Klinische les wondverpleegkundige VERSIE Maaike




Wondzorg

  • Maaike Stevens en

  • Angelique Haagberg

1

minute

00

second

1

minute

00

second

1 / 33
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 33 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les




Wondzorg

  • Maaike Stevens en

  • Angelique Haagberg

1

minute

00

second

1

minute

00

second


Verdieping Wondzorg voor Wijkteam


Waar we het o.a. over gaan hebben:


  • Korte uitleg over huidanatomie;

  • Wondmaterialen

  • TIME en ALTIS

  • Wonden en behandeling

  • De Wondapp



Huid anatomie

  • Opbouw van de huid

  • Huid veroudering



De drie huidlagen

Epidermis - opperhuid

  • De buitenste laag van de huid.

  • Bestaat uit 4 lagen cellen

waarvan op hand- en

voetzolen uit 5 lagen.

  • Bevat melanocyten en

keratinocyten

  • Vormt een barrière tegen

bacteriën, Uv-straling en

uitdroging.

  • Het duurt ca. 28 dagen om de

epidermis te vernieuwen


Dermis – lederhuid

Bestaat uit 2 lagen, papillaire laag en reticulaire laag.

Papillaire laag (20%)bevat:

  • Bindweefsel met elastine en collagene vezels voorzien van bloedvaten, zorgt voor stevigheid, hydratatie en elastisch.

Reticulaire laag (80%) bestaat uit vezelig, onregelmatig bindweefsel vol bloedvaten die voorziet van voeding.

  • Deze laag bevat onze pijnreceptoren en tastreceptoren.

Subcutis – onderhuidse vetlaag

De diepste laag van de huid.

  • Bestaat vooral uit vetcellen (subcutaan vet).

  • Verbindt de huid met de onderliggende spieren en structuren.

  • Werkt als:

- Isolatie (warmte vasthouden);

- Bescherming;

- Zorgt voor contouren lichaam;

- Opslag voor energie








Functies van de huid


  • Bescherming tegen wrijving, vocht, micro-organismen en UV-straling

  • Regelen lichaamstemperatuur d.m.v. bloedcirculatie en en vasodilatie en vasoconstrictie

  • Afvoer transpiratievocht met diverse zouten en afbraakproducten

  • Gevoel, in de huid zitten de zenuwuiteinden. Deze bevatten receptoren voor het registreren van temperatuur, pijn, druk en aanraking.

  • Onder invloed van de zon maakt onze huid vitamine D aan.


Wonden, welke soorten zijn er?

  • Mechanische wonden: chirurgische-, steek-, snij-, schaaf-,

schot-,scheur-, en kneuswonden.

  • Chemische wonden: sterke zuren of basen, chloor-, traangas

  • Thermische wonden: opgelopen door verbranding of bevriezing

  • Elektriciteitswonden: ontstaan door blikseminslag of elektriciteitsdoorgang

  • Stralingswonden: ontstaan door röntgen of radioactieve straling

  • Infectiewonden: ontstaan door oa. Parasieten, bacteriën, schimmels, virussen, schimmels en gisten.

  • Oncologische wonden: oncologische ulcera vb. melanoom of oncologische behandeling

  • Circulatiestoorniswonden: ontstaan door onvoldoende zuurstofvoorziening en/of voeding van de weefselcellen en/of slechte afvoer waardoor decubitus, ulcus cruris en diabetische voet kan ontstaan.


Wonden en wondgenezing, handig om te weten.

  • Wondgenezing bestaat uit 3 fasen, de reactiefase, Regeneratiefase en rijpingsfase

  • Waarom is vochtige wondgenezing belangrijk?

Uit publicaties is gebleken dat een vochtig wondmilieu de reactiefase en de regeneratiefase sneller doet verlopen.

  • We delen de wonden in volgens de WCS classificatiesyteem

  • Zwart

  • Geel

  • Rood


Wondmaterialen, wat zien we in de praktijk?

Wat gebruiken we bij een rode wond?

Urgotul

Wat gebruiken we bij een gele wond?

