Warmte en Energie
HAVO 3 – Lesdoelen 3.2.1 t/m 3.2.3
Warmte en Energie
HAVO 3 – Lesdoelen 3.2.1 t/m 3.2.3
Leerdoelen
Na deze les kun je:
• (3.2.1) Energieomzettingen weergeven in een energiestroomdiagram.
• (3.2.2) Uitleggen dat warmte zorgt voor een hogere temperatuur.
• (3.2.3) Berekenen hoeveel energie nodig is om een stof op te warmen.
Energieomzettingen (3.2.1)
• Energie verdwijnt niet, maar verandert van vorm.
• Voorbeelden:
- Lamp: elektrische energie → licht + warmte
- Waterkoker: elektrische energie → warmte
• De totale hoeveelheid energie blijft gelijk.
Voorbeeld energiediagram
Gloeilamp:
→ Elektrische energie → Lichtenergie + Warmte-energie
Belangrijk: De totale energie vóór en na de omzetting is gelijk.
Warmte zorgt voor temperatuurstijging
• Warmte laat de deeltjes sneller bewegen.
• Sneller bewegende deeltjes = hogere temperatuur.
• Voorbeeld: water in een pan warmt op door warmte van het fornuis.
Berekenen van warmte
Formule: Q = c × m × ΔT
Q = hoeveelheid warmte (J)
c = soortelijke warmte (J/kg·°C)
m = massa (kg)
ΔT = temperatuurverandering (°C)
Voorbeeld
Hoeveel energie is nodig om 0,5 kg water te verwarmen van 20 °C naar 80 °C?
Gegevens:
c = 4200 J/kg·°C, m = 0,5 kg, ΔT = 60 °C
Berekening:
Q = 4200 × 0,5 × 60 = 126 000 J
Samenvatting
• Energie verandert van vorm, maar de totale hoeveelheid blijft gelijk.
• Warmte zorgt dat de temperatuur stijgt.
• Met Q = c × m × ΔT bereken je hoeveel energie nodig is.
Opgaven
1. Teken een energiestroomdiagram van een elektrische kachel.
2. Leg uit waarom ijs niet direct opwarmt tijdens het smelten.
3. Bereken Q bij 0,2 kg water van 25 °C naar 35 °C (c = 4200 J/kg·°C).
4. Welke stof warmt sneller op: A (c=900) of B (c=4200)?
5. Bereken Q voor 3 kg olie (c=1800 J/kg·°C) met ΔT = 10 °C.