Hoofdstuk 1
Weer en klimaat
Hoofdstuk 1
Weer en klimaat
De brug 1
weer
Aan het einde van de les
Weet je uit welke weerselementen het weer bestaat
Begrijp je hoe luchtdrukverschillen ontstaan
Kun je met afbeeldingen uitleggen hoe de kringloop van het water werkt en hoe neerslag kan ontstaan
Weer en klimaat
36 graden
-9 graden
Welk klimaat heeft Nederland?
Landklimaat
Zeeklimaat
Gematigd zeeklimaat
Gematigd klimaat
Klimaten op gematigde breedte
Gematigd zeeklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Klein verschil tussen zomer en winter
Hele jaar door neerslag
Veel invloed van de zee
Nederland
Niet overal in Nederland is de temperatuur hetzelfde, waarom zijn er verschillen?
Hoogteligging
Invloed van de zee
Breedteligging
Gesteldheid van het aardoppervlak
Invloed van de zee
Wat is geen weerselement?
Luchtdruk
Neerslag
Temperatuur
Wind
Wat is het verschil tussen weer en klimaat???
Weer en klimaat
Weer
= De toestand van de luchtlaag om de aarde op een bepaald moment en een bepaalde plaats
Klimaat
= Het gemiddelde weer, gemeten over een periode van 30 jaar
Herkennen aan weerselementen
Temperatuur
Wind
Neerslag
Met wat meet je wind?
Schaal van richter
Schaal van beaufort
Wet van buys ballot
Schaal van wind
Weer
Herkennen aan weerselementen
Temperatuur
Wind
Neerslag
Wind meet je met de schaal van Beaufort
Windkracht gemeten volgens de schaal van Beaufort.
Windkracht 1 is windstil en windkracht 12 orkaankracht
Weer
De windkracht hangt af van de luchtdruk, luchtdruk wordt gemeten met een barometer
Lage luchtdruk: 985-1015
Hoge luchtdruk: 1015-1040
Windkracht gemeten volgens de schaal van Beaufort.
Windkracht 1 is windstil en windkracht 12 orkaankracht
Wind is de verplaatsing van lucht van een hogedrukgebied naar een lage drukgebied
Weer
Luchtdruk is het gewicht van de licht die op de aarde drukt
Als lucht warm wordt stijgt deze op, hierdoor daalt de luchtdruk omdat de lucht wegstroomt
= lagedrukgebied
Laag = bewolkt
Op plaatsen waar de lucht daalt en er dus meer luchtdruk ontstaat
= hogedrukgebied
Hoog = droog
Bij een hogedrukgebied is het altijd warm
Waar
Niet waar
Drukgebieden invloed op de temperatuur
Hoge en lagedrukgebieden kunnen ook invloed hebben op te temperatuur in Nederland
In de winter
Lage drukgebied: zorgt voor warmere temperaturen, door de bewolking wordt de warmte meer vastgehouden op aarde
Hoge drukgebied: zorgt voor koude temperaturen, de warmte wordt door het heldere weer niet vastgehouden op aarde
Waarom wordt het warmer in Nederland?
Weer
Wind waait niet recht, de wet van Buys Ballot geeft aan dat wind op een noordelijk halfrond een afwijking heeft naar recht en op het zuidelijke een afwijking naar links
Ook stroomt lucht altijd van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied
Hoe noem je die lijntjes?
Isothermen
Luchtdruklijnen
Luchtdruk
Isobaren
Weer
Hoe dichter de isobaren bij elkaar liggen, hoe hoger de luchtdrukverschillen en hoe harder het waait
Welk weer heeft de VS?
Regen en veel wind
Regen en weinig wind
Droog en veel wind
Droog en weinig wind
Weer en klimaat
Morgen vlieg ik naar Barcelona. Voordat ik mijn koffer inpak kijk ik naar het weer/klimaat?
In de meivakantie ga ik naar Sevilla. Voordat ik mijn koffer inpak kijk ik naar het weer/klimaat?
Sevilla, Spanje
Barcelona, Spanje
Weer
Wind waait niet recht, de wet van Buys Ballot geeft aan dat wind op een noordelijk halfrond een afwijking heeft naar recht en op het zuidelijke een afwijking naar links
Ook stroomt lucht altijd van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied
Wat was de overheersende windrichting in Nederland?
