Water
Water
Wat gaan we doen?
Onderwerp Water
Havo leerlingen, namen
Ronden
Eindexamen site voor opdrachten.
Uitleg
Wat heb je nodig
Schrift/ boek/ laptop
Water NEDERLAND
Wat gebeurt er met al het water op aarde?
Je begrijpt hoe de waterkringloop werkt.
Je weet wat voor soorten water er zijn en waar deze voorkomen.
Je begrijpt hoe de waterbalans per gebied verschilt en wat daarvan de gevolgen zijn.
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / DE BRUG 1 WATER OP AARDE
De Brug 1 Water op aarde
Wat is het verschil tussen
de korte waterkringloop en
de lange waterkringloop?
Bij de korte waterkringloop speelt de cyclus zich alleen af boven zee.
Bij de lange waterkringloop ook boven, op en in het land.
De motor achter de waterkringloop is:
de zon
De waterkringloop 1/2
De waterkringloop 2/2
Wat gebeurt er met de temperatuur van de lucht als deze opstijgt?
Die daalt, hoe hoger hoe kouder.
Hoe noem je de overgang van waterdamp naar vloeibaar water?
condensatie
In welke drie vormen kom je water tegen in de waterkringlopen?
vast als sneeuw en ijs
vloeibaar als bijvoorbeeld regen
gasvormig als waterdamp
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / DE BRUG 1 WATER OP AARDE
Het water in de bodem noemen we grondwater.
Al het water in rivieren, kanalen, meren en sloten noemen we:
oppervlaktewater
Wat ontstaat er als zoet en zout water zich met elkaar mengen?
brak water
Waarom zijn zout en brak water niet geschikt om mee te irrigeren?
Veel gewassen kunnen daar niet tegen. Zij hebben zoet water nodig.
Soorten water
Hoe heet het overzicht van al het water dat een gebied binnenkomt en al het water dat een gebied verlaat?
de waterbalans
Welk risico is er bij een (te) positieve waterbalans?
Er is kans op overstromingen.
Wat is het risico voor een gebied met een negatieve waterbalans?
waterschaarste
Verdeling van water
Wat moet je zeker weten over zoetwaterstromen?
Je weet uit welke onderdelen een stroomgebied bestaat.
Je kunt beschrijven en verklaren wat er in de boven-, midden- en benedenloop van een rivier gebeurt.
Je kent de verschillende soorten rivieren en hun kenmerken.
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / DE BRUG 2 RIVIEREN EN HUN STROOMGEBIED
De Brug 2 Rivieren en hun stroomgebied
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / DE BRUG 2 RIVIEREN EN HUN STROOMGEBIED
In de tekening zie je de stroomgebieden van de Rijn en de Maas.
Waar ligt de bron van de Rijn?
Hoe heet de plek waar de rivieren in zee uitkomen?
de monding
Wat is een waterscheiding?
De grens tussen twee stroomgebieden, vaak een hoogte in het landschap.
Stroomgebied
De loop van een rivier
Van de bron tot de monding wordt de loop van een rivier in drie stukken verdeeld.
Welke zijn dit?
bovenloop
middenloop
benedenloop
Koppel elke ‘loop’ aan de juiste foto hiernaast.
In welk deel van de rivier is de stroomsnelheid laag en ontstaat er door sedimentatie een delta?
benedenloop
bovenloop
middenloop
benedenloop
Wat zijn de kenmerken van een regenrivier?
Deze wordt gevoed door alleen regenwater.
Zoals de Maas en de Nijl.
In een seizoen met veel neerslag, staat het water hoger.
Soorten rivieren
Wat zijn de kenmerken van een gletsjerrivier?
Deze bevat alleen smeltwater van sneeuw en/of gletsjers.
Ze komen hoog in de bergen voor.
In de lente is de grootste waterafvoer.
Wanneer een gletsjer-rivier aangevuld wordt met regenwater, zoals de Rijn, noemen we dit een:
gemengde rivier
War gaan we doen?
Toets hoofdstuk Water
Filmpje
Uitleg brug 3 en 5.1
Waterkringloop
Debiet Regiem
Maken ronden
18 sept 2 ronden af. Controle.
Zijn we wel zuinig genoeg met ons water?
