L E E S S P O O R
Een egel in de tuin
Begrijpend lezen · AVI E3
L E E S S P O O R
Een egel in de tuin
Begrijpend lezen · AVI E3
Over deze les: Leesspoor is een reeks lessen begrijpend lezen op AVI-niveau E3 tot en met E7, voor groep 4 tot en met 7. Elke les heeft dezelfde opbouw: voor het lezen, lezen in drie korte delen, en na het lezen. Zo weten leerlingen snel wat er komt.
Deze les: een informatieve tekst op AVI-niveau E3, met de leesstrategie terugzoeken. AVI E3 is het niveau dat een gemiddelde lezer eind groep 3 haalt. Deze les past daarom in groep 4. Na elk tekstdeel volgen vragen waarvan het antwoord in de tekst staat: invulvragen, open vragen en meerkeuzevragen. De les duurt ongeveer 35 minuten.
Kerndoel: de les sluit aan bij kerndoel 4 voor Nederlands in het primair onderwijs: informatie achterhalen in informatieve teksten. De tekst is geschreven op weg naar referentieniveau 1F lezen.
Voorlezen: bij elk tekstdeel staat een luisterknop. Daarmee kan een leerling de tekst eerst zelf lezen en daarna laten voorlezen, of meelezen met de stem. Image credit: Charlie From Bristol, CC BY 2.0
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Dit ga je leren
1
Je kan aan de titel en de foto zien waar een tekst over gaat.
2
Je kan een antwoord terugzoeken in de tekst.
3
Je kan uitleggen waarom een egel een winterslaap houdt.
Leesstrategie van vandaag: Terugzoeken
Leerdoelen: lees de doelen samen voor. Kom er aan het eind van de les op terug: bij de laatste vraag kijkt de klas of de doelen gehaald zijn.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Foto: een egel in het gras
K I J K E N V O O R S P E L
Een egel in de tuin
Waar gaat de tekst over, denk je?
Wat weet jij al over egels?
Praat met je buur.
m
s
Kijk en voorspel: laat de leerlingen één minuut met hun buur praten over de titel en de foto. Schrijf een paar voorspellingen op het bord. Na het lezen kijkt de klas of ze klopten. De timer start je met een klik. Image credit: Charlie From Bristol, CC BY 2.0
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Woorden die je gaat lezen
stekels
scherpe punten op de rug van een dier
op pad gaan
weggaan om iets te doen
winterslaap
een lange slaap in de winter
Woorden vooraf: lees de woorden voor en laat de klas ze nazeggen. Vraag bij elk woord om een voorbeeld uit hun eigen leven. Zo blijft er bij het lezen niets in de weg zitten.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Z O P A K J E H E T A A N
Terugzoeken
Lees eerst de vraag.
Kies het belangrijkste woord uit de vraag.
Zoek dat woord in de tekst.
Lees de zin waarin het woord staat. Daar vind je het antwoord.
Voorbeeld
Vraag: Wat eet Mila graag?
Tekst: Mila woont in Gouda. Ze eet graag appels.
Antwoord: appels
Strategie: doe de strategie terugzoeken één keer hardop voor met het voorbeeld. Denk hardop: wat doe ik eerst, waar kijk ik naar? Daarna oefenen de leerlingen het zelf bij de vragen.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Een egel in de tuin · deel 1 van 3
Het is avond. Sem kijkt uit het raam. In de tuin loopt een egel.
Een egel is een klein dier. Op zijn rug zitten heel veel stekels. Die zijn scherp.
Deel 1: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Stel daarna de vraag op de volgende dia.
Vul de woorden in.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Sem ziet een egel in de tuin. Op zijn rug zitten heel veel stekels.
Antwoord: tuin, stekels. Het woord veren blijft over. Hulp: laat de leerling het woord rug opzoeken in deel 1 en de zin eromheen lezen.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Een egel in de tuin · deel 2 van 3
Als het licht is, slaapt de egel. Hij ligt dan onder een hoop bladeren.
Als het donker is, gaat hij op pad. Hij zoekt eten. Een egel eet graag wormen en slakken.
Deel 2: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Daarna volgen twee vragen over dit deel.
Vul de woorden in.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Als het licht is, ligt de egel onder een hoop bladeren. Als het donker is, gaat hij op pad.
Antwoord: bladeren, donker. Het woord koud blijft over. Hulp: zoek samen het woord licht op in deel 2.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Wat eet een egel? Noem twee dingen.
Tip: zoek het woord eet in deel 2.
Antwoord: wormen en slakken. Het staat in de laatste zin van deel 2. Hulp: laat de leerling eerst het woord eet aanwijzen en dan de zin verder lezen.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Een egel in de tuin · deel 3 van 3
Is de egel bang? Dan rolt hij zich op. Hij is dan een bal vol stekels. Zo is hij veilig.
In de winter is het koud. Dan is er bijna geen eten. Daarom houdt de egel een winterslaap. Hij slaapt tot de lente.
Deel 3: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Daarna volgen drie vragen over de hele tekst.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Waarom houdt de egel een winterslaap?
Tip: zoek het woord winter in deel 3.
Omdat hij in de winter zijn stekels kwijt is.
Omdat er in de winter bijna geen eten is.
Omdat het in de winter de hele dag donker is.
Antwoord: B. De tekst zegt: in de winter is het koud, dan is er bijna geen eten, daarom houdt de egel een winterslaap. Wijs op het woord daarom: daarna komt wat er gebeurt.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Tot wanneer slaapt de egel in de winter?
Tip: zoek het woord winterslaap in deel 3.
Antwoord: tot de lente. Het staat in de laatste zin van deel 3. Extra vraag voor snelle lezers: welk seizoen komt na de winter?
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Wat doet de egel als hij bang is?
Tip: zoek het woord bang in deel 3.
Hij rent snel weg.
Hij kruipt onder de bladeren.
Hij rolt zich op tot een bal.
Antwoord: C. Wie B kiest, haalt deel 2 en deel 3 door elkaar: onder de bladeren slaapt de egel als het licht is. Laat de leerling het woord bang terugzoeken in deel 3.
Leesspoor · AVI E3
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Klopte je voorspelling van het begin?
Ja, helemaal
Een beetje
Nee, het ging over iets anders
Terugkijken: kijk samen terug naar de drie leerdoelen van dia 2. Laat een paar leerlingen vertellen wat ze aan het begin dachten en wat er echt in de tekst stond. Vraag ook: aan welk woord in de titel of welk ding op de foto kon je het al zien?
Leesspoor · AVI E3
V O L G E N D E L E S
Van zaadje tot zonnebloem
Leesstrategie: Volgorde
Leerdoel: Je kan uitleggen hoe een zaadje een zonnebloem wordt.
Hoe wordt een zaadje een bloem, denk je?
Volgende les: in de volgende les van Leesspoor E3 lezen de leerlingen "Van zaadje tot zonnebloem" en oefenen ze de leesstrategie volgorde. Stel de vraag op de dia alvast, zodat de klas er nieuwsgierig naar wordt. Image credit: JLPC, CC BY-SA 3.0
Slotdia: hier vind je meer kant-en-klare themalessen van LessonUp.