NW
NO
ZW
NW
Waardoor waait het harder wanneer de isobaren dicht bij elkaar liggen
Het luchtdrukverschil is groot in een klein gebied
Het luchtdrukverschil is groot in een groter gebied
Het luchtdrukverschil is klein in een klein gebied
Het lichtdrukverschil is klein in een groot gebied
De kringloop van het water
Waterkringloop
= water verandert van plaats en van vorm
Water verdampt uit zee en waait met de zeewind richting het land
Wind vanuit zee richting land noem je zeewind en wind vanuit land richting zee landwind
Hoe noem je het als water veranderd van waterdamp naar vloeibaar water?
Infiltreren
Verdampen
Condenseren
De kringloop van het water
Boven het land van condensatie plaats, het gaat regenen
Via neerslag (sneeuw, regen, hagel) stroomt via rivieren en grondwater weer richting zee
Soorten neerslag
Stijgingsregen
Stuwingsregen
Frontale regen
stijgingsregen
Stijgingsregens komen voornamelijk voor bij de evenaar en in Nederland na een warme dag
Warme lucht stijgt op
Hoe hoger je komt hoe kouder het wordt
Waterdamp in de opstijgende licht koelt af en het gaat condenseren
Het gaat regenen
stuwingsregen
Stuwingsregens komen voornamelijk voor bij berggebieden
Wanneer lucht tegen een berg waai wordt die lucht gedwongen op te stijgen
De lucht koelt hierbij af en condenseert
Het gaat regenen
De regenkant van de berg noemen we loefzijde, de andere (droge) kant van de berg lijzijde/regenschaduw
In Nederland kunnen stuwingsregens voorkomen in Limburg, hier vindt je namelijk kleine bergen
stuwingsregen
stuwingsregen
Stuwingsregens komen voornamelijk voor bij berggebieden
Frontale regen
Nederland ligt in de gematigde zone, hier komen voornamelijk frontale regens voor
Regen die ontstaan doordat warme lucht over koude lucht opstijgt en vervolgens condenseert
Verschillende soorten neerslag
De brug 2
klimaten
Aan het einde van de les
Weet je welke klimaten er zijn op aarde
Ken je de klimaatfactoren en begrijp je op welke
Je kunt de ligging van de verschillende klimaten verklaren aan de hand van de klimaatfactoren
Op hoge breedte (poolstreken)
Schuine zonnestralen
Groter stuk aardoppervlak verwarmen
Lange weg
Op lage breedte (evenaar)
Vallen de zonnestralen loodrecht op
de aarde
Klein stuk aardoppervlak verwarmen
Korte weg
De breedteligging is de afstand van een plaats tot aan de evenaar
Op hoge breedte, dus in de poolstreken, is het koud. Op lage breedte, dus in de tropen, is het warm
Klimaatfactoren
Het klimaat wordt veroorzaakt door de klimaatfactoren
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Het type oppervlak
Hoe verder van de evenaar hoe kouder
Hoe hoger je komt hoe kouder het wordt
In de zomer zorgt de zee voor een afkoelend effect en de winter een opwarmend effect
Noordelijke wind is vaak koud, zuidelijk warm
Gebied met akkers of een versteende omgeving is in de zomer warmer dan een gebied met water
Voorbeelden van de klimaat factoren
Klimaten
Vanaf de evenaar naar de noordpool zijn er 9 verschillende hoofdklimaten
Klimaten op lage breedte
Klimaten op gematigde breedte
Klimaten op hoge breedte
Lage breedte
Gematigde breedte
Gematigde breedte
Hoge breedte
Hoge breedte
Klimaten op lage breedte
Tropisch regenwoud klimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Altijd boven de 18 graden
Bijna elke dag regen
Hoge luchtvochtigheid
Klimaten op lage breedte
Savanneklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Altijd boven de 18 graden
Droge tijd en regen tijd
Klimaten op lage breedte
Steppeklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Weinig neerslag
Er groeit alleen maar gras
Klimaten op lage breedte
Woestijnklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Vrijwel geen neerslag
Overdag hoge temperaturen
Klimaten op gematigde breedte
Landklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Groot verschil tussen de zomer en winter
Geen invloed van de zee
Hele jaar door neerslag
Klimaten op gematigde breedte
Gematigd zeeklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Klein verschil tussen zomer en winter
Hele jaar door neerslag
Veel invloed van de zee
Invloed van de zee
Warschau en Saratov liggen op dezelfde breedtegraad als Amsterdam. Toch is het in beide plaatsen in de zomer warmer dan in Nederland
Hoe kan dat?
