09 VWO2 les 9 periode 2 pag. 69 t/m 76

• Godsdienst
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

godsdienst VWO2

10 april 2026

Bonusopdracht:

Tempel en Synagoge

Bonus opdracht A2b  9BF1-RG0D-3LT3

Bonustoets Tempel & Synagoge — spelregels

Je werkt volledig zelfstandig en in stilte

Je mag je lesboek, aantekeningen én internet gebruiken

Je krijgt één kans — je kunt je antwoord na het invullen niet meer wijzigen

De volgorde van de vragen verschilt per leerling

Je ziet je score pas als de toets voor iedereen gesloten is — ook als jij eerder klaar bent

Ben je klaar? Lever in en pak daarna stilletjes een boek of werk iets anders af — je blijft op je plek zitten tot de tijd om is

Je hebt 45 minuten de tijd

Afhankelijk van je score ontvang je een bonus:

60% – 75% correct → +0,2 punt

75% – 84% correct → +0,3 punt

85% – 100% correct → +0,4 punt

Haal je minder dan 55%? Dan krijg je geen bonus

Bonus opdracht G2a WEDS-BAQ2-E27C

Bonustoets Tempel & Synagoge — spelregels

Je werkt volledig zelfstandig en in stilte

Je mag je lesboek, aantekeningen én internet gebruiken

Je krijgt één kans — je kunt je antwoord na het invullen niet meer wijzigen

De volgorde van de vragen verschilt per leerling

Je ziet je score pas als de toets voor iedereen gesloten is — ook als jij eerder klaar bent

Ben je klaar? Lever in en pak daarna stilletjes een boek of werk iets anders af — je blijft op je plek zitten tot de tijd om is

Je hebt 45 minuten de tijd

Afhankelijk van je score ontvang je een bonus:

60% – 75% correct → +0,2 punt

75% – 84% correct → +0,3 punt

85% – 100% correct → +0,4 punt

Haal je minder dan 55%? Dan krijg je geen bonus

Salomo mag van God de tempel bouwen in Jeruzalem

Ballingschap

De Ballingschap en de Tweede Tempel: 

Een Reis door de Geschiedenis van Jeruzalem

De Ballingschap en de Tweede Tempel

Babylonische Ballingschap (586-538 v.Chr.)

Val van Jeruzalem en Begin van de Ballingschap:

In 586 v.Chr. veroverde de Babylonische koning Nebukadnezar II Jeruzalem. De stad en de Eerste Tempel werden verwoest. Een groot deel van de Joodse bevolking werd naar Babylonië gedeporteerd, wat bekend staat als de Babylonische ballingschap.

Babylonische Ballingschap

Bouw van de Tweede Tempel (516 v.Chr.)

De Tweede Tempel bleef bestaan tot 70 n. Chr.

De tempel werd toen verwoest door de Romeinen.

Deze tempel was lang niet zo mooi als de eerste tempel.

De mensen die terug kwamen  brachten nieuwe ideeën en gewoontes mee die het Joodse geloof veranderden.

Bouw van de Tweede Tempel (516 v.Chr.)

Herbouw onder Darius I:

De bouw van de Tempel werd hervat tijdens de regering van Darius I van Perzië. De profeten Haggai en Zacharia spoorden de Joden aan om de bouw van de Tempel te voltooien. De Tweede Tempel werd uiteindelijk voltooid en ingewijd in 516 v.Chr.

Babylonische Ballingschap

Betekenis van de Tweede Tempel

De Tweede Tempel bleef bestaan tot 70 n.Chr., toen hij werd verwoest door de Romeinen.

De bouw van de Tweede Tempel zorgde ervoor dat de Joden weer samen konden komen en trots werden op hun land en geloof.

Door de bouw van de Tweede Tempel konden de Joden weer 

samen bidden en offers brengen.

Dit betekende dat ze weer konden geloven zoals ze dat wilden.

