Euthanasie

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Euthanasie

Inhoud van de les

Wat is euthanasie?

Wetgeving omtrent euthanasie

Wetten en richtlijnen rondom sterven en dood

Waar gaan we het over hebben?

1. Je weet wat Euthanasie betekent

    

2. Je kunt de wetgeving rondom Euthanasie benoemen

3. Je weet de procedure Euthanasie rondom te benoemen

4. Je weet te vertellen wat er na de Euthanasie moet gebeuren

5. Je weet het verschil benoemen tussen  euthanasie en zelfdoding

Wetten en richtlijnen rondom sterven en dood

• Wet toetsing levenseinde op verzoek en hulp bij zelfdoding
• Melding en toetsing bij euthanasie
• Wet op de lijkbezorging
• Wet op orgaandonatie
• Richtlijn palliatieve fase

Waar denk je aan bij het
woord euthanasie?

Uit welk land komt het woord Euthanasie/Euthanatos?

1. Colombia
2. Portugal
3. Griekenland
4. Duitsland

Grieks voor

eu = goede,   thanatos = dood,  Samen:  goede dood 

Euthanasie houdt in:

   - levensbeëindigend handelen en hulp bij zelfdoding - op     

      uitdrukkelijk verzoek van de patiënt zelf.

Oudere vrouw wil euthanasie

Geschiedenis

- Grieken en Romeinen. (verdeelde meningen)

- Christendom. (alleen God)

- Middeleeuwen (waardevol) en Renaissance.

- Begin 20e eeuw in VS, Engeland en Duitsland.

    (langer lijden, legalisering, groei aandacht,

     beëindiging levens)

- In Nederland begin jaren 70 discussie.

    (zaak Postma en oprichting NVVE)

- In jaren 80 en 90 verdere discussies. (pil van Drion)

Sinds wanneer uitvoering van euthanasie mogelijk in Nederland?

1. 1991
2. 1998
3. 2002
4. 2012

Euthanasiewet

• Euthanasie in Nederland is geregeld in de wet Toetsing levensbeëindiging op verzoek en   hulp bij zelfdoding.
  
• De wet is vastgesteld op 12 april 2001. De wetsregels traden in werking op 1 april 2002.
  
• Iedereen van 16 jaar en ouder kan een euthanasieverklaring opstellen, voor het geval hij   wilsonbekwaam wordt (dat wil zeggen: niet langer in staat is een verzoek om bijvoorbeeld   euthanasie te uiten).

• Euthanasie en hulp bij zelfdoding zijn strafbaar tenzij

• Aan 6 zorgvuldigheidscriteria wordt voldaan
  
• Uitgevoerd door arts
  
• Gemeld aan de gemeentelijk lijkschouwer
  

Aan welke 6 zorgvuldigheidseisen moet worden voldaan?

6 zorgvuldigheidseisen:

1. vrijwillig en goed over nagedacht 

2. uitzichtloos en ondraaglijk lijden

3. informeren over de situatie en vooruitzichten

4. geen redelijke andere oplossing 

5. Raadplegen onafhankelijke arts

6. Medisch zorgvuldige uitvoering

6 zorgvuldigheidseisen bij euthanasie

De arts heeft:

1. de overtuiging heeft gekregen dat er sprake was van een vrijwillig en weloverwogen verzoek  van de patiënt,

2. de overtuiging heeft gekregen dat er sprake was van uitzichtloos en ondraaglijk lijden van de patiënt,

3. de patiënt heeft voorgelicht over de situatie waarin deze zich bevond en over diens vooruitzichten,

4. met de patiënt tot de overtuiging is gekomen dat er voor de situatie waarin deze zich bevond geen redelijke andere oplossing 

     was,

5. ten minste één andere, onafhankelijke arts (SCEN-arts) heeft geraadpleegd, die de patiënt heeft gezien en schriftelijk zijn       

     zijn oordeel heeft gegeven over de zorgvuldigheidseisen, bedoelt in onderdelen 1 t/m. 5 en

6. de levensbeëindiging of hulp bij zelfdoding medisch zorgvuldig heeft uitgevoerd.

Stappenplan euthanasie

1. De patiënt dient daadwerkelijk verzoek voor euthanasie bij arts in (1 dag)

2.Arts overweegt het verzoek: verzamelt informatie/ bespreekt traject met patiënt en familie. Raadpleegt Scen-arts ( 1- 3 dagen)

3. Arts is in principe akkoord, dit mededelen aan patiënt / familie/  Scen-arts (2 tot 3 dagen)

4. Scen arts gaat akkoord (3-4 dagen)

5. Dag voorbereiding. Infuusnaald inbrengen/set medicatie, injecties nachecken/ reserveset/lijkschouwer op de hoogte gebracht tijdstip van toediening euthanasie

(dag van de  uitvoering en overlijden)

6. Toetsingscommissie die naderhand nog uitzoekt of alles volgens procedures is verlopen duur (2 weken)

Meldingsplicht

- Arts moet euthanasie melden bij gemeentelijke lijkschouwer.

