Les VS

Amerikaanse democratische rechtsstaat op de rand van de afgrond:

is het systeem kapot?

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Amerikaanse democratische rechtsstaat op de rand van de afgrond:

is het systeem kapot?

Deze slide heeft geen instructies

Kort opfris quizje:

Wat zijn de voorwaarden voor een goed werkende democratische rechtsstaat?

  • Werk in 2-tallen

Deze slide heeft geen instructies

Wat wordt bedoeld met democratische rechtsstaat?

A

Een systeem waarin de meerderheid altijd beslist en er geen tegenmachten zijn

B

Een systeem waarin burgers kiezen en grondrechten worden beschermd

Deze slide heeft geen instructies

Waarom is een democratie meer dan de helft plus één?

A

Omdat rechters uiteindelijk beslissen

B

Omdat minderheden ook beschermd moeten worden

Deze slide heeft geen instructies

Een belangrijk kenmerk van een democratische rechtsstaat is de machtenscheiding (Trias Politica).

Welke macht heeft als taak wetten te maken en goed te keuren?

A

Het Parlement (Eerste & Tweede Kamer)

(Wetgevende)

B

Ministers en ambtenaren

Deze slide heeft geen instructies

De Trias Politica is niet alleen een verdeling van machten, maar ook een systeem van onderlinge controle (macht & tegenmacht)

Welk voorbeeld is een juiste weergave van hoe de rechterlijke macht de uitvoerende macht controleert?

A

Een rechter die beslist dat een minister een besluit moet terugdraaien omdat de minister zich niet aan de Grondwet heeft gehouden.

B

Een rechter die advies geeft aan de Minister-President over het ontslaan van een minister die zijn werk niet goed heeft gedaan.

Deze slide heeft geen instructies

Waarom wordt de journalistiek een tegenmacht genoemd ?

A

Omdat journalisten wetten kunnen tegenhouden

B

Omdat journalisten de machthebbers controleren en burgers informeren

Deze slide heeft geen instructies

Kenmerken democratische rechtsstaat

1.Burgers hebben grondrechten (Grondwet)


2.Trias Politica (machtenscheiding)


3.Het legaliteitsbeginsel: de overheid mag niks doen zonder dat dit in de wet staat


4.Onafhankelijke rechtspraak

Deze slide heeft geen instructies

Hoe functioneert de democratische rechtsstaat in de VS in theorie?

Wetgevende & uitvoerende macht

Wetgevende macht

Rechtsprekende macht

benoemd

levenslang

Deze slide heeft geen instructies

Functioneert de democratische rechtsstaat in de VS in de praktijk of zien we een democratische rechtsstaat in verval?

--> 3 situaties


  • Overleg in 2-tallen

    • Vinden jullie dit passen binnen de kaders van de democratische rechtsstaat?

  • Leg uit waarom wel / niet?

    • Schrijf op aan welke kenmerk(en) van de democratische rechtsstaat de situatie wel / niet voldoet

  • Per situatie een klassikaal gesprek

1.Burgers hebben grondrechten (Grondwet)

2.Trias Politica (machtenscheiding)

3.Het legaliteitsbeginsel: de overheid mag niks doen zonder dat dit in de wet staat

4.Onafhankelijke rechtspraak

Deze slide heeft geen instructies

Situatie 1:

a.Valt dit binnen het kader van de democratische rechtsstaat?

b.Schrijf op: aan welke kenmerk(en) van een democratische rechtsstaat voldoet dit wel / niet ?

https://www.youtube.com/shorts/qH6psVPMwRQ


Situatie 2:

a.Valt dit binnen het kader van de democratische rechtsstaat?

b.Schrijf op: aan welke kenmerk(en) van een democratische rechtsstaat voldoet dit wel / niet?

https://www.instagram.com/reel/DTisqv7DPp8/?igsh=MXZ6

Situatie 3:

a.Valt dit binnen het kader van de democratische rechtsstaat?

b.Schrijf op: aan welke kenmerk(en) van een democratische rechtsstaat voldoet dit wel / niet?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat doe jij?

Stel je voor: je bent een bekende (influencer) Oranje-supporter of een speler van het Nederlands elftal. Je krijgt de kans om naar het WK te gaan.

Ga je naar het WK?

https://www.instagram.com/p/DTut9PXF6Ec/?igsh=MTNua2gxNjY1bWY0eQ%3D%3D&img_index=2

Wat doe jij? Je loopt in de supermarkt om spullen te halen voor een WK-avondje met vrienden. Je staat voor het schap en moet kiezen: een fles Coca Cola en Amerikaanse chips óf cola en chips van Europese merken om een statement te maken.

Kies je voor de Europese producten?

Deze slide heeft geen instructies

Wat doe jij?


