Hoofdstuk 12
§12.1 Lewisstructuren
Lesdoelen:
Lewisstructuren van moleculen kunnen tekenen
Lewisstructuren van ionen kunnen tekenen
Ruimtelijke structuur van moleculen en ionen kunnen voorspellen
Aan kunnen geven of een molecuul een dipool is of niet
Hoofdstuk 12
§12.1 Lewisstructuren
Lesdoelen:
Lewisstructuren van moleculen kunnen tekenen
Lewisstructuren van ionen kunnen tekenen
Ruimtelijke structuur van moleculen en ionen kunnen voorspellen
Aan kunnen geven of een molecuul een dipool is of niet
Lewisstructuur (= elektronenformule)
Structuurformule met niet bindende elektronenparen.
Alle valentie-elektronen (buitenste schil) worden getekend
Octetregel: Alle atomen streven naar 8 elektronen (vier elektronenparen) om zich heen. Uitzonderingen: H (2), P(8 / 10), S (8 / 10 / 12)
Bij P en S spreek je bij meer dan 8 e¯ van een uitgebreid octet
Lewisstructuur tekenen
Bepaal het aantal valentie-elektronen (positieve lading = minder e¯, negatieve lading = meer e¯)
Bereken hoeveel e¯ ieder atoom nodig heeft en tel deze aantallen op.
Aantal bindende e¯ paren = aantal tekort / 2
Aantal niet bindende e¯ paren = rest e¯ / 2
Bindende e¯ paren zijn altijd streepjes (bindingen)
Niet bindende e¯ paren zijn puntjes in tweetallen of streepjes tegen het atoom aan
Voorbeeld: methanol (CH₄O)
Valentie elektronen: 1 x 4 + 4 x 1 + 1 x 6 = 14
Nodig: 8 + 4 x 2 + 8 = 24
24 – 14 = 10, 10 / 2 = 5 bindende elektronenparen
14 – 10 = 4 e ⁻ over: 4 / 2 = twee niet-bindende
Lading op de atomen zoveel mogelijk 0
Teken de Lewisstructuur van:
N2 H2S CO2 CO O3 (niet cyclisch!)
Bepaal het aantal valentie-elektronen (positieve lading = minder e¯, negatieve lading = meer e¯)
Bereken hoeveel e¯ ieder atoom nodig heeft en tel deze aantallen op.
Aantal bindende e¯ paren = aantal tekort / 2
Aantal niet bindende e¯ paren = rest e¯ / 2
Teken de Lewisstructuur van N2
Teken de Lewisstructuur van H2S en CO2
Teken de Lewisstructuur van CO
Teken de Lewisstructuur van O3
Lewisstructuren van ionen
Lading betekent meer/minder elektronen
1- 1 elektron extra
2- 2 elektronen extra
1+ 1 elektron tekort
2+ 2 elektronen tekort
een voorbeeld….
Nitraat-ion NO₃¯
Aantal elektronen: 5 + 3 x 6 + 1 = 24 e ¯
Gewenst aantal: 4 x 8 = 32 e ¯
Aantal bindingen: 32 – 24 = 8 8 / 2 = 4
Aantal niet bindende paren: 24 – 8 = 16 16 / 2 = 8
Om een ion schrijven we rechte haken,
met rechtsboven de lading van het deeltje.
Maar meestal formele ladingen gevraagd…
Formele lading
Een niet bindend elektronenpaar is van het atoom waar het zich bevindt
Een bindend elektronenpaar is voor de helft van het ene en voor de helft van het andere atoom.
Bovenste O: 0
N: +1
Onderste O’s: -1
Zoveel mogelijk formele lading 0
De som van de formele ladingen moet gelijk zijn aan de lading van het hele deeltje
Atomen met een uitgebreid octet
Als één van de atomen niet aan de octetregel voldoet kunnen we het stappenplan niet meer gebruiken. Wat kan nog wel?
Tel het aantal valentie-elektronen
Deel door twee: zoveel ‘streepjes’ moet je zetten
Ieder atoom zoveel mogelijk ongeladen en zoveel mogelijk voldoen aan het normale aantal bindingen (normale covalentie)
een voorbeeld…
Sulfaation SO42-
Alle zuurstofatomen zijn gebonden aan het zwavelatoom. De zuurstofatomen zijn onderling niet verbonden.
Aantal elektronen: 6 + 4 x 6 + 2 = 32 e ¯
32 / 2 = 16 elektronenparen, 16 streepjes
Zelf oefenen…
SF6 (ieder F-atoom alle verbonden met S)
SO2 (ieder O atoom alleen verbonden met S, 2 x tekenen, 1 x S volgens octetregel, 1 x met uitgebreid octet)
Hydroxide ion (voldoet aan de octetregel)
Fosfaation (ieder O atoom alleen verbonden met P, P heeft een uitgebreid octet)
Geef formele ladingen op atomen aan (indien van toepassing)
Antwoorden:
Huiswerk: opgave 5 t/m 9 (blz 158)
Opgave eindexamen 2016
Geef de Lewisstructuur van de nitrogroep en de bovenste OH groep van cellulose. Geef in de tekening formele en partiële ladingen aan. De weergegeven Lewisstructuren moeten voldoen aan de octetregel.
( ~ is één binding)
Oefenen: opgave 10 t/m 13 (blz 158/159)