Woensdag 07-10

Goedemorgen! 

Fijn dat je er bent.


- Lever je telefoon alvast in, in de rode bak;

- Pak je Chromebook uit de kast en log in. 


1 / 68
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMentorlesVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 1

In deze les zitten 68 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Goedemorgen! 

Fijn dat je er bent.


- Lever je telefoon alvast in, in de rode bak;

- Pak je Chromebook uit de kast en log in. 


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

1e lesuur: Nederlands

Deze slide heeft geen instructies

Vijf woordsoorten en de voltooide tijd

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan vijf woordsoorten herkennen en de voltooide tijd in een zin vinden en gebruiken.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden ken jij al over woordsoorten of voltooide tijd?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Vraag kort door bij woorden als 'werkwoord', 'de', 'gemaakt' of 'school'.

Lidwoorden

Lidwoorden horen bij een zelfstandig naamwoord.


  • de, het, een

  • Ze staan meestal vóór het zelfstandig naamwoord.

  • Voorbeeld: de tafel, het boek, een hond.

Benadruk dat 'een' een onbepaald lidwoord is en 'de' en 'het' bepaalde lidwoorden zijn. Houd het eenvoudig op herkenning in zinnen.

Lidwoorden herkennen

Zo herken je een lidwoord:


  • Het staat vaak voor een naam van een mens, dier of ding.

  • Je kunt vragen: welk woord hoort bij het zelfstandig naamwoord?

  • In de fiets is de het lidwoord.

  • In een appel is een het lidwoord.

Deze slide heeft geen instructies

Zelfstandige naamwoorden

Een zelfstandig naamwoord is de naam van een mens, dier, ding of plaats.


  • mens: juf

  • dier: kat

  • ding: stoel

  • plaats: school

Je kunt ook kort noemen dat er vaak een lidwoord voor kan staan: de juf, de kat, de stoel, de school.

Zelfstandige naamwoorden in zinnen

  • De leerling leest een boek.

  • Wij lopen naar school.

  • De tas ligt op de tafel.


De gekleurde woorden zijn zelfstandige naamwoorden.

Lees de zinnen hardop voor en laat zien dat deze woorden namen zijn van personen, plaatsen of dingen.

Voorzetsels

Een voorzetsel zegt vaak iets over plaats of richting.


  • op de tafel

  • in de tas

  • naast de stoel

  • naar school

Beperk je tot veelvoorkomende voorzetsels. Het doel is herkennen in eenvoudige zinnen.

Voorzetsels gebruiken

Voorzetsels verbinden woorden in een zin.


  • De pen ligt op tafel.

  • De boeken zitten in de kast.

  • Wij fietsen naar huis.

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord is een lidwoord in de zin: De tas ligt op tafel.

A

ligt

B

tafel

C

De

D

op

Controleert het verschil tussen lidwoord, werkwoord, zelfstandig naamwoord en voorzetsel.

Vul de juiste woorden in.

In de zin 'De leerling loopt naar school' is leerling een zelfstandig naamwoord. naar is een voorzetsel.

De
naar
leerling
naar
een
op
loopt
tas

Herhaalt de kern van de eerste woordsoorten: lidwoord, zelfstandig naamwoord en voorzetsel.

Bijvoeglijke naamwoorden

Een bijvoeglijk naamwoord vertelt meer over een zelfstandig naamwoord.


  • de grote hond

  • het rode huis

  • een snelle fiets

Gebruik steeds de vraag: welk woord zegt meer over het zelfstandig naamwoord?

Meer uitleg bijvoeglijk naamwoord

In een zin geeft dit woord extra informatie.


  • De aardige meester helpt.

  • Ik zie een blauwe jas.

  • Wij eten een warme maaltijd.

Deze slide heeft geen instructies

Werkwoorden

Een werkwoord zegt wat iemand doet of wat er gebeurt.


  • lopen

  • schrijven

  • slapen

  • werken

Noem dat in bijna elke zin een werkwoord staat. Bij deze doelgroep is 'doe-woord' een bruikbaar steunwoord.