Betekenis van de Tweede Tempel:

De Tweede Tempel werd het centrum van het religieuze leven van de Joden in Jeruzalem. Hoewel deze Tempel minder imposant was dan de Eerste Tempel, symboliseerde hij de continuïteit van het Joodse geloof en de terugkeer naar hun land na de ballingschap. De Tweede Tempel bleef bestaan tot 70 n.Chr., toen hij werd verwoest door de Romeinen.

Tempel

Belangrijkste heiligdom.

Mensen gingen naar de  tempel met belangrijke
Joodse feesten.

• Tempelbelasting
• Joodse bestuur
• Rechtspraak

Ten tijde van Jezus was de Tempel in Jeruzalem een centrale en heilige plaats voor het Joodse volk. De Tweede Tempel, ook wel bekend als de Herodische Tempel, was gebouwd op dezelfde locatie als de Eerste Tempel, die door koning Salomo was gebouwd en later verwoest was.

De Tweede Tempel was herbouwd onder leiding van Zerubbabel na de Babylonische ballingschap, maar werd later uitgebreid en gerenoveerd door koning Herodes de Grote, waardoor het een indrukwekkend en magnifiek bouwwerk werd. 

Naast de Tempel zelf was het complex rond de Tempel in Jeruzalem ook een uitgestrekt gebied met verschillende secties en voorhoven.

Het Heilige der Heiligen: Dit was het meest heilige deel van de Tempel, waar de Ark van het Verbond werd bewaard in de Eerste Tempel. In de Tweede Tempel was dit de plaats waar de aanwezigheid van God werd geloofd en waar alleen de hogepriester op Yom Kippur mocht binnengaan.

Het Heilige: Dit was het voorste deel van de Tempel waar de priesters hun taken verrichtten, zoals het branden van wierook en het vervangen van de toonbroden.

De Voorhoven: Het Tempelcomplex had verschillende voorhoven, waaronder de voorhof van de priesters waar alleen de priesters mochten komen, de voorhof van de Israëlieten waar Joodse mannen mochten komen, en de voorhof van de heidenen waar niet-Joden toegang hadden.

De Tempelberg: Het hele Tempelcomplex stond op de Tempelberg, ook bekend als de Berg Sion. Dit was een groot platform dat door Herodes was uitgebreid om ruimte te bieden aan de vergrote Tempel en de bijbehorende structuren.

Het Tempelcomplex was niet alleen een religieus centrum, maar ook een ontmoetingsplaats voor mensen uit alle lagen van de Joodse samenleving. Het was een plek van aanbidding, leren, sociale interactie en politieke discussie.

Tabernakel

Tempel

Tempel

Vroeger hadden de joden een tempel. Die tempel is inmiddels verwoest. De klaagmuur is het stuk dat overgebleven is van deze tempel.

De bouw van de eerste tempel

De Tempel diende als het centrale heiligdom voor het Joodse volk en was het huis van de Ark van het Verbond.

Hij voltooide de tempel in 957 v. Chr., ongeveer 33 jaar na het begin van zijn regering. 

Bouw van de Eerste Tempel:

Een van de meest indrukwekkende prestaties van Salomo was de bouw van de Eerste Tempel in Jeruzalem. Deze tempel, voltooid rond 957 voor Christus, diende als het centrale heiligdom voor het Joodse volk en werd beschouwd als een symbool van Gods aanwezigheid onder zijn volk. De bouw van de Tempel was een meesterwerk van architectuur en ambacht, en het project trok ambachtslieden en arbeiders uit heel Israël en daarbuiten.

De bouw van de eerste tempel

De Tempel diende als het centrale heiligdom voor het Joodse volk en was het huis van de Ark van het Verbond.

Hij voltooide de tempel in 957 v. Chr., 

ongeveer 33 jaar na het begin van zijn regering. 

Bouw van de Eerste Tempel:

Een van de meest indrukwekkende prestaties van Salomo was de bouw van de Eerste Tempel in Jeruzalem. Deze tempel, voltooid rond 957 voor Christus, diende als het centrale heiligdom voor het Joodse volk en werd beschouwd als een symbool van Gods aanwezigheid onder zijn volk. De bouw van de Tempel was een meesterwerk van architectuur en ambacht, en het project trok ambachtslieden en arbeiders uit heel Israël en daarbuiten.