Warschau en Saratov liggen verder van zee en land warmt sneller op/koelt sneller af
Nederland
Niet overal in Nederland is de temperatuur hetzelfde, waarom zijn er verschillen?
Invloed van zee
Breedteligging
Invloed van zee
De zee heeft veel invloed op de temperatuur in Nederland, dit verschilt in de zomer en in de winter
Klimaten op hoge breedte
Middellandse zeeklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Warme zomers
Zachte winters
Neerslag in de winter
Klimaten op hoge breedte
Toendraklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Wordt nooit warmer dan 10 graden
Er groeit mos
Permafrost (bevroren bodem)
Klimaten op hoge breedte
Poolklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Temperatuur altijd onder de 0 graden
Geen begroeiing
Klimaten op hoge breedte
Hooggebergteklimaat
Breedteligging
Hoogteligging
Invloed van de zee
Windrichting
Gesteldheid van het aardoppervlak
Eeuwige sneeuw
Hoog in de bergen
Per 1000m wordt het 6 graden kouder
Maken opdrachten
Maken werkblad weer en klimaten
Aan het einde van de les is 1 van de 2 af (anders maak je t af na de les)
De brug 3 klimaatverandering en duurzaamheid
Aan het einde van de les
Ken je de begrippen natuurlijke broeikaseffect en versterkte broeikaseffect
Begrijp je wat de ecologische voetafdruk te maken heeft met het versterkte broeikaseffect
Kun je op basis van bronnen de ecologische voetafdruk van landen vaststellen
Geef een maatregel die in de tuin genomen kan worden om de gevolgen van droogte te verminderen
Geef een maatregel die in de tuin genomen kan worden om de gevolgen van wateroverlast te verminderen
Wat is het verschil tussen het natuurlijke broeikaseffect en het versterkte broeikaseffect?
Het broeikaseffect
De luchtlaag om de aarde (de atmosfeer) werkt als een soort deken voor de aarde
De warmte op aarde wordt vastgehouden door broeikasgassen zoals co2 en methaan
Natuurlijke broeikaseffect
Hierdoor is het gemiddeld 15 graden op aarde
Het versterkte broeikaseffect
Door de uitstoot van fossiele brandstoffen zoals aardolie komen er teveel broeikasgassen in de aarde
De atmosfeer wordt dikker en houd meer warmte vast
Versterkt broeikaseffect
Het normale broeikaseffect wordt versterkt en hierdoor warmt de aarde op
Geef een oorzaak waardoor de straat zonder bomen veel warmer is dan de straat met bomen
Leven op een te grote voet
Een oplossing om de opwarming van de aarde te stoppen is om duurzaam te gaan leven
Dit betekend zuiniger omgaan met grondstoffen als olie, gas en water
Ook vergroenen is een oplossing, gebruik maken van zonnepanelen en windmolens
Leven op een te grote voet
Wie zijn nou de grootste vervuilers? Dit wordt gemeten aan de hand van de ecologische voetafdruk
Elke bewoners op aarde heeft recht op 1,7 hectare
Gemiddeld gebruikt elke bewoner nu 2,8 hectare
Wat eet je?
Hoe vaak vlieg je?
1.1 weer
Aan het einde van de les
Ken je kenmerken van het weer in Nederland en in Spanje
Begrijp je waardoor de verschillen in weer tussen Nederland en Spanje ontstaan
Kun je de juiste informatie halen uit weerkaarten en klimaatgrafieken
Het weer in Nederland
In Nederland komt de wind meestal uit het westen en brengt dan vochtige lucht mee vanuit zee
De neerslagverdeling is niet gelijk, dat betekend dat er niet in elke maand evenveel regen valt
De neerslagintensiteit neemt toe, dat betekend dat er veel meer regen valt in een korte periode
Nederland
Kenmerken van het gematigd zeeklimaat in Nederland
- Gemiddeld 17º in de zomer
- Gemiddeld 2º in de winter
Niet overal in Nederland is de temperatuur hetzelfde, waarom zijn er verschillen?
