitleg.
Vul de juiste woorden in
Een persoonlijk voornaamwoord geeft aan wie iets doet. In het Duits kun je ich gebruiken voor ik. De vorm es betekent het. Met hoofdletter is Sie de beleefde vorm.
Alle antwoorden komen letterlijk uit de zojuist behandelde slides over voornaamwoorden.
Het werkwoord sein
sein betekent zijn
Het is een veelgebruikt werkwoord
Je gebruikt het bij voorstellen, leeftijd, herkomst en eigenschappen
Benadruk dat sein een onregelmatig werkwoord is. De vormen moet je dus echt leren en herkennen.
Sein vervoegen
ich bin
du bist
er/sie/es ist
wir sind
ihr seid
sie/Sie sind
Laat leerlingen zien dat niet de hele stam gelijk blijft. Vergelijk eventueel kort met Nederlands: ik ben, jij bent, wij zijn.
Voornaamwoord + vorm
Bij sein hoort bij elk persoonlijk voornaamwoord een vaste vorm:
ich → bin
du → bist
er/sie/es → ist
wir/sie/Sie → sind
ihr → seid
Deze slide maakt expliciet dat leerlingen niet alleen losse vormen leren, maar ook de juiste combinatie van onderwerp en werkwoord.
Sein in hele zinnen
Ich bin Tom.
Du bist müde.
Sie ist meine Freundin.
Wir sind aus Utrecht.
Ihr seid nett.
Benadruk dat de betekenis van sein per zin anders kan zijn: naam, eigenschap, herkomst. Zo zien leerlingen hoe bruikbaar dit werkwoord is.
Veelgemaakte fouten
ich bin, niet ich bist
du bist, niet du bin
ihr seid, niet ihr sind
Sie schrijf je met hoofdletter bij u
Richt de aandacht op fouten die ontstaan door Nederlandse invloed of door het verwisselen van de vormen.
Welke vorm hoort bij ich?
bist
seid
bin
sind
Test de koppeling tussen voornaamwoord en vorm van sein.
Vul de vormen van sein in
Het werkwoord sein betekent zijn. Bij du hoort bist. Bij er, sie en es gebruik je ist. Voor wir en sie meervoud gebruik je sind. Bij ihr hoort seid.
De lege plekken dwingen leerlingen om de vaste combinaties van onderwerp en werkwoord te herkennen.
Maak een zin met sein.
Verwachte elementen: een voornaamwoord en een juiste vorm van sein, bijvoorbeeld Ich bin..., Du bist..., Wir sind.... Bespreek klassikaal of voornaamwoord en werkwoord goed bij elkaar passen.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder fout of goed. Laat leerlingen benoemen wat ze meenemen uit de les, zoals ich-bin, du-bist of het verschil tussen sie en Sie.
Wat vond jij het lastigst?
Reflectie zonder vaste antwoorden. Mogelijke punten: vormen onthouden, verschil tussen sie en Sie, of de juiste vorm kiezen bij een voornaamwoord.
Woordenschat
het persoonlijk voornaamwoord - woord dat aangeeft wie iets doet
ich - ik
du - jij
er - hij
sie - zij of zij meervoud
es - het
wir - wij
Deze slide heeft geen instructies
Woordenschat
ihr - jullie
Sie - u
sein - zijn
bin - vorm van sein bij ich
bist - vorm van sein bij du
ist - vorm van sein bij er, sie, es
sind / seid - vormen van sein bij meervoud
Deze slide heeft geen instructies