Examenbundel H5 paragraaf 10


01


HAVO 5

Standpunt en argumenten

Paragraaf 10

Theorie en oefenvragen


10

standpunt

argument

1 / 12
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 12 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 15 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


01


HAVO 5

Standpunt en argumenten

Paragraaf 10

Theorie en oefenvragen


10

standpunt

argument


Leerdoelen

02


Na deze uitleg kun je

1

Standpunt

een standpunt herkennen en formuleren

2

Uitspraken

feitelijke en waarderende uitspraken onderscheiden

3

Argumenten

vijf soorten argumenten herkennen

4

Beoordelen

nagaan of een argument aanvaardbaar is


Het standpunt

03


Een standpunt is een uitspraak waarover de lezer kan twijfelen of waarmee de lezer het oneens kan zijn.

Andere woorden voor standpunt


invalshoek


opvatting


mening


visie


Controle: kan iemand deze uitspraak tegenspreken? Dan kan het een standpunt zijn.


Argumenten ondersteunen een standpunt

04


De schrijver gebruikt argumenten om de lezer van een standpunt te overtuigen



Aanvaardbaar argument

Het argument is relevant, controleerbaar of logisch en ondersteunt het standpunt overtuigend.



Onaanvaardbaar argument

Het argument is onjuist, niet relevant, onvoldoende onderbouwd of logisch zwak.

Soms staat het argument letterlijk in de tekst. Soms moet je het zelf formuleren op basis van tekstgegevens.


Feitelijke en waarderende uitspraken

05




Feitelijke uitspraak

De schrijver presenteert de uitspraak als waar, waarschijnlijk of aannemelijk. Je kunt de juistheid controleren of onderzoeken.



Waarderende uitspraak

De schrijver geeft een oordeel over wat goed of slecht, mooi of lelijk, waardevol of waardeloos, wenselijk of onwenselijk, gepast of ongepast is.


Een feitelijke uitspraak kan als argument dienen, maar moet wel kloppen. Een waarderende uitspraak bevat een oordeel.


Soorten argumenten: feiten en voorbeelden

06




Controleerbare feiten

De schrijver verwijst naar gegevens die gecontroleerd kunnen worden, zoals cijfers of aantallen.



Voorbeeld

Een concrete situatie verduidelijkt of ondersteunt het standpunt.

Voorbeelden uit de paragraaf


‘Op de Nederlandse zenders worden per dag gemiddeld zes soaps uitgezonden.’


‘Soaps kunnen verslavend zijn. Kijk maar naar mijn buurvrouw ...’


Soorten argumenten: analogie, gezag en gevoel

07




Vergelijking (analogie)

De schrijver vergelijkt de situatie met een andere, vergelijkbare situatie.



Gezag of autoriteit

Een deskundige of betrouwbare bron ondersteunt het standpunt.



Gevoel

Het argument doet vooral een beroep op emoties, zoals angst, medelijden of enthousiasme.

Let bij gezag ook op de deskundigheid en betrouwbaarheid van de bron.

  1. Welke zin bevat een standpunt?

A

Water bevriest bij 0 °C.

B

Scholen moeten iedere dag een leeskwartier organiseren.

C

De bibliotheek opent om negen uur.

D

Het boek telt 240 pagina’s.

  1. Welke uitspraak is waarderend?

A

De film duurt 102 minuten.

B

De film verscheen vorig jaar.

C

De film heeft een prachtig en verrassend slot.

D

De film is gebaseerd op een roman.

  1. ‘Uit onderzoek onder 2.000 leerlingen blijkt dat dagelijks lezen de woordenschat vergroot.’ Welk soort argument is dit?

A

gevoel

B

voorbeeld

C

controleerbaar feit

D

analogie

  1. ‘Volgens taalwetenschapper X helpt veel lezen bij taalontwikkeling.’ Welk soort argument is dit?

A

gezag of autoriteit

B

gevoel

C

voorbeeld

D

vergelijking

  1. ‘Zonder extra leestijd raken steeds meer leerlingen hopeloos achterop.’ Op welk soort argument ligt de nadruk?

A

controleerbaar feit

B

gevoel

C

analogie

D

voorbeeld