Nederland
Niet overal in Nederland is de temperatuur hetzelfde, waarom zijn er verschillen?
Invloed van zee
Breedteligging
Breedteligging
In het noorden in het kouder
In het zuiden is het warmer
Nederland
Niet overal in Nederland is de temperatuur hetzelfde, waarom zijn er verschillen?
Invloed van zee
Breedteligging
Invloed van zee
De zee heeft veel invloed op de temperatuur in Nederland, dit verschilt in de zomer en in de winter
Invloed van de zee
Zonnestralen verwarmen een dun laagje land, dat warmt snel op (maar koelt ook snel weer af)
Zonnestralen verwarmen een dikke laag zeewater wat altijd in beweging is, dat warmt langzaam op
(maar koelt ook langzaam weer af)
Invloed van de zee
Het verschil tussen zomer en winter is goed te zien!
In de zomer is de zee relatief koud en heeft een koel effect op de temperatuur
In de winter is de zee relatief warm en heeft het een zacht effect op de tempratuur
Drukgebieden invloed op de temperatuur
Hoge en lagedrukgebieden kunnen ook invloed hebben op te temperatuur in Nederland
In de winter
Lage drukgebied: zorgt voor warmere temperaturen, door de bewolking wordt de warmte meer vastgehouden op aarde
Hoge drukgebied: zorgt voor koude temperaturen, de warmte wordt door het heldere weer niet vastgehouden op aarde
Klimaatgrafiek
Grafiek die de temperatuur en neerslag per jaar aangeven van een bepaalde plaats
Voeg hier je vraag toe
Het weer in Spanje
In Spanje ligt er tijdens de zomer een hogedrukgebied aan de oostkust
Dit hogedrukgebied schuift tijdens de winter naar het zuiden en lagedrukgebieden komen vanaf de oceaan het land binnen
Warme en droge zomers (kan 40 graden worden)
Vochtige en koele winters (rond de 10 graden)
Het weer in Spanje
Een deel van de neerslag dat in de winter valt wordt opgeslagen
Boeren
Toerisme
1.2 klimaten
Aan het einde van de les
Weet je welke klimaatkenmerken Nederland en Spanje hebben
Begrijp je op welke manieren de klimaatfactoren invloed hebben op het klimaat in Nederland en Spanje
Kun je met behulp van klimaatgrafieken het klimaat in Nederland en Spanje beschrijven
Het klimaat in Nederland
Nederland heeft een gematigd zeeklimaat
Koele zomers
Zachte winters
Neerslag in alle maanden
Breedteligging
50 graden noorderbreedte (0-90)
Invloed van de zee
De Noordzee zorgt voor verkoeling in de zomer en verwarming in de winter
Wind
Westenwinden met lagedrukgebieden
Gesteldheid van het aardoppervlak
Gebieden met akkerbouw en weilanden zijn warmer dan gebieden met water
Neerslag
Is redelijk verdeeld maar bij steden en het noorden valt meer neerslag
Het klimaat in Spanje
Spanje heeft 4 verschillende klimaten
Gematigd zeeklimaat
Steppeklimaat
Hooggebergteklimaat
Mediterraan/Middellands zeeklimaat
Breedteligging
40 graden noorderbreedte (0-90)
Hoogteligging
Hoe hoger, hoe kouder. In de Pyreneeën vind je het hooggebergteklimaat
Invloed van de zee
Weinig invloed van de zee
Wind
Westenwind in het noordwesten, hierdoor ontstaan er stuwingsregens
Neerslag
Weinig neerslag/neerslag in de winter
1.3 landbouw
Aan het einde van de les
Ken je de kenmerken van de landbouw in Nederland en Spanje
Begrijp je dat er een verband is tussen het klimaat en het agrarisch bodemgebruik
Kun je met behulp van een kaart van Spanje de ligging van de landbouwgebieden beschrijven en verklaren
Landbouw in Nederland
Nederland heeft prima klimaat voor landbouw
Ideale temperatuur
Positieve waterbalans, dat betekend dat er meer regen valt dan dat er verdampt
Bij regen stroomt het water rustig in de grond
- Draineren: het afvoeren van water met behulp van buizen met kleine gaatjes
- Irrigatie: kunstmatig bevloeien van land om de opbrengst te vergroten als er bijvoorbeeld sprake is van droogte
