2KGT_H5_Water_In_Nederland

Tijdens deze les:

Start H5 Water in Nederland

Start §5.1 Een land met veel water

Uitleg §5.1

Huiswerk

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolvmbo k, g, tLeerjaar 2

In deze les zitten 31 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Tijdens deze les:

Start H5 Water in Nederland

Start §5.1 Een land met veel water

Uitleg §5.1

Huiswerk

Nederland kun je verdelen in:

• Laag-Nederland:
- lager dan 1 m boven de zeespiegel
- grote rol zee bij ontstaan landschap

• Hoog-Nederland:
- hoger dan 1 m boven de zeespiegel
- invloed water  neerslag, rivieren, beken

Hoog- en Laag-Nederland

 Rivieren en beken voeren water af van Hoog-Nederland naar Laag-Nederland.

In Nederland is sedimentatie door rivieren.
 Rijn en Maas stromen langzaam
 zand en kleideeltjes sedimenteren

• Ontstaan landschap in rivierengebied:
- vroeger: geen dijken, vaak overstromingen
- dicht bij de rivier: sedimentatie van zand
oeverwallen = hogere delen
- verder van rivier: sedimentatie van klei
komgronden = lagere delen door inklinking

• Sedimentatie  rivieren raken verstopt  vertakkingen naar zee  delta

Rivieren

Wind en zee

In de ijstijden:
- winter: geen waterafvoer rivieren
- zomer: veel waterafvoer rivieren
 veel transport van zand

• Na laatste ijstijd:
- stijging zeespiegel
- veel verplaatsing zand langs grens land en zee
- ontstaan eilanden met strand en duinen

• Gebied tussen eilanden en kust:
- overstroomde met vloed
- veel sedimentatie zand en klei

Moerassen en veen

Na de laatste ijstijd:

  • groeiden de eilanden bij Noord- en Zuid-Holland aan elkaar.

  • langzamere stijging zeespiegel + veel aanvoer van zand door rivieren = bredere, hogere duinen

Veengebieden ontstaan door:
1 geen toegang meer zoute water
2 wel toegang zoet rivierwater
3 ontstaan zoetwatermoerassen met waterplanten + riet
4 resten planten rotten niet onder water
5 groei nieuwe planten op oude resten
6 ontstaan dikke lagen veen

 Groei sponsachtig veenmos

Huiswerk

Maken:

  • Start

  • Paragraaf 5.1 Opdracht 1 t/m 3

Leren:

  • Theorie §5.1

Dit is tegen volgende les af.


Polders

Klei is erg vruchtbaar en dus geschikt voor landbouw.
 veel mensen gingen daarom dichtbij zee en rivieren wonen op de hogere (= drogere) plekken.
 eerst: terpen, later: dijken
polder = bedijkt gebied waar mensen de waterstand regelen.



Polders

• Zeepolders:
- aan de kust
- ongeveer op zeeniveau

• Veenpolders:
- in de veengebieden
- veel sloten om water af te voeren
- onder zeeniveau door inklinking veen


• Droogmakerij:
- drooggemaakte meren
- onder zeeniveau


De Zuiderzeewerken

Niet altijd veilig in een polder
door dijkdoorbraken.
 ontstaan wielen

• Zware storm 1916:
- dijkdoorbraak Zuiderzee
- overstromingen
 kustlijn korter maken
 Afsluitdijk + IJsselmeer

• Droogmakerijen:
- Wieringermeerpolder
- Noordoostpolder
- Flevoland


Het Deltaplan

1953: Watersnoodramp.
 1800 mensen verdronken

• Deltaplan: korter maken kustlijn
Zeeland en Zuid-Holland.
 dammen en dijken
 nieuwe regels hele Nederlandse kust


Ruimte voor de rivier

1993 en 1995: bijna rampen door
overstromingen rivieren.

 oorzaak: veel regen in
stroomgebieden Rijn en Maas.

 maatregelen:
- betere dijken
- meer ruimte rivieren


Het natuurlijke broeikaseffect

In de atmosfeer zitten belangrijke gassen.

• Aanwezige gassen:
- stikstof (78%)
- zuurstof (21%)
- overige gassen

• Sommige gassen houden de warmte vast.
natuurlijke broeikaseffect
broeikasgassen:
- koolstofdioxide
- methaan
- waterdamp


De kringloop van koolstof

Koolstofdioxide = verbinding koolstof (C) en zuurstof (O).
 koolstof zit ook in methaan

• Koolstofkringloop  zie figuur 14


• Fotosynthese


• Koolstofdioxide lost op in water



Het versterkte broeikaseffect

Mensen zorgen ervoor dat er steeds meer broeikasgassen in de atmosfeer komen.
 huishoudens, industrie, verkeer, landbouw, energieopwekking
versterkte broeikaseffect


Gevolgen wereldwijd en voor Nederland

Wereldwijde gevolgen van
versterkte broeikaseffect:

- hogere temperaturen

- langere hittegolven

- zeespiegelstijging door:
+ afsmelten landijs en gletsjers
+ uitzetten warmer zeewater


Gevolgen wereldwijd en voor Nederland

• Door hogere temperaturen meer verdamping:
- wind van zee: vaker perioden met heftige buien
- wind van land: langere droge periodes

• Nederland:
- langere droge en natte periodes
- andere planten en dieren
- andere landbouwproducten
- andere plaagdieren


Bron 1 De oorzaken van klimaatverandering aanpakken

Mitigatie = maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

• Maatregel 1: verminderen
 minder vliegen, vlees eten, energie verbruiken in huis

• Maatregel 2: vervangen
 energie uit zon of wind in plaats van steenkool of gas

• Maatregel 3: bossen en moerassen aanleggen
 om meer koolstofdioxide uit de atmosfeer te halen


Bron 2 Sterkere kustverdediging

Nederland moet de kust beschermen
tegen de stijgende zeespiegel.

• Extra zand opspuiten op het strand en
in de duinen.

 voordeel: bescherming

 nadeel: natuur

 VB: Zandmotor


Bron 3 Wadi’s

Door heftigere buien kan wateroverlast ontstaan.
 vooral in steden en dorpen

• Plekken nodig waar water tijdelijk kan
worden opgeslagen.
 wadi, waterplein, groene daken


Bron 4 Een nieuwe rivier

Door meer neerslag zijn meer aanpassingen nodig.

• Meer water kunnen afvoeren.

• Maatregelen:
- graven extra watergeul bij Nijmegen
- meer opvanggebieden voor water aanleggen
- water ‘bewaren’ om droge en hete perioden
door te komen
adaptatie = aanpassingen aan een veranderend
klimaat en de gevolgen daarvan



Bron 5 Water langer vasthouden

Meer neerslag én vaker tekorten aan
water in de landbouw.

• Extra neerslag valt voor een deel in de winter.
 overschot wordt snel afgevoerd
 land is droog in voorjaar en zomer

• Oplossingen:
- water verplaatsen uit rivieren en IJsselmeer
- water vasthouden uit de winter