Het raadsel
Ik maakte iets dat bergen kon opblazen. Toch herinneren mensen mij nu vooral door prijzen voor vrede en wetenschap. Mijn naam hoor je elk jaar op het nieuws. Wie ben ik?
Het antwoord
Het juiste antwoord op het raadsel is: Alfred Nobel.
Wat weet jij al over Alfred Nobel en de Nobelprijs?
Wie was Alfred Nobel?
Geboren in 1833 in Stockholm.
Zweedse uitvinder, scheikundige en ondernemer.
Sprak meerdere talen.
Had meer dan 350 uitvindingen op zijn naam staan.
Schreef in de laatste weken van zijn leven een toneelstuk: Nemesis.
Dynamiet: Nobels bekendste uitvinding
Dynamiet maakte het makkelijker om tunnels te bouwen, bergen op te blazen en spoorwegen aan te leggen. Maar het werd ook gebruikt in oorlogen.
Waarom de Nobelprijs?
Toen zijn broer overleed, dacht een Franse krant per ongeluk dat Alfred dood was.
De krant noemde hem:
“De koopman van de dood.”
Dat maakte veel indruk op hem. Hij wilde later anders herinnerd worden. Hij besloot zijn fortuin te gebruiken voor prijzen voor mensen die de wereld verbeteren.
De Nobelprijzen
Prijzen voor:
Bijzonderheden:
De vredesprijs wordt uitgereikt in Oslo; de andere prijzen in Stockholm.
Uitreiking is elk jaar op de sterfdag van Alfred Nobel: 10 december.
De winnaars krijgen naast een medaille ook een groot geldbedrag, vaak meer dan een miljoen euro om hun werk voort te zetten.
De nominaties blijven 50 jaar geheim.
Natuurkunde
Scheikunde
Geneeskunde
Literatuur
Economie
Vrede
Bekende nobelprijswinnaars
Albert Einstein - Won de Nobelprijs voor Natuurkunde in 1921.
Marie Curie - Eerste vrouw die een Nobelprijs won — en zelfs twee keer!
Martin Luther King Jr. - Won de Nobelprijs voor de Vrede in 1964.
Nelson Mandela - Won de Nobelprijs voor de Vrede in 1993.
Malala Yousafzai - Jongste Nobelprijswinnaar ooit. Ze was 17 jaar.
Barack Obama - Won de Nobelprijs voor de Vrede in 2009.
Mother Teresa - Won de Nobelprijs voor de Vrede in 1979.
Denkvragen
Kun je iets uitvinden dat helpt, maar ook gevaarlijk kan zijn? Denk aan: AI, internet, vuurwerk, medicijnen, auto's.
Geef andere voorbeelden!
Welke persoon van nu zou volgens jou een Nobelprijs moeten krijgen — en waarvoor?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.