Urgotul ag

Aquacel extra of aquacel ag

Wat gebruiken we bij een zwarte wond?

Inadine

Wat doen deze materialen?

Urgotul: deze zorgt voor een vochtige wondgenezing, bevat vochtige bestanddelen in een vetoplossende substantie, kleeft niet aan het wondbed.

Te gebruiken op allerlei soorten wonden zoals schaafwonden, brandwonden en chronische wonden


Wondmaterialen

  • Urgotul ag: een vettig gaas met zilver om lokaal een infectie tegen te gaan. Werkt tegen bacterien. Plakt niet aan de wonden.

Geschikt voor allerlei soorten wonden, ook met kwetsbare wondranden.

  • Aquacel extra: bestaat uit 2 lagen hydrofiber en heeft absorptievermogen, daarom geschikt op sterk exsuderende wonden. Door opname wordt het kleiner, daarom altijd ROYAAL aanbrengen.

  • Aquacel ag: met zilver tegen infectie en bacterien. Kan ook in de wat diepere wond, nooit ‘proppen’. Waarom?

Gebruik je aquacel bij wat drogere wonden?

Altijd nat maken bij het verwijderen.

  • Inadine:

  • Wordt ingezet bij infectie en ter voorkoming hiervan. Bevat Jodium en werkt tegen de MRSA bacterie. Het vettige laagje zorgt voor een water oplosbaar milieu, hierdoor komt de jodium in het wondmilieu. Bij een goede werking zal het gaas verkleuren van oranje naar wit. Kan op diverse wonden, wordt ook wel ingezet om zwarte wonden ‘in’ te drogen.

  • Terra cotril: wanneer we dit inzetten?

  • Het is een oogzalf met antibiotica en hydrocortison. Mag maar maximaal2 weken gebruikt worden en wordt alleen ingezet wanneer……..


Wondmaterialen



Infectiepreventie



WCS Classificatie model



TIME model

➢ Tissue (weefsel, kleur, conditie van het weefsel, WCS classificatie)

➢ Infection (Infectie, pijn oedeem, roodheid, warmte, etc.)

➢ Moisture (Vochthuishouding)

➢ Edge (wondranden en wondomgeving)


ALTIS

Wonden in de praktijk,
Oorzaken analyseren, waar let je op?

Belangrijke aandachtspunten bij diabetes cliënten

  • Verminderde gevoeligheid → wond wordt laat opgemerkt;

  • Verminderde doorbloeding → genezing vertraagd;

  • Hoger infectierisico;

  • Druk op de hiel kan de wond verder verdiepen.


Skintear wonden:

  • Dunne, kwetsbare, droge oudere huid;

  • Langdurig medicatie gebruiken zoals corticosteroïden;

  • Aandoeningen zoals diabetes en vaatziekten. 


Ulcus cruris

  • Slechte doorbloeding  huid krijgt onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen  huid sterft af  wond ontstaat.

  • Chronische veneuze insufficiëntie  slecht functionerende kleppen in de aderen stroomt het bloed niet efficiënt terug naar het hart, maar hoopt het zich op in de benen.

  • Arteriële problemen: Problemen met de slagaders, zoals slagaderverkalking  bloedtoevoer naar de benen verminderen.

  • Diabetes: Suikerziekte kan zowel de kleine bloedvaatjes als de zenuwen beschadigen.

  • Lymfoedeem: Een verstoring van het lymfestelsel kan ook leiden tot vochtophoping en huidproblemen.



Infectieverschijnselen




Klinisch beeld/ Wat zie je?

  • Wond diabetische voet

  • Groot, oppervlakkig rood en glanzend wondoppervlak, passend bij een oppervlakkige huiddefect waarbij de epidermis (opperhuid) volledig ontbreekt.

  • Grenzen van de wond zijn scherp begrensd, er is epidermale loslating/blarenrest zichtbaar aan de randen.

  • De wondbodem toont voornamelijk granulatie-achtig (rood en doorbloed weefsel) en nat weefsel zonder zichtbare necrose.

  • De omliggende huid toont lichte verkleuringen.