Werkwoorden in zinnen

  • Sara schrijft een brief.

  • De hond slaapt.

  • Wij werken in de klas.


De vetgedrukte woorden zijn werkwoorden.

Deze slide heeft geen instructies

De vijf woordsoorten samen

In deze zin staan alle vijf woordsoorten:


De kleine jongen loopt naar school.


  • De = lidwoord

  • kleine = bijvoeglijk naamwoord

  • jongen = zelfstandig naamwoord

  • loopt = werkwoord

  • naar = voorzetsel

Wijs erop dat leerlingen woordsoorten beter herkennen als ze naar de functie van een woord in de zin kijken.

Welk woord is een bijvoeglijk naamwoord?

A

rode

B

huis

C

loopt

D

naar

Sluit aan bij voorbeelden als 'het rode huis'.

Vul de juiste woorden in.

In de zin 'De kleine jongen loopt naar school' is kleine het bijvoeglijk naamwoord. loopt is het werkwoord.

kleine
loopt
kleine
loopt
jongen
de
school
naar

Laat leerlingen twee woordsoorten uit elkaar houden in één zin.

Wat is het verschil tussen een werkwoord en een bijvoeglijk naamwoord?

Bespreek dat een goed antwoord twee dingen noemt: een werkwoord zegt wat iemand doet of wat er gebeurt; een bijvoeglijk naamwoord zegt meer over een zelfstandig naamwoord.

Wat is de voltooide tijd?

De voltooide tijd gebruik je voor iets dat al gebeurd is.


  • Ik heb gespeeld.

  • Zij heeft geleerd.

  • Wij zijn gefietst.

Houd de uitleg eenvoudig: het gaat om een handeling die klaar is. Vermijd nu nog uitzonderingen.

Opbouw van de voltooide tijd

De voltooide tijd bestaat vaak uit twee delen:


  • een vorm van hebben of zijn

  • een voltooid deelwoord


Voorbeeld: heeft gewerkt, is gelopen

Noem 'hebben' en 'zijn' hier hulpwerkwoorden, maar alleen als de klas dat woord al kent.

Voorbeelden van voltooide tijd

  • Ik heb mijn huiswerk gemaakt.

  • De kat heeft gegeten.

  • Wij zijn naar school gegaan.


De handeling is al klaar.

Deze slide heeft geen instructies

Tegenwoordige tijd en voltooide tijd

Vergelijk deze vormen:


  • Ik maak mijn huiswerk. → tegenwoordige tijd

  • Ik heb mijn huiswerk gemaakt. → voltooide tijd


De voltooide tijd laat zien dat het al gebeurd is.

Dit contrast is belangrijk: laat leerlingen horen dat één vorm nu gebeurt en de andere al klaar is.

Voltooide tijd herkennen

Zo herken je de voltooide tijd:


  • Zoek hebben, heeft, hebben, ben, is of zijn.

  • Kijk of er ook een voltooid deelwoord staat.

  • Vaak eindigt dat op -d of -t: geleerd, gemaakt.

Noem alleen kort dat niet elk voltooid deelwoord op -d of -t eindigt, bijvoorbeeld 'gegaan'.

Welke zin staat in de voltooide tijd?

A

Ik maak huiswerk.

B

Wij lopen naar school.

C

De kat eet brokken.

D

Ik heb huiswerk gemaakt.

De correcte zin heeft een vorm van 'hebben' plus een voltooid deelwoord.

Vul de juiste woorden in.

De voltooide tijd gaat over iets dat al gebeurd is. Vaak zie je een vorm van hebben of zijn en een voltooid deelwoord. In 'Ik heb mijn huiswerk gemaakt' is de handeling klaar.

gebeurd
hebben
voltooid deelwoord
gemaakt
maak
werkwoord
naar
leerling

Sluit aan bij slides over betekenis, opbouw en herkenning van de voltooide tijd.

Hoe zeker voel jij je nu over deze les?

1

Heel zeker

2

Best zeker

3

Nog een beetje lastig

4

Ik snap het nog niet goed

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd?