De bouw van de eerste tempel

De Tempel diende als het centrale heiligdom voor het Joodse volk en was het huis van de Ark van het Verbond.

Hij voltooide de tempel in 957 v. Chr., ongeveer 33 jaar na het begin van zijn regering. 

Bouw van de Eerste Tempel:

Een van de meest indrukwekkende prestaties van Salomo was de bouw van de Eerste Tempel in Jeruzalem. Deze tempel, voltooid rond 957 voor Christus, diende als het centrale heiligdom voor het Joodse volk en werd beschouwd als een symbool van Gods aanwezigheid onder zijn volk. De bouw van de Tempel was een meesterwerk van architectuur en ambacht, en het project trok ambachtslieden en arbeiders uit heel Israël en daarbuiten.

De synagoge

Let Op!

Deze les heeft een bijlage.

Inleiding:

Een synagoge is een centraal gebedshuis voor de Joodse gemeenschap, waar men samenkomt voor religieuze diensten, studie, en sociale activiteiten. 

Wat is het verschil tussen een orthodoxe en liberale synagoge

1. In een orthodoxe synagoge is er geen elektriciteit
2. In een liberale synagoge doen vrouwen mee aan de dienst
3. In een liberale synagoge dragen mannen geen keppeltje
4. In een orthodoxe synagoge zijn er geen vrouwen

De Tenach

Gelezen in de synagoge

Ander woord voor Synagoge

1. Shol
2. Kerk
3. Syname
4. Sjoel

De synagoge wordt Sjoel genoemd omdat dit de letterlijke vertaling is van het woord synagoge.

1. Juist
2. Onjuist

Hoe wordt de synagoge ook wel genoemd?

1. Tempel
2. Kerk
3. Moskee
4. Buurthuis

Wie leidt de dienst in de synagoge?

Wat uit deze thuis-synagoge zal je ook zien in een 'echte' synagoge?

Synagoge

Hebreeuws

Wat zie je NIET in de synagoge?

1. Een beeld
2. Een menora
3. Een Torarol
4. Een eeuwig brandende lamp

Wat is de naam
van deze zanger
in de synagoge?

1. Chazan
2. Rabbijn
3. Voorganger
4. Bima

Wat wist je nog niet over de synagoge of de shabbat?

Hoe heet de voorganger van de synagoge?

1. Pandit
2. Rabbijn
3. Dominee
4. Imam

Tempel van Salomo

Tempel van Salomo (1000-900 v. Chr.)

De Tempelberg in Jeruzalem. Hier staan twee belangrijke gebouden:

1. De Moskee

2. De klaagmuur (laatste overgebleven muur van een Joodse Tempel)

Verwoesting van de tempel in 70 na Chr. door Romeinen

Start van de diaspora

Wie heeft de eerste Tempel van de joden gebouwd?

1. Samuel
2. Saul
3. David
4. Salomo

Alleen de klaagmuur is nog over van de Joodse tempel.

1. Juist
2. Onjuist

De synagoge

https://schooltv.nl/video/de-synagoge-het-gebedshuis-van-joden/#q=synagoge

De Synagoge 

& 

Sjabbat.

hoe is de synagoge ontstaan?

1. de joden hadden geen toegang meer tot de tempel
2. de joden wilden een ruimte voor mannen onder elkaar
3. de joden wilden ook een eigen kerkgebouw
4. de joden wilden niet meer in de open lucht bidden

De synagoge wordt Sjoel genoemd omdat dit de letterlijke vertaling is van het woord synagoge.

1. Juist
2. Onjuist

Synagoge betekent samenkomst.

De synagoge wordt ook wel sjoel genoemd, naar het Duitse woord Schule wat school betekend. In de synagoge wordt ook onderwezen namelijk.

 De synagoge

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen

Vrede onder Constantijn

• Slag bij Pons Milvius tegenover Maxentius
  
• ‘In dit teken zul je overwinnen’
  
• Van vervolging naar vrijheid
  
• Edict van Milaan in 313
• Einde christenvervolging 
• Zondagswet 
• Theodosius I: Christendom tot staatsreligie