  • Mogelijk ontstaan door druk (hiel = hoog risico), wrijving of een blaar die is opengegaan.

  • Door diabetes is er verhoogd risico op slechte wondgenezing, infectie en diepere weefselschade.



Klinisch beeld, wat zie je?

  • Skintear wond

  • Bovenste wond — Skin Tear met hematoma en open scheur

  •  

  • Duidelijke blauwe/paarse onderhuidse bloeding (hematoma).

  • De huid is gescheurd.

  • Skin tears met gedeeltelijk weefselverlies  categorie 2.

  • Actieve bloeding is gestopt maar wondranden zijn kwetsbaar.


  • Onderste wond:

  • Ovaal wondje met gele fibrine in het centrum;

  • Randen mild rood maar niet fors ontstoken;

  • Lijkt al in de subacute fase, genezing is begonnen.



Klinisch beeld, wat zie je?

Groot, open, een gemengd wondbed:

  • Gele fibrinebeslag (necrotisch/afwijkend weefsel, niet-levend);

    • Rood granulatieweefsel.


Wondranden:

  • Rood


Omliggende huid:

  • Roodheid en weke huid.

    • Enkele plekken met hyperpigmentatie passend bij veneuze insufficiëntie

    • Oedeem lijkt aanwezig (licht gespannen huid).


  • Boven het ulcus bevindt zich een kleiner tweede wondje met korst/necrose.

  • Gele fibrine op het wondbed.




Diabetes wond

Doel:

  • Drukontlasting van de hiel;

  • Voorkomen van infectie;

  • Bevorderen van vochtig-wondmilieu;

  • Ondersteunen van granulatie;

  • Beschermen van omliggende huid.


Reiniging

  • Spoelen met lauwwarm kraanwater/ Advacyn.

  • Advacyn circa 10 min laten intrekken.

  • Omliggende huid voorzichtig droogdeppen.



Wondbedekking

Bij nat/vochtig wondbed:

  • Hydrofiber (bv. Aquacel), verband dat vocht opneemt;

  • Absorberend verband;

  • Fixatie zonder druk (windsel of fixomull)

 

Wissel frequentie

  • Om de 2–3 dagen, tenzij doordrenkt

  • Dagelijks inspecteren (zeker bij diabetes)




Skintear wond

Doelen:

  • Beschermen van kwetsbare huid;

  • (Zo mogelijk) huidflap terugleggen;

  • Minimale pijn;

  • Herstel van huidcontinuïteit;

  • Voorkomen van infectie;

  • Voorkomen van nieuwe skintear.


Reiniging

  • Voorzichtig spoelen met water.

  • Niet wrijven (risico op verder scheuren).


Wondbedekking

  • Op het wondbed vet gaas.

  • Absorberend verband/ foam/ gaasje.

  • Fixeren met elastomull haft.


Frequentie

  • 48–72 uur laten zitten.

  • Alleen eerder wisselen als het doorlekt.


Extra aandacht

  • Hematoom kan zich nog uitbreiden → dagelijks observeren op toename blauw/zwart, warmte of pijn

  • Bij toename zwarte huid → arts evalueren (risico op ischemie).



Ulcus Cruris

Doelen:

  • Verminderen van oedeem;

  • Verbeteren van doorbloeding (indien veneus);

  • Wond schoonmaken en fibrine verwijderen;

  • Infectie voorkomen;

  • Bevorderen van granulatie;

  • Pijnreductie;

  • Onderliggende oorzaak aanpakken.


Reinigen

  • Spoelen met water/Advacyn.

  • Advacyn 10 min laten intrekken.

  • Niet wrijven: dit beschadigt nieuw weefsel.


Scherp debridement

Altijd door wondverpleegkundige




Wondbedekking

Bij veel fibrine

  • flaminal hydro + urgotul(ag) en absorberend verband
    of

  • Aquacel extra/ag met absorberend verband

Altijd een gaas en dan absorberend verband!


Frequentie

Om de 1–2 dagen bij veel exsudaat

Om de 2–3 dagen als wond rustiger is






De wondapp




BRONNEN