Week 45 V3C - Grammatica en leesvaardigheid

Week 45 - vwo 3

Grammatica

1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

In deze les zitten 22 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Week 45 - vwo 3

Grammatica

Wat gaan we de komende tijd doen?

LOB-onderzoek

Voorbereiding toets Nederlands

leesvaardigheid - grammatica - woordenschat

week 45-48

week 49-50

Toetsweektoets Nederlands

telt 3x mee

Neem iedere les je handboek, oefenboek en een schrift mee!

Wat kun je na deze les?

  • Taalkundig ontleden

  • Redekundig ontleden

  • Een bijstelling herkennen.

  • De valentie van een werkwoord bepalen.

Wat is het verschil tussen taalkundig en redekundig ontleden?

Taalkundig ontleden

Hierbij kijk je naar verschillende woordsoorten in een zin.

Redekundig ontleden
Hierbij kijk je naar de functie van zinsdelen in een zin.

Taalkundig ontleden

Ontleed de volgende zin: De aardige docent leest een spannend boek?

Redekundig ontleden

Redekundig ontleden (herhaling)

Schrijf in eigen woorden op hoe je de volgende begrippen herkent. Je mag je antwoord verduidelijken aan de hand van een voorbeeld.

  • naamwoordelijk gezegde

  • voorzetselvoorwerp

  • bijwoordelijke bepaling

Redekundig ontleden (herhaling)

1. Naamwoordelijk gezegde (ng)

  • Bestaat uit een koppelwerkwoord en een naamwoordelijk deel.

  • Het vertelt wat het onderwerp is, wordt, blijft of lijkt.

Voorbeeld: De leerling is moe.

is = koppelwerkwoord | moe = naamwoordelijk deel




2. Voorzetselvoorwerp (vzv)

  • Begint met een vast voorzetsel dat bij het werkwoord hoort.

  • Je kunt het voorzetsel niet zomaar veranderen.


Voorbeeld: Ik wacht op de bus.

wachten op = vast voorzetsel | op de bus = vzv



3. Bijwoordelijke bepaling (bwb)

  • Geeft extra informatie over de handeling.

  • Vertelt bijvoorbeeld waar, wanneer, hoe of waarom iets gebeurt.

  • Je kunt de bepaling vaak weglaten zonder dat de zin ongrammaticaal wordt.

Voorbeeld: Vanwege het slechte weer bleven de kinderen binnen.
vanwege het slechte weer = bwb

Samenvattend...


Zinsdeel Denk aan

  • naamwoordelijk gezegde -> Wat is / wordt / blijft het onderwerp?

  • voorzetselvoorwerp -> Waar, wanneer, waarom, of hoe iets gebeurt.

  • bijwoordelijke bepaling -> Welk vast voorzetsel hoort bij een werkwoord?

Dit is een versimpelde weergave van de theorie. Meer info over taalkundig ontleden op p.165-170 van het handboek

Wat is het werkwoordelijk gezegde in de volgende zin: De leerlingen hebben hun presentatie goed voorbereid.

A

hebben

B

hebben voorbereid

C

hebben gisteren voorbereid

D

hun presentatie voorbereid

Benoem de persoonsvorm, het onderwerp, het werkwoordelijk gezegde, het lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp. De docent geeft de leerlingen een moeilijke opdracht.

Wat zijn het onderwerp en het lijdend voorwerp in deze zin? De leerlingen hebben gisteren hun presentatie voorbereid.

Ontleed de volgende zin: De leerlingen zijn vandaag erg enthousiast.

  • Een bijzonder soort bijvoeglijke bepaling (geeft extra info over het zelfs. nw).

  • Staat tussen twee komma’s of tussen een komma en een punt.

  • Je kunt de bijstelling verwisselen met de woordgroep waarbij die hoort.

Voorbeeld 1

Frederik-Jan, de eerstgeborene, is de nieuwe troonopvolger.

→ De eerstgeborene, Frederik-Jan, is de nieuwe troonopvolger.


Voorbeeld 2

Gijs, de vriend van mijn vader, kan heel goed koken.

→ De vriend van mijn vader, Gijs, kan heel goed koken.


Onthoud: de bijstelling geeft extra informatie over iemand of iets en verwijst naar dezelfde persoon of hetzelfde ding.

Zinsdeelstukken -> bijstelling

Wat hebben werkwoorden nodig?


We hebben twee manieren van ontleden geleerd:

  • Taalkundig ontleden: wat voor woord is het?

  • Redekundig ontleden: welke functie hebben zinsdelen in een zin?


Maar wist je dat een werkwoord ook bepaalt welke andere woorden of zinsdelen erbij horen?


Dat noemen we valentie.


Van ontleden naar valentie

Valentie vertelt hoeveel en welke zinsdelen bij een werkwoord horen.

1-valent: één zinsdeel naast het werkwoord
De acteur loopt.
Wie loopt? De acteur.

2-valent: twee zinsdelen naast het werkwoord
De leerling leest een boek.
Wie leest? De leerling? Wat? Een boek.

3-valent: drie zinsdelen naast het werkwoord
De leerling geeft de docent een boek .
Wie geeft? De leerling. Aan wie? De docent. Wat wordt gegeven? Een boek.



Wat is valentie?

Welke uitspraak over valentie is juist? De leerling geeft zijn broer een cadeau.

A

Werkwoord geven is 1-valent.

B

Werkwoord geven is 2-valent.

C

Werkwoord geven is 3-valent.

D

Werkwoord geven is 4-valent.

  • Bestudeer Kern les 2 (blz. 142 - 145) en maak bijbehorende opdrachten

  • Bestudeer Kern les 3 (blz. 146 + 148) en maak bijbehorende opdrachten

  • oefenblad 1 maken + nakijken 

  • woorden blz. 145 + 149 > betekenis zoeken + zinnen maken


Leeractiviteiten