Les 1: Waar komt ons voedsel vandaan?
Waar komt ons voedsel vandaan?
Onderdelen in deze les
Waar komt ons voedsel vandaan?
Deze slide heeft geen instructies
Dit ga ik leren (leerdoelen)
Ik kan uitleggen waar voedsel vandaan komt,
Hoe verschillende levensmiddelen worden gemaakt
Welke planten eetbaar zijn
Wat een voedselbos is
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk jij aan bij voedsel vandaan komen?
Gebruik dit als voorkennis-activatie. Verwachte woorden: boerderij, plant, dier, supermarkt, akker, kas, zee, tuin.
Voedsel komt niet uit de winkel
In de supermarkt ligt voedsel klaar
Maar voedsel begint op een akker, in een kas, in de boomgaard of op een boerderij
Ook uit de zee en uit de natuur komt voedsel
Benadruk het verschil tussen de plek waar je voedsel koopt en de plek waar het wordt geproduceerd.
Plekken waar voedsel groeit
Akker: aardappels, graan, suikerbieten
Kas: tomaten, komkommers, paprika's
Boomgaard: appels, peren, kersen
Moestuin: groente en kruiden
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Van grondstof naar eindproduct
Boer of teler → oogst → vervoer → winkel of markt → thuis bereiden → eten
Sommige voedsel eet je bijna meteen. Ander voedsel wordt eerst verwerkt in een fabriek. Dit wordt een productieproces genoemd.
Dat betekent: van grondstof naar eindproduct in een paar stappen.
Gebruik deze slide als eenvoudige keten. Houd het concreet en herkenbaar voor A2-niveau.
Waar begint voedsel meestal?
In de supermarkt
Bij de bron (grondstof)
In de keuken
Op je bord
Sluit aan op slides 2-5: voedsel koop je in de winkel, maar het begint op een akker, in een kas, boomgaard, boerderij, zee of natuur.
Van grondstof tot eindproduct
Voedsel ligt in de winkel, maar het begint bij de bron. Dat kan een akker, kas of boomgaard zijn. Daarna komt de oogst, dan vervoer en dan pas de winkel.
Controleer of leerlingen het verschil snappen tussen kopen en produceren.
Voorbeeld: brood
Graan groeit op het land
De korrels worden geoogst
Van graan wordt meel gemaakt
Begin
Eindproduct
Meel + water + gist
De bakker maakt deeg
Het deeg gaat in de oven
Zo ontstaat brood
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld: kaas
De melk wordt dikker gemaakt
De kaas krijgt een vorm
De kaas moet rijpen
Daarna is de kaas klaar
Begin
Eindproduct
Een koe geeft melk
De melk wordt opgevangen
De melk gaat naar de kaasmaker
Gebruik eenvoudige taal; noem niet te veel technische termen zoals stremsel als dat niet nodig is.
Voorbeeld: patat
Begin
Aardappels groeien in de grond
De aardappels worden gerooid
Ze worden gewassen en gesneden
Eindproduct
De stukken aardappel worden gebakken
Soms eerst in de fabriek
Thuis of in de snackbar worden ze afgebakken
Dan eet je patat
Deze slide heeft geen instructies
Vers en bewerkt voedsel
Vers voedsel: appel, wortel, sla
Bewerkt voedsel: brood, yoghurt, soep uit blik
Bewerken kan nodig zijn om voedsel langer goed te houden of anders te maken
Maak duidelijk dat bewerkt voedsel niet altijd ongezond is; het betekent vooral dat er stappen zijn gedaan.
Wat is de juiste volgorde bij brood?
Graan, meel, deeg, brood
Meel, graan, brood, deeg
Brood, deeg, meel, graan
Graan, deeg, meel, brood
Toetst productieproces uit slides 7-10.
Stappen van een levensmiddel
Een levensmiddel gaat vaak door een productieproces. Bij kaas begint het met melk. Daarna krijgt de kaas een vorm en moet hij rijpen.
Laat leerlingen de woorden koppelen aan het voorbeeld kaas.
Eetbare planten
Eetbare planten zijn planten waarvan mensen delen kunnen eten.
