1.1.2 Nieuwe samenleving

1.1.2 Nieuwe samenleving

1 / 10
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 10 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

1.1.2 Nieuwe samenleving

Kenmerkende aspecten

18 Het begin van de Europese overzeese expansie

21 de protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had

25 wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie

27 rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen

29 uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-atlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionism

30 de democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten,

grondrechten en staatsburgerschap

Leerdoelen

  1. Je kunt economische en politieke motieven noemen voor het verzet van de kolonisten tegen Groot-Britannië

  2. Je kunt uitleggen hoe verlichte ideeën als trias politica, volkssoevereiniteit en natuurlijke rechten werden toegepast in de Amerikaanse grondwet

  3. Je kunt argumenten voor en tegen abolitionisme noemen

  4. Je kunt verklaren waarom het verbod op slavernij in het Brits rijk zorgde voor de economische neergang van Jamaica en Barbados






Begrippen

  1. Verlichting

  2. Volkssoevereiniteit

  3. Trias Politica

  4. Natuurlijke rechten

  5. Federale statenbond






  1. Abolitionisten






Oplopende spanning

  • Wederzijdse afhankelijkheid Engeland en koloniën op basis van handel.

    • Engeland: koloniën moeten belangen moederland ondersteunen


  • 18e eeuw Engeland begint een reeks nieuwe oorlogen tegen Frankrijk

  • Engeland voert nieuwe belastingen in en legt deze ook op aan de Amerikaanse koloniën

    • Belasting op: kranten, postzegels, glas, verf, papier en thee


  • 18e eeuw is de eeuw van verlichting (hoe moet macht verdeeld zijn?)


  • Belangrijk concept: volkssoevereiniteit: het volk heeft de hoogste macht en bepaalt wie de bestuurders zijn.


  • 'No taxation without representation'


Op 16 december 1773 klimmen leden van de Amerikaanse Sons of Liberty aan boord van Engelse handelsschepen en gooien de thee overboord.


Welke boodschap wilde de protestgroep met deze actie over brengen?



Welke verlichtingsidealen/theoriën herken je in de 'onafhankelijkheidsverklaring'

Onafhankelijkheid

  • Na meerdere conflicten (waaronder de Boston Tea Party) verklaren de 13 koloniën zich onafhankelijk op 4 juli 1776.


  • De founding fathers tekenden de declaration of independence; George Washington werd de eerste president


  • Met hulp van Frankrijk weten de 'Amerikanen' de onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783) te winnen.


  • De Verenigde Staten van Amerika werd een federale statenbond volgens het principe van trias politica.

    • Soevereiniteit verdeeld over staten en federale overheid, staten mogen zelf wetten bepalen, de (federale)overheid gaat over nationale zaken zoals defensie (particularisme).

    • Trias politica:

      • uitvoerende macht: president,

      • wetgevende macht: congres (gekozen leden)

      • rechterlijke macht: rechters / supreme court

Welke staten waren meer afhankelijk van de slavenhandel?

A

Noordelijke staten

B

Zuidelijke staten

Abolitionisme

  • 18e eeuw door verlichting opkomst abolitionisme.

    • Religieus: slavernij als onmenselijk en onchristelijk

    • Verlichting: slavernij niet te rijmen met natuurlijke rechten


  • 1807 verbod op slavernij in Engeland; 1833 afschaffing slavernij


  • Abolitionisten ook in de Noordelijke staten (weinig slaven)


  • De Zuidelijke staten (plantage koloniën) zijn afhankelijk van de slavernij, afschaffing zou economische ramp zijn.


  • De kwestie over de slavernij monde uit tot de Amerikaanse burgeroorlog (1861-1865) die werd gewonnen door het Noorden.


  • In 1865 werd de slavernij in Amerika afgeschaft.

Examentraining