Je zit met je gezin aan de eetkamertafel te praten over jullie vakantiebestemming in de zomervakantie van 2026. Je moeder heeft goedkope tickets naar New York gevonden. Normaal kosten deze tickets 900 euro, nu slechts 332 euro. Je moeder vraagt aan jou of ze de tickets moet boeken.

Wat zeg je?

Deze slide heeft geen instructies

Koning Willem-Alexander wordt gevraagd of hij van plan is om naar het WK in 2026 te gaan of dat hij het boycot (niet gaat).

Wat vind je dat hij moet zeggen?

Deze slide heeft geen instructies

Einde

originele slides

Deze slide heeft geen instructies

Wat doe jij?

Stel je voor, je loopt in de supermarkt om spullen te halen voor een WK-avondje met vrienden. Je staat voor het schap en moet kiezen: een fles Coca Cola en Amerikaanse chips of cola en chips van Europese merken om een statement te maken.

Kies je voor de Europese producten?

Deze slide heeft geen instructies

Wat doe jij?

Stel je voor, je zit met je gezin aan de eetkamertafel te praten over jullie vakantiebestemming in de zomervakantie van 2026. Je moeder heeft goedkope tickets naar New York gevonden. Normaal kosten deze tickets 900 euro, nu slechts 332 euro. Je moeder vraagt aan jou of ze de tickets moet boeken.

Wat zeg je?

Deze slide heeft geen instructies

Wat vind je dat Koning Willem-Alexander:

moet zeggen?

Koning Willem-Alexander wordt gevraagd of hij van plan is om naar het WK in 2026 te gaan of dat hij het boycot (niet gaat).

Wat moet hij zeggen?

Deze slide heeft geen instructies

Wat wordt bedoeld met democratische rechtsstaat?

  1. Een systeem waarin de meerderheid altijd beslist en er geen tegenmachten zijn

B.Een systeem waarin burgers kiezen en grondrechten worden beschermd

Deze slide heeft geen instructies

Waarom is een democratie meer dan de helft plus één?

A.Omdat rechters uiteindelijk beslissen

B. Omdat minderheden ook beschermd moeten worden

Deze slide heeft geen instructies

Een belangrijk kenmerk van een democratische rechtsstaat is de machtenscheiding (Trias Politica).

Welke macht heeft als taak wetten te maken en goed te keuren?

  1. Het Parlement (Eerste & Tweede Kamer)

B. Ministers en ambtenaren

Wetgevende macht

Uitvoerende macht

Deze slide heeft geen instructies

A.Een rechter die beslist dat een minister een besluit moet terugdraaien omdat de minister zich niet aan de Grondwet heeft gehouden.

B.Een rechter die advies geeft aan de Minister-President over het ontslaan van een minister die zijn werk niet goed heeft gedaan.

De Trias Politica is niet alleen een verdeling van machten, maar ook een systeem van onderlinge controle (macht & tegenmacht)

Welk voorbeeld is een juiste weergave van hoe de rechterlijke macht de uitvoerende macht controleert?

Deze slide heeft geen instructies

Waarom wordt de journalistiek een tegenmacht genoemd ?

A.Omdat journalisten wetten kunnen tegenhouden

B. Omdat journalisten de machthebbers controleren en burgers informeren

Deze slide heeft geen instructies

Wat doe jij?

Stel je voor: je bent een bekende (influencer) Oranje-supporter of een speler van het Nederlands elftal. Je krijgt de kans om naar het WK te gaan.

Ga je naar het WK?

https://www.instagram.com/p/DTut9PXF6Ec/?igsh=MTNua2gxNjY1bWY0eQ%3D%3D&img_index=2

Deze slide heeft geen instructies

https://www.instagram.com/reel/DRSUtqrDTfE/?igsh=MWtiNDZpMTdoODVxeg%3D%3D

Situatie 1:

a.Valt dit binnen het kader van de democratische rechtsstaat?

b.Schrijf op: aan welke kenmerk(en) van een democratische rechtsstaat voldoet dit wel / niet ?

JA

NEE

https://www.youtube.com/shorts/qH6psVPMwRQ


https://www.instagram.com/reel/DTisqv7DPp8/?igsh=MXZ6M3kzamc5cG83Zw%3D%3D

Situatie 2:

a.Valt dit binnen het kader van de democratische rechtsstaat?

b.Schrijf op: aan welke kenmerk(en) van een democratische rechtsstaat voldoet dit wel / niet?

JA

NEE

https://www.instagram.com/reel/DTisqv7DPp8/?igsh=MXZ6


Situatie 3:

a.Valt dit binnen het kader van de democratische rechtsstaat?

b.Schrijf op: aan welke kenmerk(en) van een democratische rechtsstaat voldoet dit wel / niet?

JA

NEE

Deze slide heeft geen instructies