Lukt dit niet bij een gebied
Landbouw in Nederland
Landbouw in Nederland
In Nederland wordt er ook veel gebruik van kassen
Hier is het kunstmatig altijd warm en zo zijn tuinders niet afhankelijk van het weer
Overzicht landbouw in Nederland
50% van de Nederlandse grond bestaat uit land- en tuinbouw
Op de graslanden vind je veeteelt
Op de zeekleigebieden veel akkers waar graan en aardappelen worden verbouwd
Glastuinbouw (kassen) in Noord- en Zuid-Holland en Brabant
Intensieve landbouw voor dieren
Landbouw in Spanje
Spanje heeft geschikte en minder geschikte plekken voor landbouw
Ongeschikt: het droge en bergachtige binnenland
Geschikt: dalen langs de rivieren en langs de kust
Door voldoende neerslag in het noorden kan er intensieve landbouw plaatsvinden
Nat
Droog
Dat is landbouw waarbij veel gebruik wordt gemaakt van arbeid per hectare en dier
Door onvoldoende neerslag in het binnenland vind er extensieve landbouw plaats
Dat is landbouw waarbij weinig gebruik wordt gemaakt van arbeid per hectare en dier
Landbouw in Spanje
Overzicht landbouw in Spanje
Noordwesten: akkerbouw en veeteelt
Zuidelijker: wijngebieden, citrusfruit, olijfbomen en rijst
Ebro delta: rijst
Almeria: grootste tuinbouwgebied van Spanje met groente en fruit onder plastic om verdamping te beperken, hier werken o.a. veel arbeidsmigranten uit Afrika
Landbouw in Spanje
Op sommige plekken in het binnenland groeit bijna niks meer
Met verschillende vormen van irrigatie is landbouw wel mogelijk
Sproei-installaties
Druppelirrigatie
Kanaaltjes
Er is sprake van landdegradatie, dat is de afname van de kwaliteit van het land
1.4 klimaatverandering
Aan het einde van de les
Ken je de gevolgen van de klimaatverandering voor Spanje en Nederland
Begrijp je waardoor het in Spanje droger wordt en in Nederland soms natter
Kun je op een kaart gebieden in Spanje herkennen die veranderen in woestijnen
klimaatverandering
Om klimaatverandering tegen te gaan is in 2015 het klimaatverdrag van Parijs gesloten tussen 202 landen
Verdrag tussen landen waarin afspraken om de co2-uitstoot te verminderen
Minder fossiele brandstoffen
Zonne-energie en wind
Een ander klimaat in Nederland
Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering in Nederland
Drogere en warme zomers
Neerslag wordt onregelmatiger en heftiger waardoor er meer riolen overstromen
Zeespiegelstijging waardoor er een grotere kans is op een overstroming
De natuur veranderd er kunnen druiven groeien
Een ander klimaat in Spanje
Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering in Spanje
Temperatuur en uv-straling worden hoger (= kracht van de zon)
Meer verwoestijning
Waterbalans negatief
Massatoerisme gaat achteruit waardoor de werkgelegenheid afneemt
Oplossingen in Spanje
Welke oplossingen zijn er voor Spanje?
Toerisme organiseren waarbij er rekening wordt gehouden met de natuur
Planten kweken die beter tegen de droogte kunnen
Druppelirrigatie toepassen
Minder slurpende gewassen zoals sinaasappels verbouwen
2.1 Weer en klimaat in de VS
Aan het einde van de les
Weet je welke klimaten er in de VS voorkomen en waar ze liggen
Begrijp je waardoor er verschillende klimaten in verschillende delen van de VS voorkomen
Kun je een koppeling maken tussen de neerslag en temperatuurkaarten en de klimaatkaart
Verschillen in het weer
In de VS komen veel weersverschillen voor, dit komt voornamelijk door de breedteligging en hoogteligging
Ook de neerslag is erg verdeeld in het land
Woestijngebieden
Vochtige aanlandige zeewind
Verschillen in het weer
Welke verklaring is er voor de grote verschillen in neerslag tussen Death Valley en de westkust van Californië?
