Bewustzijnsverlies en syncope
Bewustzijnsverlies en syncope
Wat weet jij al over syncope?
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je de oorzaken en pathofysiologie van syncope uitleggen en weet je hoe je moet handelen bij een syncope.
Wat is syncope?
Syncope is plots verlies van bewustzijn door tijdelijke, verminderde bloedtoevoer naar de hersenen, meestal door een acute daling van de bloeddruk.
Oorzaken
Verschillende oorzaken kunnen aan de basis liggen van een syncope
1.Vasovagale syncope (reflex syncope)
Meest voorkomende vorm
Treedt op wanneer het lichaam over reageert op bepaalde triggers!!
Kunnen jullie voorbeelden geven van mogelijke triggers?
Deze triggers activeren de NERVUS VAGUS
= zenuw van het parasympatisch zenuwstelsel
Dit veroorzaakt een plotse daling van hartslag en bloeddruk...
GEVOLG:
Voorbeelden triggers
Masseren a. carotis (carotis massage)
drukken op de oogbol
grote urinelozing
harde stamp thv buik (buikvliesreflex)
Orthostatische hypotensie
plotselinge bloeddrukdaling bij het opstaan vanuit een liggende of zittende positie
Cardiale syncope
Veroorzaakt door hartaandoeningen die de bloedtoevoer naar de hersenen verminderen
Neurologische syncope
vorm wordt veroorzaakt door neurologische aandoeningen
Welke?
epileptische aanvallen
beroertes of TIA
halsslagaderaandoeningen
Systematische vasodilatatie
bepaalde ziektebeelden zoals sepsis of anafylactische reactie
EXTREME VASODILATATIE
Te weinig bloedvolume naar de hersenen
Sleepvraag
Vasovagale syncope
Neurologische syncope
pijn
Migraine
TIA
Langdurig staan bij concert Harry Styles
Pathofysiologie van syncope
RR = SV x HF x PW
4 vrijwilligers
SV
HF
PW
RR
RR = arteriële bloeddruk
SV = slagvolume (hoeveelheid bloed dat hart per slag pompt)
HF = hartfrequentie = aantal slagen per minuut
PW = perifere weerstand (weerstand in de bloedvaten die de bloedstroom beïnvloedt
Basisinstelling
Alles staat normaal.
Iedereen staat recht = normale bloeddruk
Wat gebeurt er als één factor gaat zitten ?
Scenario 1
Jongere ziet bloed en wordt bleek.
Welke factor(en) dalen?
SV + HF
HF
SV + PW
HF + PW
Wat gebeurt er dan met de RR?
Daalt
Stijgt
Uitleg
Vagale activatie
Bradycardie (HF daalt)
Vasodilatatie (PW daalt)
GEVOLG:
Bloeddruk daalt
Minder cerebrale perfusie
syncope
Scenario 2
75-jarige man staat plots recht
Welke factor daalt primair?
HF
PW
SV
Alle drie
Waarom?
Bloed pooling in benen
minder veneuze retour
slagvolume daalt
Bloeddruk daalt
Scenario 3
Patiënt met sepsis
Welke factor daalt ?
SV
HF
PW
Uitleg
Systemische vasodilatatie
Bloeddruk daalt
Scenario 4:
Patient met hartritmestoornissen
180/min
Wat gebeurt er?
Uitleg
Velen zullen denken HF stijgt = RR stijgt
Te snel = onvoldoende vulling = SV daalt
Tachycardie kan dus ook syncope geven via een gedaald SV !!!
Symptomen: pre-syncope & syncope
Pre-syncope: duizelig, misselijk, wazig zien, zweten, sufheid, hartkloppingen.
= waarschuwingssignalen
Syncope: plots bewustzijnsverlies, spierontspanning, spontaan herstel.
Wat te doen bij een syncope??
Wat te doen bij (pre-)syncope?
Laat de persoon liggen, benen iets omhoog. Waarborg veiligheid. Controleer ademhaling en bewustzijn. Bel 112 bij bewusteloosheid >2 min. Laat de persoon rustig opstaan na herstel.
Voorkomen en zelfmanagement
Drink voldoende en gebruik zout in overleg met arts. Vooral bij orthostatische hypotensie, hypovolemie of vasovagale syncope.
Vermijd triggers en pas fysieke oefeningen toe.
Herken waarschuwingssignalen en reageer tijdig.
Samenvatting
Syncope is geen mysterieuze gebeurtenis
Het is altijd een daling van RR
En RR kan maar dalen als SV, HF of PW dalen