Voedergewassen
Les 4 Graan
Voedergewassen
Les 4 Graan
Wat is belangrijk bij het telen van mais?
Waarom telen we mais en graan?
Waar op het internet vind je de meest betrouwbare informatie over mest en vanggewassen?
Hoe heet de schimmel op de afbeelding?
Oogvlekkenziekte
Fosfaat te kort
Builenbrand
Kolf rot
Hoe beoordeel jij de rijpheid van deze korrel?
Melkrijp
Deegrijp
Hard-deegrijp
Volledig rijp
De voordelen en verschillen zijn wel ras specifiek per soort
Lesinhoud granen
Onderwerpen
Graan soorten herkennen
De plant
Groeiomstandigheden
Bemesting
Landbewerking
Zaaien/poten
Verzorgen en monitoren
Ziekte risico’s
Oogsten
Transport en opslag
Verwerking in voer
Graansoorten in beeld
Tarwe
Gerst
Rogge
Haver
Spelt
Triticale
Graansoorten in beeld
Kun jij ze zo onderscheiden?
Rogge
Haver
Tarwe
Triticale
Zet op volgorde van links naar rechts
Kun jij ze zo onderscheiden?
Rogge
Haver
Tarwe
Triticale
Triticale is een combinatie van ... selecteer er 2
Gerst
Tarwe
Rogge
Haver
Graan in beeld
2025 +/- 165.000 ha
Meer op (zware) klei gronden door groeiomstandigheden en bouwplannen
Nederland 1% van de EU-27 productie – invloed gering.
Meest geteeld in Nederland is Tarwe, daarna Gerst
https://agrimatie.nl/ThemaResultaat.aspx?subpubID=2525&themaID=3577&indicatorID=3591§orID=3461
De meeste vetten in zaden bevinden zich in de...
Baard
Kiem
Zemel
Meelkern
De plant en korrel
Begrijpen hoe de korrel is opgebouwd, helpt met begrijpen wat je voert.
https://www.yara.nl/gewasvoeding/tarwe/groeistadia-van-tarwe/
De plant
Het vlagblad moet gezond blijven en het stikstofgehalte in het vlagblad moet op peil blijven, omdat het wel tot 70% van de koolhydraten beschikbaar stelt die in de korrel worden opgeslagen.
“Alle granen zijn grassen, maar niet alle grassen zijn granen”
Graan
Planten in de grasfamilie die geteeld worden voor het produceren van eetbare zaden
Graan - korrel en stro
Weide / maailand
Groeistadia
Graan lijkt in eerste fase op gras, omdat het in de grassenfamilie valt (Poaceae).
https://www.yara.nl/gewasvoeding/tarwe/groeistadia-van-tarwe/
Groeistadia - Tarwe
https://www.harrysfarm.nl/gewasgroei-2017-zaaiuien/prnl-ril-13301-20151109105311/
Stelling: uitstoelen bepaald hoeveel aren er zijn
Waar
Niet waar
Deels waar
Alle koeien zijn rood
Groeistadia – Wintergerst
https://www.harrysfarm.nl/gewasgroei-2017-zaaiuien/prnl-ril-13301-20151109105311/
Wintergerst eerder zaaien dan Wintertarwe !
https://www.poldergraan.nl/zaaischema-zaaigranen/#:~:text=Half%20oktober%20tot%20half%20november%20is%20een,wintergranen%20te%20zaaien%20in%20de%20biologische%20teelt.
Dit graan zaai je +/- november
Wintergerst
Wintertarwe
Zomergerst
Zomertarwe
Zaaimoment
https://www.poldergraan.nl/zaaischema-zaaigranen/#:~:text=Half%20oktober%20tot%20half%20november%20is%20een,wintergranen%20te%20zaaien%20in%20de%20biologische%20teelt.
Zaaien
+/- 200kg/ha
Bij minder ideale omstandigheden meer zaaien soms tot bijna dubbel zoveel.
Eventueel door zaaien tijdens extra granulaat bemesting bij onvoldoende opkomst.
2-3 cm diep
https://www.akkerbouwbedrijf.nl/graan-zaaien/
Vul in: Graan zaai je ... dan mais
Dieper
Ondieper
Hetzelfde
Breder
Wat is het risico van te vroeg en te laat zaaien?