Dat kan zijn:
de vrucht
het blad
de wortel
de zaden
de stengel
Verbind elk plantdeel straks aan een herkenbaar voorbeeld.
Voorbeelden van eetbare planten
wortel
aardappel
ui
bonen
kruiden zoals peterselie
Groente en fruit
Andere eetbare planten
appel
peer
tomaat
komkommer
sla
Je kunt benoemen dat tomaat biologisch een vrucht is, maar in de keuken vaak bij groente hoort.
Welke delen eet je?
Wortel: wortel, radijs
Blad: sla, spinazie
Vrucht: appel, paprika
Zaad: erwt, maïs
Noem eventueel dat aardappel een knol is; houd het eenvoudig zonder teveel verdieping.
Niet elke plant is eetbaar
Sommige planten zijn wel mooi, maar niet om te eten.
Sommige planten zijn giftig
Andere planten smaken niet lekker
Eet daarom alleen planten waarvan je zeker weet dat ze eetbaar zijn
Belangrijke veiligheidsboodschap: laat leerlingen nooit zomaar wilde planten proeven.
Welk deel van de plant eet je bij sla?
Wortel
Zaad
Blad
Vrucht
Sluit aan op slides 11-14 over eetbare planten en plantdelen.
Welke eetbare plant eet jij het liefst?
Appel
Wortel
Bonen
Sla
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een voedselbos?
Een voedselbos is een plek met bomen, struiken en planten die voedsel geven.
Je kunt er bijvoorbeeld fruit, noten, kruiden en andere eetbare planten vinden.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe ziet een voedselbos eruit?
Er groeien verschillende lagen planten
Hoge bomen, lage struiken en planten op de bodem
Alles groeit door elkaar, net als in een bos
Leg eenvoudig uit wat 'lagen' zijn: hoog, midden en laag.
Wat groeit er in een voedselbos?
Voorbeelden van eetbare planten in een voedselbos:
appelboom
hazelaar
bessenstruik
kruiden
eetbare bloemen
Kies alleen herkenbare voorbeelden. Houd het lokaal en concreet.
Waarom is een voedselbos handig?
Je kunt er voedsel uit halen
Er leven ook dieren en insecten
De bodem blijft beter bedekt
Het lijkt meer op de natuur dan een gewone akker
Leg geen ingewikkelde ecologie uit; focus op basisideeën: voedsel én natuur samen.
Wat past het best bij een voedselbos?
Eén soort plant
Alleen lage planten
Planten in lagen
Alleen groente
Toetst kern van slides 15-18: bomen, struiken en planten groeien door elkaar in lagen.
Wat is een voedselbos?
Een voedselbos is een plek met bomen, struiken en planten die voedsel geven. Er groeien verschillende lagen, zoals hoog, midden en laag. Je vindt er bijvoorbeeld fruit en noten.
Gebruik herkenbare voorbeelden uit de inhoud: fruit, noten, kruiden.
Opdrachten
Maak nu de vragen in magister.learn
Maak in 2 tallen het recept: Paprika pesto hapjes
(lever een foto van het eindresultaat in via magister.learn)Tijd over: maak de opdracht: Een eetbare bostuin ontwerpen in de stad (huiswerk)
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd?
Bespreek antwoorden zoals: waar voedsel begint, stappen van brood/kaas/patat, eetbare planten, voedselbos, tapas uit Spanje.
Wat vond jij nog lastig?
Mogelijke antwoorden: productieproces, plantdelen, voedselbos of tapas. Gebruik dit om kort terug te blikken.
Woordenlijst
akker - stuk land waarop gewassen worden verbouwd
boomgaard - terrein met fruitbomen
eetbaar - geschikt om te eten
kas - gebouw van glas waarin planten groeien
levensmiddel - eten of drinken dat mensen gebruiken
productieproces - de stappen van grondstof naar product
voedselbos - bosachtige plek met eetbare bomen en planten
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
bewerkt voedsel - voedsel dat is veranderd of gemaakt in stappen
boerderij - plaats waar boeren dieren houden of gewassen telen
grondstof - materiaal waarmee een product begint
moestuin - tuin waarin groente, fruit of kruiden groeien
teler - iemand die planten of gewassen laat groeien
Deze slide heeft geen instructies
