3
Bedrijfscultuur
3
Bedrijfscultuur
3.1 Arbeidsverhoudingen
• Je kunt de begrippen arbeidsverhoudingen en bedrijfscultuur
uitleggen.
• Je kunt het verschil tussen geschreven en ongeschreven regels
op het werk uitleggen.
• Je kunt voorbeelden geven van geschreven en ongeschreven
regels op het werk.
• Je kunt uitleggen wat een ethische code is en voorbeelden
geven van ethische vraagstukken op het werk.
• Arbeidsverhoudingen.
• Bedrijfscultuur.
• Regels.
• Ethische vraagstukken.
3.1 Arbeidsverhoudingen
Arbeidsverhoudingen
3.1 Arbeidsverhoudingen
Vraag: Wat vind jij het belangrijkste?
Arbeidsverhoudingen
3.1 Arbeidsverhoudingen
Veel mensen vinden een goede werksfeer belangrijk. Met andere
woorden: zij hechten veel waarde aan goede arbeidsverhoudingen.
Bij de arbeidsverhoudingen in een bedrijf gaat het om de manier
waarop collega’s met elkaar omgaan en om de verhouding tussen
ondergeschikten en leidinggevenden. Deze zijn in elk bedrijf anders.
Bedrijfscultuur
3.1 Arbeidsverhoudingen
Waar je ook komt te werken, overal is sprake van een bepaalde
bedrijfscultuur: de normen, waarden, gewoonten en
omgangsvormen die er in een bedrijf zijn.
Bijvoorbeeld:
• de kleding die je moet of mag dragen;
• hoe collega’s met elkaar omgaan;
• hoe je de werkgever aanspreekt.
3.1 Arbeidsverhoudingen
Bedrijfscultuur
Kijkvraag: Spreekt de bedrijfscultuur van Afas
je wel of juist niet aan?
Regels
3.1 Arbeidsverhoudingen
De arbeidsverhoudingen zijn grotendeels gebaseerd op geschreven
regels. In de Tabakswet staat bijvoorbeeld dat je niet mag roken op
je werkplek.
Daarnaast zijn er ongeschreven regels, zoals de gewoonte om op
vrijdagmiddag met de hele afdeling iets te drinken.
Ethische vraagstukken
3.1 Arbeidsverhoudingen
Je krijgt op je werk soms ook te maken met ethische vraagstukken.
Het gaat daarbij om jouw waarden en normen.
Bijvoorbeeld als je collega’s iets ziet doen wat niet mag of kan. Het
zijn zaken die te maken hebben met privacy en fatsoen.
Daarom hebben sommige bedrijven een ethische code, dit zijn
afspraken waar het bedrijf zich aan wil houden. Bijvoorbeeld:
je neemt geen geld of cadeaus aan van klanten.
3.1 Arbeidsverhoudingen
• Je kunt de begrippen arbeidsverhoudingen en bedrijfscultuur
uitleggen.
• Je kunt het verschil tussen geschreven en ongeschreven regels
op het werk uitleggen.
• Je kunt voorbeelden geven van geschreven en ongeschreven
regels op het werk.
• Je kunt uitleggen wat een ethische code is en voorbeelden
geven van ethische vraagstukken op het werk.
3.2 Wie is de baas?
• Je kunt het verschil tussen formele en informele verhoudingen
op het werk uitleggen.
• Je kunt drie stijlen van leidinggeven uitleggen en herkennen.
• Je kunt de begrippen inspraak en medezeggenschap uitleggen.
• Je kunt drie soorten overleggen tussen werknemers en
werkgevers noemen en uitleggen.
• Verhoudingen binnen een bedrijf.
• Stijlen van leidinggeven.
• Inspraak en medezeggenschap.
3.2 Wie is de baas?
Verhoudingen binnen een bedrijf
3.2 Wie is de baas?
Tussen bedrijven bestaan verschillende opvattingen (waarden) en
gedragsregels (normen).
Daarbij is onderscheid tussen:
• formele verhoudingen, deze zijn officieel op papier vastgelegd;
• informele verhoudingen, deze hebben te maken met de
dagelijkse omgang tussen mensen.
Verhoudingen binnen een bedrijf
3.2 Wie is de baas?
De formele verhoudingen binnen een bedrijf zijn gebaseerd op de
functies, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de
medewerkers.