Wintergerst
Drijfmest of Kunstmest?
https://www.agraaf.nl/artikel/461405-meer-drijfmest-op-tarwe/
Maximaal 170 kg/ha uit dierlijke mest
Aanvullen met kunstmest tot maximale gebruiksruimte
Groeistadia & Bemesting
https://www.akkerwijzer.nl/artikel/458527-hoe-gaat-de-stikstofbemesting-bij-hyvido-hybride-wintergerst-in-zijn-werk/
https://nutrinorm.nl/meststoffen/zwaveltekort-wintertarwe/
Wintergraan
Zomergraan
De Verschillen
Wintergraan
Zaaien: Herfst (oktober – december)
Overwintert – wortel ontwikkeling in najaar > groei in voorjaar
Vaak na intensief gewas
Rustgewas
Hogere opbrengst
Minder risico uitdroging
Hoger risico ziekten (rot) en onkruiden
Hogere teeltkosten
Rassen winter en zomer graan anders
Inpassing in bouwplan moet kloppen
Zomergraan
Zaaien: voorjaar (januari – maart)
Snelle voorjaarsontwikkeling
Lagere teeltkosten
Latere oogst
Minder ziekte risico's
Lagere opbrengst
Opdracht: Uitdagingen in graan teelt
Zoek voor de onderstaande uitdagingen in tarwe een afbeelding en vermeldt daarbij oorzaak en hoe je het risico vergroot en verkleint.
Windschade
Slakkenschade
Tripschade
Kleefkruid, Akker/hagewinde, Kamille (onkruiden)
Meeldauw
Bladvlekkenziekte
Sneeuwschimmel
Gele roest
Stuifbrand
Aarfusarium
Oogsten als korrel
Krachtvoer!
VEM is gebaseerd op melk uit 1kg gerst = gelijk aan 1000 VEM = basis voor andere voeders. Tarwe 1100+ VEM
Plant: bruingeel, blad afgestorven
Korrel: hard en stevig, niet meer in te drukken, geen melk (net als mais)
Aar: hangt naar beneden, losse korrel
Vocht: optimaal = 15%, maximaal 18%, soms specifiek door afnemer bepaald
Stro: knakt makkelijk
Gele plant + harde korrel + vocht gehalte goed
= oogsten!
Wat is het gewenste korrel vocht percentage bij oogst voor korrel doeleinde?
12%
13%
15%
18%
Graan als GPS hakselen
Deegrijpe korrel > oogst als ruwvoer
Droge koeien, jongvee en opmengen bij melkvee
+/- 4 weken eerder oogsten voor vergroten ruwvoer opbrengst
800 - 850 VEM
Luchtig product = lastiger inkuilen
Korrel graan
GPS graan
De Verschillen
Wat is de gemiddelde opbrengst van Tarwe (korrel)?
12-14 ton/ha
8-10 ton/ha
6-8 ton/ha
4-6 ton/ha
Bij GPS hakselen moet je extra aandacht hebben voor ...
Bemesting
Onkruiden
Inkuilen
Dorsen
Welke uitdaging bij graan komt niet door een schimmel?
Stuifbrand
Aarfusarium
Gele roest
Tripschade
Welke uitdaging bij graan zie je op de onderstaande afbeelding?
Stuifbrand
Aarfusarium
Gele roest
Tripschade
Welke uitdaging bij graan zie je op de afbeelding?
Kleefkruid
Meeldauw
Gele roest
Haagwinde
Waarom is onkruid groei een risico voor succesvolle graanteelt ?
Verstoppen van dorsmachine
Onkruid zaden vervuilen oogst
Opbrengst derving
Verspreiding zaden
Denk aan!
BPV opdracht vóór 3 juli 23.59 uur
Presentatie over 2 weken !! 1VA1 dinsdag 30 juni - 1VA2 vrijdag 3 juli
10 Juli excursie Barry van Geresteijn: rijenbemesting mais, grasklaver met mais, onkruid herkenning met drone
Vinkekampweg 6, Kootwijkerbroek
Vragen? Kom op tijd naar mij toe
Ik vond deze les...