Les over de djembe

De djembe: ritme en samenspel

1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMuziekMiddelbare schoolmavoLeerjaar 1

In deze les zitten 22 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 100 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De djembe: ritme en samenspel

De les draait om luisteren, techniek, ritme en samenspel op de djembe. De groepsopdracht zelf staat niet als activiteit uitgewerkt op de slides, maar de inhoud bereidt leerlingen er inhoudelijk op voor.

Programma Michaelsdag

  • 10.00 over Michael en introductie over djembé

  • 10.45 Klapstoelen naar de gymzaal

Djembé ophalen uit de auto en naar het park brengen

  • 11.00 djembé les het park

  • 11.15 oefenen met de draak

11.45 opruimen djembé's en stoelen naar muzieklokaal

  • 12.00 pauze op het plein

  • 12.30 lunch in de klas eerder weg!

  • 12.45 verzamelen in muzieklokaal

Klapstoel en djembé meenemen naar het park

  • 13.00 djembé spelen bij draak in het park



Deze slide heeft geen instructies

Sint Joris en de draak

Slide tekst

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een djembe?

  • Een handtrommel uit West-Afrika

  • Bekervormige houten trommel

  • Bespannen met een strak vel

  • Bekend om zijn heldere en krachtige klank

Benadruk dat de djembe niet zomaar een trommel is, maar een instrument met een eigen speeltechniek en klanktaal.

Deze slide heeft geen instructies

Herkomst en betekenis

De djembe komt uit West-Afrika en speelt al lange tijd een rol in muziek, dans en gemeenschap. Het instrument werd gebruikt bij feesten, ceremonies en gezamenlijke optredens. Daardoor gaat djembe spelen niet alleen over ritme, maar ook over samen luisteren en reageren.

Houd het cultureel respectvol en algemeen; ga niet te diep in op regionale details als die niet nodig zijn voor deze les.

Waarom past de djembe goed bij samenspel?

  • Ritmes kunnen over elkaar heen lopen

  • Iedereen kan een eigen patroon spelen

  • Je hoort direct of het samen strak klinkt

  • De groep vormt samen één geheel

Leg de koppeling naar de latere groepsopstelling van drie spelers: verschillende patronen kunnen samen één ritmisch geheel vormen.

De bouw van de djembe

  • Klankvel: hier sla je op met je handen

  • Rand: belangrijk voor scherpe klanken

  • Klankkast: versterkt het geluid

  • Touwen: houden het vel strak

  • Open onderkant: laat het geluid resoneren

Laat indien mogelijk een echte djembe zien en wijs de onderdelen aan tijdens de uitleg.

Houding en speelpositie

  • Zit of sta rechtop

  • Klem de djembe stevig maar ontspannen

  • Houd je handen los en klaar boven het vel

  • Speel vanuit je polsen en handen, niet met stijve armen

Een goede houding voorkomt vermoeidheid en helpt leerlingen later duidelijkere klanken te maken.

Drie basisklanken

  • Bas: midden van het vel, diepe klank (Gun Dun)

  • Toon: iets meer naar de rand, open klank(go do)

  • Slap: aan de rand, scherpe heldere klank(Pa Ta)


Met deze drie klanken kun je al veel ritmes opbouwen.

Gebruik steeds dezelfde termen: bas, toon en slap. Dat helpt bij het lezen en spelen van ritmepatronen.

Hoe maak je de klanken?

Toon en slap

  • Speel dichter bij de rand

  • Toon klinkt open en rond

  • Slap klinkt scherper en feller

  • Ontspanning blijft belangrijk

  • Sla met een ontspannen hand in het midden

  • Laat je hand kort contact maken

  • Zorg voor een volle, ronde klank

Bas

Leerlingen verwarren toon en slap vaak. Het verschil zit niet alleen in plek, maar ook in aanslag en klankresultaat.

Wat is ritme?

Ritme is de ordening van klanken en stiltes in de tijd. Bij djembe gaat het niet alleen om hard slaan, maar om het precies plaatsen van slagen. Een ritme wordt duidelijk als het in een vaste puls blijft.

Maak onderscheid tussen losse slagen en een patroon dat op de maat blijft.

Samenspelen op de djembe

  • We oefenen eerst de drie klanken:

    • Bas

    • Toon

    • Slap

  • De leerkracht doet voor, de leerlingen doen na.


Deze slide heeft geen instructies


Stap 2 – Twee klanken



  • Rechts: toon- Links: bas

  • Eerst rechts, daarna links.

  • Dan 2 keer herhalen.

Deze slide heeft geen instructies


Stap 3– Twee klanken



  • Rechts: slap- Links: toon

  • Eerst rechts, daarna links.

  • 2 keer herhalen.

Deze slide heeft geen instructies


Stap 4– Twee klanken



  • Rechts: Bas- Links: slap

  • Eerst rechts, daarna links.

  • Dan 2 keer herhalen.

Deze slide heeft geen instructies

Waka Waka

🥁 Waka Waka spelen

  • Ga per twee tegenover elkaar zitten en deel één djembe.

  • Rechts speelt eerst, daarna links.

  • Luister goed naar het ritme.

  • Speel rustig en blijf in de maat.

  • Gebruik de drie klanken: bas, toon en slap.

  • Eerst oefenen we langzaam.

  • Als het goed gaat, spelen we mee met de muziek.

Laat horen dat een simpel basisritme vaak belangrijker is dan een moeilijk patroon dat uit de maat raakt.

Waar goed samenspel aan te horen is

  • De puls blijft stabiel

  • Inzetten vallen samen met de tel

  • Klanken zijn duidelijk te onderscheiden

  • Niemand speelt voortdurend harder dan de rest

  • Het geheel klinkt als één groep

Gebruik deze criteria als luistertaal tijdens het oefenen of nabespreken.

Veelvoorkomende fouten

  • Te snel gaan spelen

  • De puls verliezen

  • Te hard slaan waardoor klank minder mooi wordt

  • Alle spelers hetzelfde ritme laten spelen

  • Niet luisteren naar elkaar

Maak duidelijk dat samenspel vooral mislukt door luisteren en timing, niet alleen door techniek.

Van losse slagen naar muziek

Losse slagen worden muziek wanneer ze een vaste puls, een duidelijk patroon en goed samenspel vormen. Op de djembe draait het dus om techniek én luisteren. Juist daardoor kunnen verschillende ritmes samen één muzikaal geheel worden.

Dit is de inhoudelijke landing van de les: de djembe is niet alleen een percussie-instrument, maar een middel om ritme en ensemblegevoel te ontwikkelen.

Begrippen

djembe - handtrommel uit West-Afrika met een sterke, heldere klank

klankvel - het gespannen vel waarop je speelt

klankkast - het houten deel dat het geluid versterkt

bas - diepe klank in het midden van het vel

toon - open klank dichter bij de rand

slap - scherpe, heldere klank aan de rand

ritme - ordening van klanken en stiltes in de tijd

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

puls - regelmatige onderliggende tik van de muziek

maat - groep tellen binnen een ritme

patroon - vaste volgorde van slagen

basisritme - ritme dat de puls stevig neerzet

accent - extra nadruk op een tel of slag

samenspel - samen muziek maken door goed te luisteren en gelijk te blijven

Deze slide heeft geen instructies