- Lijkschouwer voert schouw uit en controleert stukken (wilsverklaring, verslag arts en onaf-

   hankelijke arts.

- Lijkschouwer heeft contact met Officier van Justitie voor toestemming begraven/crematie.

- Lijkschouwer stuurt stukken door naar de Regionale toetsingscommissie.

Regionale toetsingscommissie

Controleren of artsen zich hebben gehouden aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen. In de commissie zitten in elk geval een arts, een ethicus en een jurist.

 

Wat is de rol van de verpleegkundige bij euthanasie?

Rol verpleegkundige bij euthanasie 

‘Een vuistregel is om je rol beperkt te houden tot de voorbereidingshandelingen, maar geen actieve rol aan te nemen in het daadwerkelijk uitvoeren van de euthanasie. Verricht alleen de handelingen die vooraf gaan aan de handelingen van de arts om het leven van de patiënt te beëindigen. 

En luister vooral naar je niet-pluis-gevoel.’

Rol verpleegkundige

• De arts voert euthanasie uit.

De uitvoering van de euthanasie ligt altijd bij een arts. Hij of zij is degene die de dodelijke injectie op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt toedient.

• Het gebeurt echter vaak dat een arts vaak beroep zal willen doen op de ondersteuning van een verpleegkundige. En dan is de vraag: waar stopt de bevoegdheid van een verpleegkundige ?

• Een vuistregel is om je rol te beperken tot de voorbereidingshandelingen. Verricht alleen de handelingen die vooraf gaan aan de handelingen van de arts om het leven van de zorgvrager te beëindigen.

Verschil euthanasie en hulp bij zelfdoding

-Bij euthanasie geeft een arts de patiënt een dodelijk medicijn.

-Bij hulp bij zelfdoding geeft de arts een dodelijk medicijn aan de patiënt. Maar de patiënt neemt deze zelf in.

Zelfbeschikkingsrecht

Euthanasie en hulp bij zelfdoding zijn strafbaar. Alleen artsen kunnen deze handelingen in bijzondere omstandigheden en bij naleving van alle zorgvuldigheidseisen straffeloos uitvoeren. 

Principiële bezwaren van artsen tegen euthanasie en hulp bij zelfdoding dienen te worden gerespecteerd.

nos.nl

Euthanasie

!! Wilsverklaring inzake euthanasie!! is niet het zelfde als

ACTUEEL VERZOEK TOT EUTHANASIE

Wilsverklaring inzake euthanasie: 

• Verklaring waarin je aangeeft dat je euthanasie wenst.
• Enkel in geval van onomkeerbare comateuze toestand bent (je kan nooit meer uit de coma ontwaken) .

Actueel verzoek tot euthanasie:

• De effectieve vraag om euthanasie
• Duidelijk aangeven om binnenkort te willen sterven.

Wilsbekwaam bij aanvraag.

Vrijwillig en niet éénmalig.

Medisch uitzichtloos = ongeneeslijk

               terminaal

               niet-terminaal

Wilsbekwaam bij aanvraag.

Aanvraag is zelfgeschreven.

Vrijwillig en niet éénmalig.

Medisch uitzichtloos = ongeneeslijk

•        Terminaal
  

 

•        Niet-terminaal

Voorwaarden Euthanasie

door 1e arts + 2de controle arts bevestigd en mag nadien uitgevoerd worden

Naast 1e en 2de arts ook nog 3de arts (specialist) nodig. Mag pas na 1 maand wachttijd worden uitgevoerd.

Levenseindekliniek

Als een patiënt niet meer kan praten kunnen we ook niet zien of hij/zij pijn heeft

1. juist
2. fout

Wat hoort er niet bij een euthanasie-aanvraag?

1. verward zijn op het moment van de aanvraag
2. ondraaglijk fysisch lijden
3. de aanvraag zelf geschreven
4. ondraaglijk psychisch lijden

Interessante linkjes...

• https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/levenseinde-en-euthanasie/euthanasie
• https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/levenseinde-en-euthanasie/euthanasieverzoek-patienten-met-dementie
• https://www.nvve.nl/informatie/euthanasie/de-euthanasiewet
• https://www.euthanasiecommissie.nl/uitspraken/vragen-en-antwoorden/waarom-is-er-een-euthanasiewet
• https://expertisecentrumeuthanasie.nl/euthanasie-in-nederland/