3.4 cultuur in de Republiek

3.4 - Cultuur in de Republiek

Startklaar:

1. Boeken + laptop op tafel

  1. Pen/etui op tafel

  2. Tas van tafel

1 / 35
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

In deze les zitten 35 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

3.4 - Cultuur in de Republiek

Startklaar:

1. Boeken + laptop op tafel

  1. Pen/etui op tafel

  2. Tas van tafel

Wat gaan we doen?

Korte herhaling vorige les(sen)

Uitleg: Cultuur in de Republiek

Aan de slag!

Welke eeuw werd de 'Gouden Eeuw' genoemd?

45

second

A

14e eeuw

B

15e eeuw

C

16e eeuw

D

17e eeuw

Wat is handelskapitalisme?

45

second

A

Alleenrecht om in een gebied (of in een bepaald product) handel te drijven.

B

Boeren werken voor de nijverheid of voor de export en niet alleen meer voor eigen dorp of streek.

C

Versterkt steunpunt voor de handel van bijvoorbeeld VOC of WIC

D

Kapitaal vermeerderen door handel te drijven én door gekochte (ingevoerde) materialen en grondstoffen te laten bewerken en daarna te verkopen met meer winst dan met handel alleen.

Welk economisch motief was er voor de oprichting van de VOC?

45

second

A

Het stoppen van de concurrentiestrijd tussen de compagnieën

B

Het afdwingen van een prijsdaling van producten

C

Het zoeken van een eigen zeeweg naar Azië

D

Het beter kunnen voeren van oorlog

Koppel het begrip aan de juiste beschrijving

Gouden eeuw

Stapelmarkt

Beurs

Gebouw waar kooplieden handeldreven

Plek waar goederen worden opgeslagen en worden verhandeld

Lange bloeiperiode waarin Nederland heel rijk was.

Juist of onjuist?

Juist

Onjuist

De zeventiende eeuw was voor de Republiek een Gouden Eeuw.

De VOC deed aan kaapvaart.

De wereldeconomie kon ontstaan door de ontdekkingsreizen.

De WIC werd opgericht tijdens de tachtigjarige oorlog tegen Spanje.

Op de Amsterdamse beurs werd gehandeld in slaven.

Sleep naar de juiste plek in de kaart.





V.O.C.

W.I.C.

Oostzeevaart

Kaap de Goede Hoop

Driehoekshandel WIC




Spullen zoals stoffen, rum en wapens.

Slaven

Suiker, katoen en tabak.

Hoofdvraag

Hoe lieten rijke regentenfamilies hun macht zien?

Rampjaar en regenten

  • 1672: het 'Rampjaar’. Engeland, Frankrijk en Duitsland vallen de Republiek aan. De vloot versloeg de Engelsen, de Franse en Duitse legers plunderden de landgewesten. Stadhouder Willem III werd verjaagd uit de Republiek.

  • Ondanks alle oorlogen werden de regentenfamilies rijker en machtiger. Zij regelden het bestuur in de steden, van de VOC/WIC, de armenzorg. Zo hielden zij alle macht.

  • Mensen die ook rijk werden, wilden ook invloed in dat bestuur. Dit regelden ze door te trouwen met mensen uit de regentenfamilies. Deze kleine groep  families hadden de macht en beschermden elkaar= oligarchie.

  • Rijke regentenfamilies lieten hun rijkdom zien door grote huizen in de stad en op het platteland te bouwen, schilderijen te laten maken. De gebouwen voor de stadsbesturen, gildes of armenzorg lieten welvaart en status zien. 

Hollandse meesters

  • Schilders kregen nu naast de adel nu meer opdrachten van de regenten. Want van de kerk die protestants was kregen ze geen opdrachten.

  • Iedereen die een beetje geld had kocht een schilderijtje voor in huis, wel met verschillende kwaliteit en prijzen.

  • Kenmerkend voor de schilderkunst waren de vele verschillende onderwerpen (genres). Zoals landschappen, zeegevechten, steden, portretten, stillevens, verhalen uit de geschiedenis of uit de Bijbel en over het dagelijkse leven van gewone mensen.

  • Wat al deze 'Hollandse meesters' gemeen hadden, is dat hun schilderijen realistisch waren, en niet overdreven druk of felgekleurd.