Death Valley ligt in de regenschaduw of de lijzijde van het Kustgebergte. Daar is het erg droog
De westkust ligt aan de loefzijde van het gebergte. Daar komt veel vochtige lucht van zee
Verschillende klimaten
In de VS komen 7 verschillende klimaten voor en ieder van deze klimaten heeft een andere vegetatiezone
Gebied met eigen soorten planten
Verschillende klimaten
Gematigd zeeklimaat
Noordwest kust
Zuidoosten
Vochtige zeelucht tegen het gebergte zorgt voor stuwingsregens
Koele, vochtige zomers en milde winter
Verschillende klimaten
Tropisch klimaat
Zuidelijkste punt van Florida (Miami)
Hele jaar boven de 18 graden
Gras en verspreide bomen en struiken
Verschillende klimaten
Middellandse klimaat
Zuidwesten
Zomer is droog en warm
Winter veel neerslag
Palmbomen
Verschillende klimaten
Woestijnklimaat
Tussen de Sierra Nevada en de Rocky mountains
Vrijwel geen neerslag
Verschillende klimaten
Steppeklimaat
Oosten van de Rocky mountains (great Plains)
Lijzijde
Prairies waar alleen gras groeit
Verschillende klimaten
Hooggebergteklimaat
Rocky mountains
Sneeuw
Verschillende klimaten
Landklimaat
Noordoosten
Weinig invloed van zee door een landwind
In de winter polaire wind uit het noorden
In de zomer warme lucht uit het zuiden
Verschillende klimaten
Toendraklimaat
Alaska
Breedteligging is hoog
Er groeit alleen mos in de zomer
Wat zijn de 5 klimaatfactoren?
Geef met behulp van een klimaatfactor aan waardoor het grote temperatuurverschil tussen de winter en de zomer in de staat Kansas wordt veroorzaakt
2.2 Landbouw in de VS
Aan het einde van de les
Ken je de verschillende soorten landbouw in de VS en de gebieden waar ze voorkomen
Begrijp je wat klimaatzones en landbouw in de VS met elkaar te maken hebben
Kun je met behulp van een kaart van de VS de ligging van landbouwgebieden aanwijzen
De belts
Naast de Rocky Mountains en de woestijnen zijn veel delen wel geschikt voor landbouw
Dit gebeurd in verschillende belts, dat zijn landbouwgordels waar een bepaald gewas goed kan groeien
De belts
Zuidoosten: katoen, rijst en suikerriet
Het is hier warm en vochtig
De belts
2. Noordoosten : Soja en mais
2 tarwedelen
Noorden zomertarwe
Zuiden wintertarwe
De belts
3. Dichtbevolkte gebieden bij de grote Meren en het noordoosten: intensieve landbouw
Groente, fruit en melk
Zo kunnen inwoners iedere dag verse producten in de supermarkt kopen
De belts
4. Centraal VS is droog,
extensieve veeteelt
Koeien grazen op de prairies
De belts
5. Westen van de VS waar het middellande
zeeklimaat heerst
Citrusboomgaarden
Irrigatie
In de droge gebieden in de VS kan alleen landbouw plaatsvinden door irrigatie
Dit gebeurd vaak door sproeiinstalaties, zodat er grote cirkelvormige velden ontstaan
De meridiaan van 100 graden W.L. markeert de grens tussen natte gebieden in het oosten en droge gebieden in het westen
Droog
Nat
Irrigatie
In het zuidwesten waar water een probleem is zijn er aquifers = een waterhoudende laag in de ondergrond
Colorado rivier (stuwdammen)
Ogallala-aquifer
Op = op
Weet waar de belts liggen en hoe je deze aan de hand van plaatjes en grondgebruik kunt herkennen en weet waar de klimaten voorkomen
2.3 klimaatverandering in de VS
Aan het einde van de les
Ken je de gevolgen van de klimaatverandering en welke maatregelen er genomen worden
Begrijp je waarom vooral in droge gebieden de problemen het grootst zullen zijn
Kun je op een kaart aangeven in welke richting de belts in de VS in de toekomst gaan opschuiven
Gevolgen van klimaatverandering
Het versterkte broeikaseffect zorgt voor klimaatverandering en ook in de VS gaat dat voor veranderingen zorgen
1. een verhoging van vijf graden Celsius in het binnenland
2. afname van neerslag in met het zuiden en zuidwesten
3. toename van neerslag in het noorden en noordoosten
4. toename van het aantal bosbranden
Gevolgen voor de landbouw