Je begrijpt hoe belangrijk water voor de mens is.
Je kunt uitleggen op welke manieren water vervuild wordt.
Je begrijpt waarom en hoe er duurzamer met water omgegaan kan worden.
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / DE BRUG 3 WATER EN DE MENS
De Brug 3 Water en de mens
Soms zijn er tekorten aan schoon water. Hoe noem je dit?
waterstress
Geef drie redenen waarom de kans op waterstress toeneemt.
Stijging van de welvaart (dus méér vraag naar water)
Bevolkingsgroei (méér mensen willen water)
Vervuiling van het water
Watergebruik
Steeds vaker is het water vervuild. Noem vier grote vervuilers.
De landbouw (bestrijdingsmiddelen en meststoffen)
De industrie (PFAS en plastic)
De consument (medicijnresten)
Energiecentrales (zij warmen het water op door het lozen van opgewarmd koelwater)
Hoe noem je het watergebruik waarbij er geen schade aan het landschap en milieu ontstaat?
duurzaam waterbeheer
Hoe gaan we om met het water?
Hoe groot mag de kans op overlijden door een overstroming in Nederland zijn?
Niet groter dan 1 keer in de 100 000 jaar.
In welk jaar moet dat basis- beschermingsniveau gehaald zijn?
2050
Wat denk je dat daar voor nodig is?
Bijvoorbeeld: stevigere dijken of
betere evacuatieplannen.
Wat maakt het lastig om dit doel te bereiken?
Hoge kosten of de klimaatopwarming.
De Brug Quiz: Wat weet je al?
Welke rivieren stromen er door Nederland?
Je kunt het stroomgebied van de grote rivieren in de Nederlandse delta beschrijven.
Je kunt het verschil in waterafvoer tussen de Maas en de Rijn verklaren.
Je begrijpt waarom het transport over water belangrijk is voor Nederland.
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.1 RIVIEREN
5.1 Rivieren
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.1 RIVIEREN
Nederland is een delta. Wat zijn drie kenmerken van een delta?
Het is de plek waar rivieren in zee uitmonden.
Er vindt sedimentatie van zand en klei plaats.
Het is een vlak, laag gelegen gebied.
Vier rivieren hebben (een deel van) hun stroomgebied in Nederland.
Welke rivier past bij elke opmerking?
De Ardennen -
Meest noordelijk -
Gemengde rivier -
Westerschelde -
Nederland: een afvoerputje
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.1 RIVIEREN
Welk begrip past bij de grafiek over waterafvoer hiernaast?
debiet
Waarom is het debiet van de Rijn zo veel groter dan dat van de Maas?
Het stroomgebied heeft een veel groter oppervlak.
De waterafvoer bij beide rivieren wisselt gedurende het jaar. Hoe noem je schommelingen in de waterafvoer?
regiem
Wat is de reden dat rivieren ‘s zomers minder water afvoeren?
Er is veel meer verdamping.
De Rijn en de Maas
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.1 RIVIEREN
Hiernaast zie je een binnenvaartschip op de Waal. In welke grote zeehaven heeft dit schip zijn vracht waarschijnlijk geladen?
De haven van Rotterdam.
Het achterland van de Rotterdamse haven reikt maar liefst tot de Zwarte Zee. Wat bedoelen we met het achterland?
Het gebied tot waar goederen en grondstoffen vanuit een haven naartoe vervoerd worden.
Waar zal dit schip zijn lading waarschijnlijk naar toe brengen?
Naar het Ruhrgebied in Duitsland.
Rivieren als transportwegen 1/2
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.1 RIVIEREN
Waarom wordt Nederland/Rotterdam de ‘toegangspoort’ tot Europa genoemd?
Ruim de helft van de geïmporteerde goederen in de EU komt aan in Rotterdam.
Wat maakt Nederland/Rotterdam zo’n geschikte plek als ‘toegangspoort’ tot Europa?
Het ligt aan de drukbevaren Noordzee.
Via de rivieren kan er vracht tot ver in Europa vervoerd worden.
De Rotterdamse haven is zelfs voor de allergrootste schepen toegankelijk.
Rivieren als transportwegen 2/2
Hoe komen we eigenlijk aan ons drinkwater?