Huishouden van Jan Steen

Gezicht op Delft, Jan Vermeer

Mozes verbrijzelt de tafelen der wet, Rembrandt

Hoe lieten rijke regentenfamilies hun macht zien?

Noem in je antwoord twee voorbeelden

Aan de slag!

Wat: opdracht 4 + 5, blz. 82 werkboek

Hoe: alleen of in tweetallen

Duur: ... minuten


15

minute

00

second

3.4 - Cultuur in de Republiek

Startklaar:

1. Boeken + laptop op tafel

  1. Pen/etui op tafel

  2. Tas van tafel

Wat gaan we doen?

Korte herhaling vorige les(sen)

Uitleg: Cultuur in de Republiek

Aan de slag!

Zet de gebeurtenissen op de juiste volgorde

Welke uitspraak over slavernij in de 17e eeuw is juist?

A

Er woonden slaven in de Hollandse steden, dus veel Nederlanders vonden slavernij normaal.

B

Slaven waren iemands bezit, maar konden bijvoorbeeld wel een gezinsleven opbouwen.

C

Slavernij bestond alleen op de plantages in Amerika, de zogenoemde plantageslavernij.

D

Zowel in Amerika als in Azië werden mensen gedwongen om te werken voor Europeanen.

Bron: Een satirische tekening uit de Republiek. Het zwijn staat voor Duitsland, de leeuw staat voor de Republiek en de haan staat voor Frankrijk. De twee wolven met schapenvachten om staan voor Johan de Witt en zijn broer.


Op deze tekening is het rampjaar te zien want...

  • Kenmerkend voor de schilderkunst waren de vele verschillende onderwerpen (genres). Zoals landschappen, zeegevechten, steden, portretten, stillevens, verhalen uit de geschiedenis of uit de Bijbel en over het dagelijkse leven van gewone mensen.

  • Wat al deze 'Hollandse meesters' gemeen hadden, is dat hun schilderijen realistisch waren, en niet overdreven druk of felgekleurd.


Het schilderij 'De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp’ door Rembrandt van Rijn, geschilderd in 1632. Leg uit dat het schilderij een typisch voorbeeld is van schilderkunst uit de Gouden Eeuw

Hoofdvraag

Wat zijn de oorzaken van de wetenschappelijke revolutie?

Tolerantie en migratie

  • In de Republiek was er gewetensvrijheid: niemand zou worden vervolgd om wat je denkt of gelooft. Daarom was er ook godsdiensttolerantie. Belangrijkste geloof was protestants, maar je mocht wel katholiek zijn.  

  • Alle kerken waren protestants, katholieken moesten hun diensten in schuilkerken doen. Die zaten verborgen in huizen.

  • Protestanten hadden de meeste rechten.

Waarom tolerant:

1. Economische belangen. Spaanse en Portugese joodse handelaren brachten kennis, geld en handelsnetwerken. Beide Joodse groepen mochten eigen synagoge bouwen.

2. Politieke belangen: het zorgt voor eenheid in de Republiek.


  • Veel wetenschappers kwamen naar de Republiek, want hier mocht je door de gewetensvrijheid alles onderzoeken, publiceren en je werd niet vervolgd.

  • De kerk vervolgde in veel landen wetenschappers als hun ontdekkingen niet pasten bij de ideeën van de kerk. Bijv. Galilei overkwam dat, hij dacht net als Copernicus dat de aarde om de zon draait, in plaats van andersom. Galilei werd gedwongen om te zwijgen over zijn onderzoek.

De wetenschappelijke revolutie

  • Door de wereldwijde handel kwam er bij meer mensen meer nieuwsgierigheid, nieuwe vragen en ontdekkingen.

  • Wetenschappers gingen experimenten doen en bewijs verzamelen voor hun onderzoek. Ze deelden hun kennis in boeken en brieven. Door meer nieuwe uitvindingen leerden wetenschappers de natuur beter begrijpen. Deze 2e helft van de 17e eeuw met de vele ontdekkingen en uitvindingen noemen we dan ook de wetenschappelijke revolutie.

Hoofdvragen

Wat zijn de oorzaken van de wetenschappelijke revolutie?

Aan de slag!

Wat:

  • 3.4: opdracht 6a + c en 10 van 3.4

  • Afsluiting: opdracht 4a, 5, 6, 7 en 8

Hoe: alleen of in tweetallen. Je mag muziek luisteren

Duur: 45 minuten


1

minute

00

second