Deze zijn meestal vast omschreven en voor iedereen duidelijk. Ze
bepalen je positie binnen een bedrijf.
Verhoudingen binnen een bedrijf
3.2 Wie is de baas?
De informele verhoudingen binnen een bedrijf zijn gebaseerd
op de persoonlijke kenmerken van mensen.
• Met wie kan je goed opschieten, en met wie niet?
• Welke werknemers zijn de informele leiders?
Leidinggevenden houden altijd rekening met de informele
verhoudingen.
Stijlen van leidinggeven
3.2 Wie is de baas?
Chefs, managers of een directeur geven leiding in het bedrijf. Ze
kunnen dat op verschillende manieren doen. Dit zijn de ‘stijlen van
leidinggeven’.
1 De autoritaire stijl
Bij een autoritaire werkgever hebben werknemers geen of heel
weinig inspraak en discussie is dus niet mogelijk.
Deze stijl wordt veel toegepast in het leger, bij de brandweer en
in ziekenhuizen, maar ook in crisissituaties.
Stijlen van leidinggeven
3.2 Wie is de baas?
2 De democratische stijl
Een democratische werkgever neemt de beslissingen samen
met de werknemers. Zo’n werkgever gaat ervan uit dat zij beter
hun best doen als zij zo veel mogelijk zelf de besluiten nemen.
Eigenlijk zijn de autoritaire en de democratische stijl twee
uitersten. Meestal zal de manier van omgang met het personeel
ertussenin zitten.
Stijlen van leidinggeven
3.2 Wie is de baas?
3 De raadplegende stijl
Raadplegende werkgevers geven het
personeel inspraak. Ze raadplegen hen
voordat ze beslissingen nemen.
Ze beslissen uiteindelijk zelf, maar luisteren
goed naar de mening van de werknemers.
Inspraak en medezeggenschap
3.2 Wie is de baas?
Als je als werknemer inspraak hebt, dan kun je meedenken en
meepraten.
Je werkgever vraagt bijvoorbeeld je mening over de producten die
het bedrijf verkoopt.
Medezeggenschap gaat verder, want hierbij mogen werknemers
over sommige zaken meebeslissen.
Bijvoorbeeld over de invoering van een nieuw vakantierooster
Inspraak en medezeggenschap
3.2 Wie is de baas?
Inspraak en medezeggenschap komen terug in drie soorten overleg
tussen werknemers en werkgevers.
1 Werkoverleg.
De meeste afdelingen binnen bedrijven hebben elke week of
maand een werkoverleg.
Je praat dan met elkaar over de werktijden, de werkdruk, over
praktische problemen en over de planning.
Je mag meepraten, maar de werkgever beslist.
Inspraak en medezeggenschap
3.2 Wie is de baas?
2 Personeelsvergadering.
Ongeveer twee keer per jaar hebben grote bedrijven een
personeelsvergadering.
Tijdens deze vergadering praten de directie en de werknemers
over de algemene gang van zaken.
Ook hier gaat het om meepraten, om inspraak.
Inspraak en medezeggenschap
3.2 Wie is de baas?
3 Ondernemingsraad (or).
Elk bedrijf met meer dan 50 werknemers moet een
ondernemingsraad hebben, met gekozen vertegenwoordigers
van het personeel. De or overlegt minstens twee keer per jaar
met de werkgever.
Over sommige zaken mag de ondernemingsraad meebeslissen.
Dan is er dus sprake van medezeggenschap.
Over andere zaken heeft de or inspraak en het recht om te
adviseren.
3.2 Wie is de baas?
Wat doet een or?
Kijkvraag: Mag deze or meebeslissen of alleen maar meepraten?
3.2 Wie is de baas?
• Je kunt het verschil tussen formele en informele verhoudingen
op het werk uitleggen.
• Je kunt drie stijlen van leidinggeven uitleggen en herkennen.
• Je kunt de begrippen inspraak en medezeggenschap uitleggen.
• Je kunt drie soorten overleggen tussen werknemers en
werkgevers noemen en uitleggen.
Slide titel
opdr. 1 tot 5
Begrippenlijst invullen: arbeidsverhoudingen, bedrijfscultuur en ethische code
m
s