1.2 Het leven van de eerste boeren maandag 21 en dinsdag 22 september

Op tafel

Boek Plein M


Etui


Agenda

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMens & MaatschappijMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 1

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Op tafel

Boek Plein M


Etui


Agenda

Deze slide heeft geen instructies

Welkom Mens & Maatschappij


Deze slide heeft geen instructies

Afspraken en Regels

Telefoons en jassen in de kluis

Naar het toilet gaan, eten en drinken doen we in de pauze

Zorg dat je iedere les je spullen bij je hebt: boek, laptop, etui

Vraag? Hand omhoog

Er zijn geen domme vragen, ik help je graag

Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we doen vandaag


Opdracht over de begrippen van 1.1 en 1.2


Leerdoelen 1.2 bespreken


Theorie over 1.2


Samen de vragen maken van 1.2 vanaf vraag 5






Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

1.2 Het leven van de eerste boeren (1)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Jagers-verzamelaars

  • Duizenden jaren leefden mensen als jager-verzamelaars

  • Ze leefden van jagen, vissen en het zoeken van voedsel

  • In hun leven veranderde lange tijd bijna niets

  • Dat noem je continuïteit


Continuïteit - dat er lange tijd bijna niets verandert



Benadruk dat continuïteit betekent: veel blijft hetzelfde over een lange tijd. Dat is een belangrijk begrip uit de paragraaf.

Een nieuwe ontdekking

  • Rond 9000 v.C. veranderde er iets

  • In het Midden-Oosten verzamelden mensen wilde graankorrels

  • Ze ontdekten dat nieuw graan groeide als je korrels in de grond stopte

Noem kort dat mensen eerst wilde granen verzamelden en pas later bewust gingen zaaien.

Een landbouwrevolutie...

Landbouw is het zelf verbouwen van voedsel. Mensen gingen eigen gewassen laten groeien. Gewassen zijn planten die mensen kweken voor voedsel, zoals graan.


Vóór: Jagen en verzamelen → Nomaden → zelfvoorzienend.


Na: Boeren → zelf voedsel verbouwen → Voedsel werd nu steeds vaker zelf geproduceerd


Dat was een revolutie: een grote verandering in de geschiedenis. Daarom noemen we dit de landbouwrevolutie.

Houd het eenvoudig: landbouw = voedsel zelf maken in plaats van alleen zoeken of vangen.

  • Landbouw begint: Midden-Oosten.

  • Verspreidt langzaam.

  • Tussen 5300 en 3000 v.C. kwam landbouw in heel Nederland voor. J-V leven naast elkaar.

Deze slide heeft geen instructies

Akkerbouw

  • Boeren verbouwden en oogstten gewassen

  • Dat noem je akkerbouw

  • Voorbeelden: graan en andere eetbare planten

  • Na een goede oogst was er meer voedsel

Veeteelt

  • Mensen gingen dieren temmen en fokken

  • Dat noem je veeteelt

  • Bij veeteelt leef je van dieren

Zelf verbouwen van voedsel (landbouw)

Koppel akkerbouw direct aan gewassen, zodat het verschil met veeteelt straks helder is.

overleg in tweetallen

Toen mensen landbouw gingen bedrijven, bleven ze op één plek wonen en ontstonden dorpen. Welke afspraken denk jij dat mensen nodig hadden om goed samen te kunnen leven? Noem er twee en leg uit waarom ze belangrijk waren.

Deze slide heeft geen instructies

Antwoord zou kunnen zijn:

  1. Afspraken over van wie welk stuk grond was.

  2. Afspraken over het verdelen van voedsel.

  3. Regels over stelen of ruzie maken.

  4. Afspraken over wie welk werk deed.

  5. Samen besluiten nemen over bijvoorbeeld water, dieren of de oogst.

Deze slide heeft geen instructies

Kenmerken landbouwsamenleving?

  • Door landbouw produceren ze hun eigen voedsel (akkerbouw en veeteelt).

  • Boeren gingen op één plek wonen.

  • Bouwden stevige huizen bij akkers en weiden.

  • Maakten aardewerken potten om voedsel te bewaren.

Kenmerken Jagers-Verzamelaars?

  • Door Jagen en verzamelen voedsel verzamelen.

  • Nomaden.

  • Bouwen tijdelijke tenten.

Maak het verschil met jagers-verzamelaars duidelijk: boeren bleven vaker op dezelfde plek wonen.

Quiztime

Deze slide heeft geen instructies

1.2 leven van de eerste boeren, wat weet je?

Deze slide heeft geen instructies

Maak de tekst compleet

Jagers-verzamelaars leefden lange tijd op dezelfde manier. Dat noem je continuïteit. Later gingen mensen hun eigen voedsel verbouwen. Dat heet landbouw. Planten die mensen kweken voor voedsel noem je gewassen.

continuïteit
landbouw
gewassen
veeteelt
akkerbouw
revolutie
weiden

Drie kernbegrippen uit het eerste blok: continuïteit, landbouw en gewassen.

Wat gingen mensen doen toen ze boer werden?

A

Rondtrekken

B

Jagen alleen

C

Vaste woonplek

D

In grotten leven

Deze slide heeft geen instructies

Waarom konden de eerste boeren juist daar goed leven?

A

Veel ijs

B

Vruchtbare grond

C

Hoge bergen

D

Diepe zee

Deze slide heeft geen instructies

In welk gebied begon het leven van de eerste boeren?

A

Sahara

B

Midden-Oosten

C

Scandinavië

D

Zuidpool

Deze slide heeft geen instructies

Waarom noem je de landbouw een revolutie?

A

Het was een grote verandering

B

Het ging in één dag

C

Mensen verhuisden naar zee

D

Er kwamen minder mensen

Controleer of leerlingen begrijpen dat 'revolutie' hier grote verandering betekent, niet iets dat snel moet gaan.

Wat is het verschil tussen akkerbouw en veeteelt?

A

Akkerbouw is vissen, veeteelt is jagen

B

Akkerbouw is potten maken, veeteelt is bouwen

C

Akkerbouw is planten, veeteelt is dieren

D

Akkerbouw is reizen, veeteelt is wonen

De foute antwoorden sluiten aan bij andere leswoorden, maar alleen planten versus dieren is juist.

Vul de juiste woorden in

In een landbouwsamenleving verbouwden boeren gewassen op het land. Dat noem je akkerbouw. Ook hielden en fokten ze dieren. Dat heet veeteelt. Daardoor gingen veel mensen op een vaste plek wonen.

gewassen
akkerbouw
veeteelt
vaste plek
continuïteit
Midden-Oosten
revolutie
graankorrels

Laat leerlingen de twee vormen van landbouw koppelen aan wonen op één plek.

Huiswerk nakijken

Agenda:

Op maandag 21 september

M&M 1.2 vragen 1, 2, 3, 4 en 5

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

landbouw - het zelf verbouwen van voedsel

landbouwrevolutie - de grote verandering van jagen en verzamelen naar landbouw

continuïteit - dat er lange tijd bijna niets verandert

gewassen - planten die mensen kweken voor voedsel

akkerbouw - het verbouwen van gewassen

veeteelt - het houden en fokken van dieren

landbouwsamenleving - een samenleving waarin mensen leven van landbouw

macht- als je anderen kunt laten doen wat je wilt

revolutie- grote verandering

oorzaak: waardoor iets gebeurt

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

begrippen 1.2


Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen één inzicht uit de les noemen, zoals landbouw, revolutie, akkerbouw of veeteelt.

Pak je boek erbij we gaan de opdrachten maken van 1.2

Vraag 6, 7, 8, 9 10 en 11

Deze slide heeft geen instructies