Woorden maken: -heid, -teit, -lijk of -ig?

Woorden maken: -heid, -teit, of -lijk?

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditorTaalBasisschoolGroep 5

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Woorden maken: -heid, -teit, of -lijk?

Wat weet jij over ei- en ij-woorden?

Wat weet jij al over woorden met -heid, -teit, of -lijk?

Dictee: Maak de woorden af! - deel 1

eerl__ veilig__ mogel__ activ__

nationali___

gevaar___

elektrici___

identi___

vrij___

le___

Maak het woord af:

Dictee: Maak de woorden af! - deel 2

  1. eerlijk

  2. veiligheid

  3. mogelijk

  4. activiteit

  5. nationaliteit

  6. gevaarlijk

  7. elektriciteit

  8. identiteit

  9. vrijheid

  10. lelijk

Antwoorden:

Wat valt je op aan de woorden?

Start: Woorden afmaken

Deze woorden krijgen een stukje aan het eind: een achtervoegsel.


Wat valt op?

eerl__ → eerlijk veil__ → veilig mogel__ → mogelijk activ__ → activiteit

Maak het woord af:

Wat betekenen de uitgangen?

Uitgang -heid

Betekenis: een eigenschap, gevoel of toestand (hoe iets is)


Je kunt er vaak “de …” voor zetten.

Voorbeelden:

  • blij → blijheid (de blijheid)

  • eerlijk → eerlijkheid

  • veilig → veiligheid


! heid schrijf je altijd met ei!


Uitgang -lijk

Betekenis: op een manier van / zoals

Voorbeelden:

  • vriend → vriendelijk (zoals een vriend)

  • gevaar → gevaarlijk (vol gevaar)

  • natuur → natuurlijk

👉 -lijk schrijf je altijd met ij
Het zegt hoe iets is of op welke manier iets gebeurt.

Uitgang -teit

Betekenis: een eigenschap of toestand


Vaak langere of moeilijkere woorden.

Voorbeelden:

  • actief → activiteit

  • nationaal → nationaliteit

  • identiek → identiteit

  • loyaal → loyaliteit

! -teit schrijf je altijd met ei
Dit zijn vaak woorden die je niet elke dag gebruikt en wat “chiquer” klinken.

Dus...

Hoe schrijf je de uitgangen?

Schrijf je altijd met ei: eerlijkheid, veiligheid, activiteit, kwaliteit.

-heid, -teit

-lijk schrijf je altijd met ij: mogelijk, vriendelijk

-lijk

Oefenen, oefenen, oefenen....!

Oefening 2: Vul de uitgang in

Kies: -heid, -teit, -lijk of -ig. vrol__ gevaar__ kwalit__ snel__ (let op!) ziek__ activ__

Oefening 3: Maak het woord langer

Verleng het woord met de juiste uitgang: veilig → ______ actief → ______ vrolijk → ______ zon → ______

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.