Laat leerlingen terugkijken op hun leren. Mogelijke punten: woordsoorten herkennen, voltooide tijd vinden, verschil tussen tijden zien.

Welk deel vond jij het lastigst?

Gebruik de antwoorden om te zien waar herhaling nodig is, bijvoorbeeld voorzetsels, bijvoeglijke naamwoorden of de opbouw van de voltooide tijd.

Begrippenlijst

lidwoord - woord dat bij een zelfstandig naamwoord hoort, zoals de, het en een

zelfstandig naamwoord - naam van een mens, dier, ding of plaats

voorzetsel - woord dat vaak plaats of richting aangeeft, zoals op, in, naast, naar

bijvoeglijk naamwoord - woord dat meer vertelt over een zelfstandig naamwoord

werkwoord - woord dat zegt wat iemand doet of wat er gebeurt

voltooide tijd - werkwoordsvorm voor iets dat al gebeurd is

voltooid deelwoord - deel van de voltooide tijd, zoals gemaakt, geleerd, gegaan

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

30

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

2e lesuur: Wiskunde

Deze slide heeft geen instructies

Oppervlakte van een parallellogram

Open bij een bekende vorm: een scheefgetrokken rechthoek. De centrale vraag van de les is hoe je de oppervlakte kunt berekenen als de schuine zijde je kan misleiden.

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat de bijbehorende hoogte van een zijde van een parallellogram is en ik kan de oppervlakte van een parallellogram berekenen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen bij een parallellogram?

Gebruik de reacties om voorkennis op te halen, zoals: schuin, vierhoek, hoogte, basis, oppervlakte, evenwijdig.

Wat is een parallellogram?

  • Een vierhoek met twee paren evenwijdige zijden

  • Overstaande zijden zijn even lang

  • De vorm kan schuin staan

  • Een parallellogram is niet altijd een rechthoek

Benadruk dat 'schuin' niets verandert aan de manier van oppervlakte berekenen, maar wel aan welke maat je nodig hebt.

Basis en hoogte

  • Kies één zijde als basis

  • De hoogte hoort bij die basis

  • De hoogte loopt loodrecht op de basis

  • Niet de schuine zijde, maar de rechte afstand telt

Laat zien dat elke zijde als basis gekozen kan worden, zolang je daarna de bijbehorende hoogte neemt.

Bijbehorende hoogte

De bijbehorende hoogte van een zijde is de kortste afstand van die zijde naar de overstaande zijde. Die afstand staat altijd haaks op de gekozen zijde.

Gebruik het woord 'bijbehorend' bewust: bij een andere basis hoort vaak een andere hoogte.

Veelgemaakte fout

  • De schuine zijde nemen als hoogte

  • Een maat gebruiken die niet haaks staat

  • Basis en hoogte kiezen die niet bij elkaar horen

Noem expliciet dat de schuine zijkant vaak langer is dan de hoogte. Daardoor krijg je een te grote oppervlakte als je die fout gebruikt.

Formule voor de oppervlakte

oppervlakte = basis × bijbehorende hoogte


Kort geschreven:

A = b × h

Houd de notatie eenvoudig. A staat voor oppervlakte, b voor basis en h voor hoogte.

Wat is de bijbehorende hoogte van een zijde?

A

de schuine zijde

B

de kortste haakse afstand

C

de langste zijde

D

de omtrek van de vorm

Toets of leerlingen weten dat de hoogte haaks op de gekozen basis staat en niet gelijk is aan de schuine zijde.

Basis en hoogte

Bij een parallellogram kies je eerst een basis. Daarna zoek je de bijbehorende hoogte. Die staat altijd haaks op de basis. De schuine zijde gebruik je niet als hoogte.

basis
hoogte
haaks
schuine zijde
omtrek
diagonaal
evenwijdig
rechthoek

Alle kernwoorden komen letterlijk uit de vorige slides terug.

Waarom werkt deze formule?

