H14 Reageren
H14 Reageren
Deze les:
- 14.3 Zenuwstelsel dl3: leerdoel 9
- Opdrachten
Leerdoelen 14.3
7. Je legt het verschil uit tussen het animale en het autonome zenuwstelsel
8. Je beschrijft de bouw en werking van de onderdelen van het centrale en perifere zenuwstelsel.
9. Je legt uit hoe een regelkring met zintuigen, zenuwen en spieren helpt bij het uitvoeren van bewegingen.
Bouw van zenuwcellen (neuronen) - BINAS 88A
Dendriet: loopt naar cellichaam toe
Cellichaam: bevat kern
Axon: uitloper, loopt van cellichaam af, om axon zitten isolatielaagjes (myeline) van de cellen van Schwann
Synaps: Einde van axon, impulsoverdracht naar volgende zenuwcel/spier
Bouw van een zenuwcel:
Benoem onderdelen!
Heb je de namen goed?
1= dendriet
2= cellichaam
3=celkern
4=axon
5=synaps/einde axon
Neuronen (zenuwcellen)
Gevoelszenuwcellen:
Zenuwcellen die een impuls vanuit je zintuigen naar het CZS geleiden.
Bewegingszenuwcellen:
Zenuwencellen die een impuls van je hersenen naar je spieren geleiden
Schakelcellen:
Vervoeren impulsen binnen het CZS
BINAS 88A
Sensorisch neuron
Gevoelszenuwcellen (sensorisch):
Zenuwcellen die impulsen vervoeren van zintuigen
naar het CZS, vaak lange uitlopers.
Schakelneuron
Schakelcellen:
Zenuwcellen binnen het CZS. Vormen met veel verbindingen via uitlopers een netwerk .
Motorisch neuron
Bewegingszenuwcellen (motorisch):
Zenuwcellen die impulsen vervoeren van CZS naar spieren
of klieren, vaak lange uitlopers.
Welk deel van een zenuwcel leidt impulsen van het cellichaam af?
Dendriet
Axon
Welke zenuwcellen liggen in hun geheel in het centrale zenuwstelsel?
bewegingszenuwcel
gevoelszenuwcel
schakelcellen
geen van alle
Waar ligt het cellichaam van de gevoelszenuwcel/ sensorisch neuron?
in het centrale zenuwstelsel
buiten het centrale zenuwstelsel
In welke richting geleiden gevoelszenuwcellen/ sensorische neuronen impulsen?
Naar het centrale zenuwstelsel toe
van het centrale zenuwstelsel af
Welk neuron eindigt bij een spier?
schakelcel
sensorisch neuron
motorisch neuron
Wat is de goede volgorde?
Zintuig - Prikkel - Hersenen
Prikkel - Zintuig - Hersenen
Hersenen - Prikkel - Zintuig
Prikkel - Hersenen - Zintuig
Van wat voor prikkel zie je hier een voorbeeld?
inwendige prikkel
uitwendige prikkel
sleutelprikkel
supranormale prikkel
Hoe noemen we de prikkel die specifiek is voor dat bepaalde zintuig?
prikkel
adequate prikkel
specifieke prikkel
impuls
Opdracht: Bekijk BINAS 88J en
benoem nummers 1 t/m 11
1 witte stof
2 grijze stof
3 schakelcel
4 motorische neuron
5 ganglion
6 sensorische neuron
7 sensorische zenuw
8 motorische zenuw
9 gemengde zenuw
10 czs/ruggemerg
11 perifere zenuwstelsel /sensoren en effectoren
Regelkringen
Gegevens uit allerlei zintuigen op verschillende plekken in je lichaam geven input aan je brein.
Je brein checkt of het nog goed gaat, zo niet -> bijsturen.
Dit is vaak een negatieve terugkoppeling.
Te veel van iets? Je brein regelt dat het minder wordt.
Te weinig van iets? Je brein regelt dat het meer wordt.
Negatieve terugkoppeling
Regelcentrum: brein (meestal)
Norm: de ideale waarde
Receptor: meet de waarde en geeft het door aan het regelcentrum
Effector: het ding dat in opdracht van het regelcentrum de waarde verandert (omhoog en/ of omlaag).
Voorbeeld: Regeling CO2 bloed
-Wanneer stijgt CO2?
-CO2 gemeten door chemosensoren bloedvaten
-ademhalingscentrum in hersenstam
-effector: ademhalingsspieren
Receptoren
Mechanoreceptoren:
Registreren druk/ vormverandering (evenwichtszintuig, drukzintuig)
Chemoreceptoren:
Registreren een bepaalde stof (CO2, O2)
Aan de slag!
- Slim stampen 14.2 en 14.3
- Maken 14.3 opdrachten bij leerdoel 9:
ondersteunende leerlijn: 57, 59, 61
standaard leerlijn: 57, 59, 61
uitdagende leerlijn: 59, 61, 62
m
s