Hydrofiel en hydrofoob
Hydrofiel en hydrofoob
Open met het herkenbare beeld dat water en olie niet mengen. Dat alledaagse voorbeeld zet de centrale vraag neer: waarom mengt de ene stof wel met water en de andere niet?
Leerdoel
Je kunt het verschil uitleggen tussen hydrofiele en hydrofobe stoffen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke stoffen mengen volgens jou wel met water?
Gebruik de inzendingen om voorkennis op te halen. Laat leerlingen eventueel voorbeelden noemen en nog niet meteen corrigeren.
Welke stoffen mengen volgens jou niet met water?
Gebruik de inzendingen om voorkennis op te halen. Laat leerlingen eventueel voorbeelden noemen en nog niet meteen corrigeren.
Wat betekenen deze woorden?
Hydrofiel betekent: waterminnend.
Hydrofoob betekent: waterafstotend.
Deze woorden beschrijven hoe een stof zich gedraagt als zij met water in contact komt.
Benadruk dat hydrofiel en hydrofoob geen 'goed' of 'slecht' betekenen, maar alleen iets zeggen over de relatie van een stof met water.
Hydrofiele stoffen
mengen vaak goed met water
lossen vaak op in water
water kan deze stoffen goed aantrekken
Voorbeelden: zout en suiker.
Gebruik 'mengen' en 'oplossen' hier eenvoudig en herkenbaar. Voor deze les hoeft het verschil nog niet diep uitgewerkt te worden; de kern is dat water hydrofiele stoffen goed kan omringen.
Hydrofobe stoffen
mengen niet goed met water
blijven vaak apart van water
water trekt deze stoffen niet goed aan
Voorbeelden: olie en vet.
Laat eventueel benoemen dat olie boven op water blijft liggen als zichtbaar teken dat de stoffen niet goed mengen.
Waarom mengen sommige stoffen wel?
Water mengt goed met stoffen die ook goed door water worden aangetrokken. Bij hydrofiele stoffen kan water zich tussen de deeltjes verdelen. Daardoor ontstaat een mengsel of oplossing die er gelijkmatig uitziet.
Houd het deeltjesniveau eenvoudig: waterdeeltjes trekken bepaalde andere deeltjes aan. Vermijd ingewikkelde termen als 'polair' als de klas daar nog niet aan toe is.
Waarom mengen andere stoffen niet?
Bij hydrofobe stoffen is de aantrekking met water zwak. Water blijft daarom liever bij water, en de andere stof blijft apart. Daardoor zie je vaak twee lagen in plaats van één mengsel.
Een veelvoorkomende misvatting is dat olie 'te zwaar' of 'te licht' is en daarom niet mengt. Het niet mengen komt vooral door de zwakke aantrekking tussen water en olie.
Welke stof is hydrofoob?
suiker
olijfolie
zout
siroop
Controleert het onderscheid tussen voorbeelden van hydrofiele en hydrofobe stoffen.
Vul de juiste woorden in
Een hydrofobe stof mengt niet goed met water.
Een hydrofiele stof mengt goed met water.
De kernwoorden komen rechtstreeks uit de uitleg over waarom stoffen wel of niet met water mengen.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
olie in een slakom
vet op soep
boter die niet oplost in water
Hydrofoob
Hydrofiel
keukenzout in water
suiker in thee
siroop die met water mengt
Koppel de voorbeelden steeds terug aan hetzelfde criterium: mengt de stof zichtbaar met water of blijft zij apart?
Deze slide heeft geen instructies
Kort samengevat
Hydrofiel: waterminnend, mengt vaak goed met water
Hydrofoob: waterafstotend, mengt vaak niet met water
zout en suiker zijn hydrofiel
olie en vet zijn hydrofoob
Deze slide landt het leerdoel expliciet. Laat leerlingen het verschil in één eigen zin kunnen verwoorden.
Begrippenlijst
hydrofiel - stof die goed met water mengt of door water wordt aangetrokken
hydrofoob - stof die niet goed met water mengt en water afstoot
mengen - stoffen door elkaar verdelen
oplossen - een stof gelijkmatig verdelen in een andere stof
oplossing - mengsel waarin een stof is opgelost in een vloeistof
waterafstotend - niet gemakkelijk samen met water gaan
waterminnend - gemakkelijk samen met water gaan
Deze slide heeft geen instructies