Een parallellogram heeft dezelfde oppervlakte als een rechthoek met dezelfde basis en dezelfde hoogte. Je kunt een driehoek aan de ene kant wegdenken en aan de andere kant erbij zetten.

Dit is de kern van het begrip: een scheve vorm kan worden omgezet in een rechthoek zonder dat de oppervlakte verandert.

Voorbeeld 1

  • basis = 8 cm

  • hoogte = 5 cm

  • oppervlakte = 8 × 5

  • oppervlakte = 40 cm²

Benadruk de eenheid: lengte in cm geeft oppervlakte in cm².

Voorbeeld 2

  • basis = 12 m

  • schuine zijde = 7 m

  • hoogte = 4 m

  • Gebruik niet 7 m, maar 4 m

  • oppervlakte = 12 × 4 = 48 m²

Dit voorbeeld laat precies het verschil zien tussen schuine zijde en bijbehorende hoogte.

Waarom werkt A = b × h bij een parallellogram?

A

de omtrek blijft gelijk

B

de schuine zijde telt mee

C

het past in een cirkel

D

het heeft dezelfde opp. als een rechthoek

Sluit aan op de uitleg dat je een driehoek kunt verplaatsen zonder de oppervlakte te veranderen.

Rekenen met de formule

Bij voorbeeld 2 is de basis 12 m. De hoogte is 4 m en niet 7 m. De oppervlakte bereken je met basis × hoogte. De uitkomst is 48 m².

basis
hoogte
oppervlakte
48 m²
schuine zijde
omtrek
28 m²
84 m²

Controleer of leerlingen de juiste maat kiezen en de eenheid in vierkante meters noteren.

Twee keuzes voor de basis

  • Je mag verschillende zijden als basis kiezen

  • Bij elke basis hoort een eigen hoogte

  • De uitkomst voor de oppervlakte blijft gelijk

  • Je moet altijd de juiste combinatie nemen

Als er tijd is, noem dan kort: 10 × 6 en 12 × 5 kunnen dezelfde oppervlakte geven als de hoogtes bij die basissen horen.

Stappenplan

  1. Kies een zijde als basis

  2. Zoek de bijbehorende hoogte

  3. Controleer of de hoogte haaks staat

  4. Reken: basis × hoogte

  5. Schrijf de uitkomst in vierkante eenheden

Dit stappenplan helpt vooral leerlingen die snel de verkeerde maat invullen.

Wat moet je altijd controleren vóór het rekenen?

A

of de hoogte haaks staat

B

of alle zijden gelijk zijn

C

of de basis schuin loopt

D

of de omtrek bekend is

Gebaseerd op het stappenplan en de veelgemaakte fout over een niet-haakse maat.

Wat vond jij het lastigst in deze les?

1

hoogte kiezen

2

haaks herkennen

3

formule gebruiken

4

eenheid schrijven

Deze slide heeft geen instructies

Wat is één ding dat jij nu beter begrijpt?

Laat leerlingen in eigen woorden benoemen wat is blijven hangen, bijvoorbeeld: de hoogte hoort bij de basis, hoogte staat haaks, oppervlakte is basis × hoogte.

Wat hielp jou het meest om dit te snappen?

Gebruik dit als korte reflectie op het leerproces. Mogelijke antwoorden: voorbeeld 2, het stappenplan, het plaatje met de rechte hoek, samen oefenen.

Begrippen

parallellogram - een vierhoek met twee paren evenwijdige zijden

basis - de zijde die je kiest om mee te rekenen

hoogte - de loodrechte afstand bij de gekozen basis

bijbehorende hoogte - de hoogte die hoort bij één bepaalde basis

loodrecht - in een hoek van 90°

oppervlakte - de grootte van een vlak

cm² / m² - vierkante eenheden voor oppervlakte

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

30

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Pauze

15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

3e & 4e lesuur: Koken

Deze slide heeft geen instructies

Pauze

15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Lezen

30

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

5e lesuur: Leren & Leven

Deze slide heeft geen instructies

6e lesuur: LOB

Deze slide heeft geen instructies

Afsluiting

Deze slide heeft geen instructies