Zien door andermans ogen: vertelperspectieven

• newEditor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 1,2

Vertelperspectieven. Docent: J.Vree

Leerdoel

Aan het einde van de les kun je verschillende vertelperspectieven herkennen en benoemen in een verhaal.

Wat is een vertelperspectief?

Het vertelperspectief bepaalt door wiens ogen je het verhaal beleeft.

Soorten vertelperspectief

Er zijn vier hoofdvormen: ik-perspectief, hij/zij-perspectief en auctoriale verteller, afwisselend perspectief

Het ik-perspectief

De verteller is een personage in het verhaal. Je leest direct zijn/haar gedachten en gevoelens.

Voorbeeld: ik-perspectief

‘Ik liep langzaam het huis binnen. Mijn hart klopte in mijn keel.’

Het hij/zij-perspectief

De verteller vertelt over een ander (hij/zij). Je ziet de gebeurtenissen door hun ogen.

Voorbeeld: hij/zij-perspectief

‘Sophie keek door het raam. Ze voelde dat er iets niet klopte.’

De autoriale verteller

Die weet alles van iedereen, ook wat er tegelijk op verschillende plekken gebeurt.

Voorbeeld: autoriale verteller

‘Terwijl Sophie naar buiten keek, was haar broer helemaal niet thuis. Niemand wist dat hij al onderweg was naar school.’

De verschillen op een rij

- De verteller is een personage - Je weet alleen wat hij/zij denkt

- De verteller vertelt over een ander - Je volgt vooral één personage

Hij/zij-perspectief

Ik-perspectief

Afwisselend perspectief

Als je per hoofdstuk het verhaal bekijkt door de ogen van een ander personage, bijvoorbeeld:

Hoofdstuk 1: Jerry zit voor het raam. Hij voelt zich niet fijn. In zijn hoofd heeft hij al drie keer die film voorbij zien komen.

Hoofdstuk 2: Als Anna haar fiets binnen zet, kan ze maar aan 1 dingen denken. De mooie jurk die in de etalage hing. Wat zou ze die graag willen kopen.

Hoofdstuk 3: Jerry zet het koffieapparaat aan en luistert naar de vogels die buiten aan het fluiten zijn.

Waarom is perspectief belangrijk?

Het perspectief bepaalt wat je als lezer weet en voelt. Het beïnvloedt je kijk op het verhaal en de personages.

Hoe herken je het perspectief?

Let op gebruik van ik, hij, of zij en wie de gedachten en gevoelens beschrijft.

Test jezelf: welk perspectief is dit?

‘Hij sloot zachtjes de deur. Niemand mocht weten dat hij thuis was gekomen.’

Test jezelf: welk perspectief is dit?

‘Ik hoopte dat ik niet ontdekt zou worden.’

Test jezelf: welk perspectief is dit?

‘Sanne dacht aan haar moeder, terwijl hun vader op datzelfde moment zijn koffers pakte. Niemand wist van elkaar wat er speelde.’

Bespreking antwoorden test

1. Hij/zij-perspectief

2. Ik-perspectief

3. Auctoriale verteller

Reflectie

Kun jij nu in een verhaal herkennen wie het perspectief heeft?

Afsluiting en tips

Lees verschillende teksten en probeer steeds het perspectief te achterhalen. Vraag jezelf: door wiens ogen zie ik het verhaal?