BBL 1
Triage
Allergische reactie / insectenbeet
04-05-2026
BBL 1
Triage
Allergische reactie / insectenbeet
04-05-2026
Hoe zit je er bij vandaag?
Lesinhoud
Voorkennis activeren
U1–U5 bij insectensteek & allergische reactie
Anafylaxie & EpiPen
Quincke‑oedeem
Tekenbeet: risico’s, urgenties, Lyme
Mini‑casussen oefenen (klassikaal)
Praktijkopdracht in groepjes (triagewijzer gebruiken)
Leerdoelen
Aan het einde van deze les kan je:
De juiste triagevragen stellen bij insectensteek, allergische reactie en tekenbeet.
U1–U5 herkennen volgens de NHG‑TriageWijzer.
Anafylaxie herkennen en handelen volgens protocol.
Uitleggen wanneer een EpiPen wordt gebruikt.
Een tekenbeet beoordelen op urgentie en risico op Lyme.
Casussen triëren met behulp van de triagewijzer.
“Als jij denkt aan insectensteken, allergische reacties of tekenbeten… wat is het eerste dat in je opkomt?”
Eens
Oneens
Pak je Triagewijzer erbij.
Een teek die niet te verwijderen is, valt onder U4.
U1 - Levensbedreigend
U1 bij insectensteek/allergie =
Hevig kortademig
Anafylaxie
Snelle progressie
Collaps / hypotensie
Bekende allergie + acute reactie
Belangrijke vragen :
Heeft u een snelle ademhaling?
Heeft u het gevoel te weinig lucht te krijgen?
Hoe snel is dit ontstaan?
Eerdere allergische reactie op dit insect?
U1 - Levensbedreigend
Anafylaxie = acute, snel toenemende, levensbedreigende allergische reactie.
Herken je aan:
Zwelling (lippen/ogen)
Benauwdheid of piepen
Misselijkheid/braken/buikkrampen
Duizeligheid / bijna flauwvallen
Jeuk / urticaria
Altijd urgentie: U1.
U1 - Levensbedreigend
Epipen - Wat, waar en hoe?
Werkzame stof:
Adrenaline (epinefrine)
Werkt snel op bloedvaten, luchtwegen en immuunsysteem
Wat doet adrenaline?
Vernauwt bloedvaten → bloeddruk stijgt
Ontspant luchtwegen → ademhaling verbetert
Remt zwelling van lippen/ogen/keel
Remt allergische reactie in het hele lichaam
U1 - Levensbedreigend
Wanneer ?
Bij anafylaxie (altijd U1)
Hoe ?
Dopje eraf
Oranje kant op de buitenkant van het bovenbeen
Stevig duwen tot klik
10 seconden vasthouden
Daarna 112 bellen / spoedzorg inschakelen
Belangrijk:
Kan door kleding heen
Altijd patiënt laten zitten of liggen (valrisico)
Na gebruik blijft medische beoordeling noodzakelijk
Instructie Epipen
U2 =
Quincke‑oedeem
Zwelling mond/keel
Moeite met slikken
In mondholte gestoken
Vragen:
Waar bent u gestoken?
Heeft u moeite met slikken?
Zwelling buiten de prikplek?
U2 - Spoed
U3 , U4 & U5
U3 (dringend):
Teek niet te verwijderen
U4 (niet dringend):
Teek >24 uur vastgezeten
U5 (advies):
Lokale reactie
Jeuk, pijn, roodheid
Tekenbeet
Belangrijk:
Binnen 24 uur verwijderen
Vraag: Hoe lang zit de teek al vast?
Vraag: Is de teek te verwijderen?
Vraag: Is er een rode ring (EM)?
Vraag: Koorts, dubbelzien, tintelingen, krachtverlies?
Profylaxe mogelijk binnen 72 uur
Tekenbeet - Borrelia & Ziekte van Lyme
Verwekker:
Borrelia burgdorferi (bacterie)
Overgebracht door teken
Eerste teken van Lyme:
Erythema migrans (EM)
Rode of blauwrode vlek
Groeit langzaam groter
Meestal niet pijnlijk of jeukend
Tekenbeet - Borrelia & Ziekte van Lyme
Andere klachten (weken–maanden):
Koorts, spierpijn
Tintelingen, krachtverlies
Dubbelzien
Gewrichtsklachten
-> Thuisarts.nl!
Tekenbeet - Antibioticumprofylaxe (wanneer & welke?)
Profylaxe is zinvol wanneer:
De teek <72 uur geleden is verwijderd
De teek ≥24 uur heeft vastgezeten
De patiënt ≥8 jaar is
De beet in een gebied met hoog Lyme‑risico is
Antibioticum:
Doxycycline 200 mg eenmalig (volwassenen)
Niet geven bij:
Zwangerschap
Kinderen <8 jaar
Allergie voor doxycycline
Tekenbeet - Adviezen voor de patiënt
Noteer datum van de beet
Houd de plek 3 maanden in de gaten
Let op:
EM (rode ring)
Koorts
Dubbelzien
Tintelingen / krachtverlies
Gewrichtsklachten
Bij klachten → altijd huisarts bellen
Teek zo snel mogelijk verwijderen (binnen 24 uur)
Beste manier om een teek te verwijderen?
A. Verdoof de teek met alcohol en trek hem eruit
Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast met een (teken)pincet en trek recht omhoog
Trek de teek eruit met een draaiende beweging
Knijp in het lijfje van de teek zodat hij loslaat
Er blijft een pootje achter van de teek , is dit erg?
Casus: Man (22) gestoken in de tong tijdens BBQ. Tong zwelt op, praten gaat moeilijk.
Urgentie?
Mini casus
Mevrouw (34) belt:
gestoken door wesp, nu benauwd, lippen zwellen, voelt zich licht in het hoofd.
Welke vragen stel je?
Mini casus
Meneer (58) belt:
Vanochtend in bos geweest, zojuist onder de douche teek gevonden. Vermoedelijk zat deze max 4 uur vast, zelf verwijderd, nu klein rood plekje.
Wat word je beleid en waarom?
Hoe zeker ben jij na deze les over jouw triagevaardigheden
bij dit onderwerp?
Bedankt
voor jullie aandacht!