Allergische reactie / insectenbeet

BBL 1


Triage

Allergische reactie / insectenbeet

04-05-2026

1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWelzijnMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

BBL 1


Triage

Allergische reactie / insectenbeet

04-05-2026

Hoe zit je er bij vandaag?

Lesinhoud

  1. Voorkennis activeren

  2. U1–U5 bij insectensteek & allergische reactie

  3. Anafylaxie & EpiPen

  4. Quincke‑oedeem

  5. Tekenbeet: risico’s, urgenties, Lyme

  6. Mini‑casussen oefenen (klassikaal)

  7. Praktijkopdracht in groepjes (triagewijzer gebruiken)

Leerdoelen

Aan het einde van deze les kan je:


  • De juiste triagevragen stellen bij insectensteek, allergische reactie en tekenbeet.

  • U1–U5 herkennen volgens de NHG‑TriageWijzer.

  • Anafylaxie herkennen en handelen volgens protocol.

  • Uitleggen wanneer een EpiPen wordt gebruikt.

  • Een tekenbeet beoordelen op urgentie en risico op Lyme.

  • Casussen triëren met behulp van de triagewijzer.

“Als jij denkt aan insectensteken, allergische reacties of tekenbeten… wat is het eerste dat in je opkomt?”

1

Eens

2

Oneens

Pak je Triagewijzer erbij.
Een teek die niet te verwijderen is, valt onder U4.

U1 - Levensbedreigend

U1 bij insectensteek/allergie =

  • Hevig kortademig

  • Anafylaxie

  • Snelle progressie

  • Collaps / hypotensie

  • Bekende allergie + acute reactie


Belangrijke vragen :

  • Heeft u een snelle ademhaling?

  • Heeft u het gevoel te weinig lucht te krijgen?

  • Hoe snel is dit ontstaan?

  • Eerdere allergische reactie op dit insect?

U1 - Levensbedreigend

Anafylaxie = acute, snel toenemende, levensbedreigende allergische reactie.


Herken je aan:

  • Zwelling (lippen/ogen)

  • Benauwdheid of piepen

  • Misselijkheid/braken/buikkrampen

  • Duizeligheid / bijna flauwvallen

  • Jeuk / urticaria


Altijd urgentie: U1.

U1 - Levensbedreigend

Epipen - Wat, waar en hoe?


Werkzame stof:

  • Adrenaline (epinefrine)

  • Werkt snel op bloedvaten, luchtwegen en immuunsysteem


Wat doet adrenaline?

  • Vernauwt bloedvaten → bloeddruk stijgt

  • Ontspant luchtwegen → ademhaling verbetert

  • Remt zwelling van lippen/ogen/keel

  • Remt allergische reactie in het hele lichaam

U1 - Levensbedreigend

Wanneer ?

  • Bij anafylaxie (altijd U1)
    Hoe ?

  • Dopje eraf

  • Oranje kant op de buitenkant van het bovenbeen

  • Stevig duwen tot klik

  • 10 seconden vasthouden

  • Daarna 112 bellen / spoedzorg inschakelen

Belangrijk:

  • Kan door kleding heen

  • Altijd patiënt laten zitten of liggen (valrisico)

  • Na gebruik blijft medische beoordeling noodzakelijk

Instructie Epipen

U2 =

  • Quincke‑oedeem

  • Zwelling mond/keel

  • Moeite met slikken

  • In mondholte gestoken


Vragen:

  • Waar bent u gestoken?

  • Heeft u moeite met slikken?

  • Zwelling buiten de prikplek?

U2 - Spoed

U3 , U4 & U5

U3 (dringend):

  • Teek niet te verwijderen


U4 (niet dringend):

  • Teek >24 uur vastgezeten


U5 (advies):

  • Lokale reactie

  • Jeuk, pijn, roodheid

Tekenbeet

Belangrijk:


  • Binnen 24 uur verwijderen

  • Vraag: Hoe lang zit de teek al vast?

  • Vraag: Is de teek te verwijderen?

  • Vraag: Is er een rode ring (EM)?

  • Vraag: Koorts, dubbelzien, tintelingen, krachtverlies?

  • Profylaxe mogelijk binnen 72 uur

Tekenbeet - Borrelia & Ziekte van Lyme

Verwekker:

  • Borrelia burgdorferi (bacterie)

  • Overgebracht door teken


Eerste teken van Lyme:

  • Erythema migrans (EM)

    • Rode of blauwrode vlek

    • Groeit langzaam groter

    • Meestal niet pijnlijk of jeukend

Tekenbeet - Borrelia & Ziekte van Lyme

Andere klachten (weken–maanden):

  • Koorts, spierpijn

  • Tintelingen, krachtverlies

  • Dubbelzien

  • Gewrichtsklachten


-> Thuisarts.nl!

Tekenbeet - Antibioticumprofylaxe (wanneer & welke?)

Profylaxe is zinvol wanneer:

  • De teek <72 uur geleden is verwijderd

  • De teek ≥24 uur heeft vastgezeten

  • De patiënt ≥8 jaar is

  • De beet in een gebied met hoog Lyme‑risico is

Antibioticum:

  • Doxycycline 200 mg eenmalig (volwassenen)

Niet geven bij:

  • Zwangerschap

  • Kinderen <8 jaar

  • Allergie voor doxycycline

Tekenbeet - Adviezen voor de patiënt

  • Noteer datum van de beet

  • Houd de plek 3 maanden in de gaten

  • Let op:

    • EM (rode ring)

    • Koorts

    • Dubbelzien

    • Tintelingen / krachtverlies

    • Gewrichtsklachten

  • Bij klachten → altijd huisarts bellen

  • Teek zo snel mogelijk verwijderen (binnen 24 uur)

Beste manier om een teek te verwijderen?

A

A. Verdoof de teek met alcohol en trek hem eruit

B

Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast met een (teken)pincet en trek recht omhoog

C

Trek de teek eruit met een draaiende beweging

D

Knijp in het lijfje van de teek zodat hij loslaat

Er blijft een pootje achter van de teek , is dit erg?


Casus: Man (22) gestoken in de tong tijdens BBQ. Tong zwelt op, praten gaat moeilijk.

Urgentie?

Mini casus

Mevrouw (34) belt:
gestoken door wesp, nu benauwd, lippen zwellen, voelt zich licht in het hoofd.


Welke vragen stel je?

Mini casus

Meneer (58) belt:
Vanochtend in bos geweest, zojuist onder de douche teek gevonden. Vermoedelijk zat deze max 4 uur vast, zelf verwijderd, nu klein rood plekje.


Wat word je beleid en waarom?

Hoe zeker ben jij na deze les over jouw triagevaardigheden

bij dit onderwerp?

Bedankt

voor jullie aandacht!