Je weet hoe in Hoog- en Laag-Nederland drinkwater gewonnen wordt.
Je begrijpt hoe het watergebruik verandert.
Je begrijpt hoe de kwaliteit en de beschikbaarheid van het water onder druk staan.
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.2 WATERGEBRUIK
5.2 Watergebruik
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.2 WATERGEBRUIK
Waar komt bijna al het drinkwater in Hoog-Nederland vandaan?
Uit de grond, grondwater.
Wat kun je zeggen over de kwaliteit van het grondwater in Hoog-Nederland?
Die is goed, het water is vrij schoon.
Het schone grondwater hoeft maar een beetje gezuiverd te worden en dan is het al geschikt als drinkwater.
Hoe komt het water zo schoon?
Het regenwater zakt door de zandlagen naar beneden. Die zorgen voor een natuurlijke filtering.
Hoog-Nederland: drinkwater
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.2 WATERGEBRUIK
Welk water wordt in Laag-Nederland vooral gebruikt om drinkwater van te maken?
oppervlaktewater
Wat is een nadeel van het oppervlaktewater?
Het is vaak vies. Het kost daarom meer geld en tijd om er geschikt drinkwater van te maken.
Op welke twee manieren wordt het oppervlaktewater schoon gemaakt?
Door het te filteren in de duinen. Daarna oppompen van duinwater.
Door het op te slaan in spaarbekkens.
Laag-Nederland: drinkwater
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.2 WATERGEBRUIK
Welke factoren beïnvloeden het watergebruik in een land?
de mate van welvaart
de bevolkingsgroei
In Nederland is het watergebruik vrij constant. Hoe kan dat?
Er zijn steeds meer waterbesparende, slimme apparaten en machines.
Het wordt steeds uitdagender om schoon drinkwater te produceren.
Geef hiervoor twee redenen.
Het oppervlaktewater raakt steeds meer verontreinigd.
Het grondwaterpeil daalt door langere droogteperioden.
Watergebruik
War gaan we doen?
Toets hoofdstuk Water
Cijfers bekeken, plattegrond.
Toets eindexamensite boek stilte. Afmaken.
Filmpje
Uitleg 5.3
Maken ronden
Donderdag 17 sept 2 ronden inleveren.
Hoe houden we Nederland ook in de toekomst ‘waterbestendig’?
Je begrijpt hoe en waarom Nederland steeds vaker te maken krijgt met wateroverlast en –tekorten.
Je kunt uitleggen wat het nationaal Deltaprogramma is.
Je kunt uitleggen wat de voor- en nadelen zijn van de maatregelen die Nederland neemt om water op een duurzame manier te beheren.
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.3 WATERBEHEER
5.3 Waterbeheer
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.3 WATERBEHEER
Welke twee regio’s in Nederland zijn kwetsbaar voor overstromingen?
Het kustgebied en het rivierengebied.
Hoe noemen we een extreem hoge waterstand in een rivier?
piekafvoer
Te weinig water zorgt ook voor lastige situaties. Welke problemen staan hier beschreven?
Het wegspoelen of wegwaaien van vruchtbare bodemdeeltjes.
bodemerosie
Het doorsijpelen van water bij duinen, dijken en polders.
kwelwater
Niet te veel, niet te weinig…
4GT / THEMA WATER / 5 NEDERLAND / 5.3 WATERBEHEER
Op welke drie zaken ligt de focus van het nationaal Deltaprogramma?
Waterveiligheid
Zoetwatervoorziening
Ruimtelijke adaptatie.
Zoals het aanpassen van de leefomgeving aan een veranderend klimaat: klimaatadaptatie
Water in de toekomst
Alle wensen en maatregelen van het nationaal Deltaprogramma kun je bekijken vanuit vier aardrijkskundige dimensies.
Welke vier zijn dat en welke vragen kun je erbij stellen?
Economisch.
Wat kost het om de leefomgeving aan te passen?
Politiek.
Welke wetten/regels komen er en hoe lang duurt dat?
Sociaal/cultureel.
Wat vinden bewoners van de maatregelen?
Natuurlijk.
Zijn de ingrepen niet te schadelijk voor de natuur?
Aardrijkskundige dimensies