Gevolgen voor de landbouw
1. door temperatuurstijging wordt het droger
2. droogtegrens van 100° W.L. verschuift naar het oosten
3. minder land beschikbaar voor landbouw
4. Ogallala-aquifer droogt op na veelvuldig gebruik
5. door droogte schuiven belts op naar het noorden en oosten
Droog
Nat
Droog
Nat
maatregelen
Maatregelen tegen de mogelijke veranderingen
1. waterbelasting
2. verbod op waterverspilling in droge perioden
3. klimaatplan voor vermindering CO2-uitstoot
4. werken aan duurzaamheid
2.4 extreme weersomstandigheden in de VS
Aan het einde van de les
Ken je de kenmerken van orkanen en tornado’s
Begrijp je waarom orkanen en tornado’s veel schade kunnen aanrichten
Kun je met behulp van een kaart het ontstaan en de route van een orkaan beschrijven
Hurricanes
Het zuiden van de VS wordt jaarlijks getroffen door hurricanes of tropische orkanen
Boven de Atlantische Oceaan tussen juni en november, het water is dan ongeveer 27 graden
Warme en vochtige lucht stijgt op en begint te draaien
ontstaan
Passaatwinden stuwen de orkaan richting de VS
Hurricanes
Bij een windsnelheid boven de 118 km p/u wordt er gesproken van een orkaan
De orkaan heeft een doorsnede van honderden km en heeft een windstil en onbewolkt oog in het midden
Orkanen verplaatsen zich langzaam (hierdoor is de route te voorspellen) en verliezen hun kracht aan land
Hurricanes
Al het verdampte water boven zee valt als regen op het land
Overstromingen
Orkanen krijgen een naam, elk jaar start het opnieuw met een A
Hurricanes
Orkaan Irma is 1 van de zwaarst gemeten orkaan
Het was de 9e orkaan van het jaar
Schadelijk omdat hij over Florida trok
Een orkaan is pas gevaarlijk en schadelijk als deze over land gaat en voornamelijk over bewoond gebied
tornado
In het zuiden en midden van de VS komen tornado’s voor (Tornado Alley)
Lokaal en zeer sterkte draaiend met snelheden boven de 400knm per uur, een slurf onder de wolken
In het voorjaar wanneer warme lucht uit het zuiden botst met koude lucht uit de polen
ontstaan
verschil
Wat is het verschil tussen een tornado en een orkaan?
2.5 gevolgen van extreme weer in de VS
Aan het einde van de les
Ken je de begrippen hazardmanagement en risicoperceptie en kunt beschrijven welke maatregelen genomen worden om de gevolgen van orkanen en tornado’s te verzachten
Begrijp je waarom sommigen wel en anderen niet hun huis verlaten als er een orkaan nadert
De gevolgen van een orkaan
De grootste gevolgen van een orkaan
Stormschade
Overstromingen aan zee en bij rivieren
Extreme neerslag
In berggebieden aardverschuivingen en modderstromen
Veel mensen evacueren, dat is soms niet mogelijk omdat straten onderlopen met water
Ramen en deuren worden dichtgetimmerd
Een orkaan is dus pas schadelijk als het over een dichtbevolkt gebied gaat
Hazardmanagement
Het risico dat mensen lopen op de gevolgen van natuurgeweld hangt af van 2 dingen
Hoe groot is de kans dat het natuurverschijnsel voordoet en wat is de intensiteit er van.
Hazardmanagement: welke maatregelen zijn er genomen?
technische aanpassingen aan bouwwerken
bewustwording en individuele voorbereiding
waarschuwingssystemen
schuilplaatsen bouwen
evacuatieplannen maken
verzekeren van materiële schade
voorbeelden
Leven met gevaar
Amerikanen in het risicogebied accepteren het natuurgeweld, ze hopen dat het wel meevalt
Risicoperceptie
Waarom zouden mensen evacueren of juist thuis blijven
Geef aan waardoor orkaan Ida vlak voor aankomst aan land de hoogste windsnelheid haalde en niet eerder boven de Golf van Mexico
Geef met een kenmerk van orkanen aan waardoor kustbewoners vaak nog tijd hebben om maatregelen te treffen
Geef een kenmerk van orkaan Ida waardoor deze minder verwoestend was dan orkaan Katrina
Geef een maatregel die is getroffen na orkaan Katrina waardoor orkaan Ida tot minder verwoesting leidde