Deze slide heeft geen instructies
JdW-kijkwijzer
Lesopbouw:
Vooraf:
Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
Instructie:
Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
Toepassing:
Actieve verwerking, Formatief handelen
Evaluatie:
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Startklaar
minute
second
Op je plek zitten
Telefoon in de kluis
Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui
Inloggen in LessonUp
1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
Huiswerk bespreken
Basisstof: 1.4 De longblaasjes en 1.5 Gezonde longen
Blz.: 30, 31, 35, 40 en 41
Opdrachten: 1.4 opgave 1, 2, 3, 5 en 6
Opdrachten: 1.5 opgave 1 t/m 5
Docentnotitie: Bespreek alleen de opgaven waar de meeste vragen over zijn. De rest kijken leerlingen zelf na.
1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
Thema 2 Voeding en vertering
Basisstof 1 Voedingsmiddelen
Basisstof 2 Voedingsstoffen
Deze slide heeft geen instructies
Waar wordt kaas van gemaakt?
Van melk van een koe
Van gemalen graan
Van eieren van een kip
Van olie uit planten
Docentnotitie: B: leerlingen denken aan brood, ook een "gele" boterhamvulling. C: ze weten dat kaas van een dier komt, maar niet van welk product. D: ze denken aan margarine of smeerkaas uit de supermarkt.
Brood wordt gemaakt van meel. Wat is meel?
Gemalen vlees
Gedroogde melk
Gemalen graan
Gemalen suiker
Docentnotitie: A: leerlingen denken dat alles wat bewerkt is uit een fabriek komt en dus ook van een dier kan komen. B: meel en melkpoeder lijken op elkaar. D: bloem en poedersuiker zijn allebei wit poeder.
Je valt met je fiets en schaaft je knie. Na een week is de wond dicht. Hoe kan dat?
Je lichaam maakt nieuwe cellen
Het bloed wordt vanzelf huid
De pleister maakt nieuwe huid
Je lichaam maakt vet in de wond
Docentnotitie: B: het korstje lijkt op nieuwe huid. C: leerlingen denken dat de pleister het werk doet. D: verwarring met reservestof — vet wordt opgeslagen, het maakt geen nieuwe huid.
Je hebt een uur gevoetbald. Waarom heb je daarna honger?
Je maag is kleiner geworden
Je lichaam heeft energie gebruikt
Je spieren zijn kapotgegaan
Je hebt alleen water verloren
Docentnotitie: A: leerlingen denken dat bewegen de maag verandert. C: spierpijn na sporten, maar honger gaat over energie. D: dorst en honger worden door elkaar gehaald.
Leerdoelen
2.1.1 Je kunt de functies van voedingsstoffen noemen.
2.2.2 Je kunt zes groepen voedingsstoffen noemen met hun functies.
3. Leerdoelgericht werken
De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.
Plantaardig of dierlijk?
Voedingsmiddelen = alles wat je eet en drinkt.
Denk aan de kantine op school: broodjes, fruit, drinken.
Plantaardig = het komt van een plant.
Appel → een deel van een plant → plantaardig.
Brood → meel → gemalen graan → zaden van een plant → plantaardig.
Dierlijk = het komt van een dier.
Ei → van een kip. Kaas → van melk van een koe. Vlees → van een dier.
Afbeelding ernaast: Afb. 1 Voedingsmiddelen in een schoolkantine.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Friet wordt gemaakt van aardappels. Wat voor voedingsmiddel is friet?
Een dierlijk voedingsmiddel
Een plantaardig voedingsmiddel
Geen voedingsmiddel, want het is bewerkt
Plantaardig én dierlijk
Docentnotitie: A: leerlingen koppelen snackbar-eten aan vlees. C: leerlingen denken dat een bewerkt product geen voedingsmiddel meer is. Wijs op brood: ook bewerkt, toch plantaardig. D: ze gokken "allebei" als ze twijfelen.
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Voedingsstoffen: brandstoffen en bouwstoffen
In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen.
Je lichaam heeft voedingsstoffen nodig om goed te werken.
Ze hebben vier taken: energie, nieuwe cellen, reserve, gezond blijven.
In elke cel van je lichaam vindt verbranding plaats.
Brandstoffen → verbranding → energie.
Cellen leven kort, of gaan kapot, bijvoorbeeld bij een wond.
Je groeit, of je lichaam vervangt cellen → bouwstoffen → nieuwe cellen.
Afbeelding ernaast: Afb. 6 Brandstoffen om energie te krijgen.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Reservestoffen en beschermende stoffen
Soms heb je een voedingsstof niet meteen nodig.
Je lichaam slaat de stof dan op.
Vaak maakt je lichaam er eerst vet van → het vet wordt opgeslagen.
Een opgeslagen stof heet een reservestof.
Je lichaam gebruikt de reservestof later, als het nodig is.
Beschermende stoffen heb je nodig om gezond te blijven.
Te weinig beschermende stoffen → je wordt snel ziek.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Waarvoor heeft je lichaam bouwstoffen nodig?
Voor energie
Voor nieuwe cellen
Om later te gebruiken
Om gezond te blijven
Docentnotitie: De afleiders zijn de drie andere functies. A: verwarring met brandstoffen. C: verwarring met reservestoffen. D: verwarring met beschermende stoffen. Wie hier fout zit, haalt de vier namen door elkaar.
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Samir eet meer dan zijn lichaam nu nodig heeft. Wat doet zijn lichaam met de rest?
Het slaat de rest op als vet
Het poept de rest meteen uit
Het gebruikt alles als beschermende stof
Het maakt er meteen nieuwe cellen van
Docentnotitie: B: leerlingen denken dat "te veel" altijd weggaat. C: leerlingen denken dat extra eten je extra beschermt. D: verwarring met bouwstoffen.
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Basisstof 1 Voedingsmiddelen
voedingsmiddelen: alles wat je eet of drinkt.
voedingsstoffen: Je lichaam heeft voedingsstoffen nodig om goed te kunnen werken.
plantaardige voedingsmiddelen: komen van planten, bijv. aardappel, sla en brood.
dierlijke voedingsmiddelen: komen van dieren, bijv. ei, melk en vlees.
brandstoffen: voor energie
bouwstoffen: voor nieuwe cellen
reservestoffen: om later te gebruiken
beschermende stoffen: om gezond te blijven
minute
second
Docentnotitie: Leerlingen schrijven de begrippen over in hun schrift.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Zes groepen voedingsstoffen
Op het etiket van een voedingsmiddel staat welke voedingsstoffen erin zitten.
Er zijn zes groepen voedingsstoffen:
eiwitten – koolhydraten – vetten – water – mineralen – vitaminen
Op een etiket zie je vaak: eiwitten, koolhydraten en vetten.
Zout staat er ook op. Zout hoort bij de mineralen.
Water staat bijna nooit op de verpakking. Het zit in bijna alle voedingsmiddelen.
Afbeelding ernaast: Afb. 1 Voedingsstoffen op het etiket (Basisstof 2).
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
In welk rijtje staan alleen groepen voedingsstoffen?
Controle vragen
eiwitten, vetten, water
eiwitten, brood, vitaminen
koolhydraten, melk, mineralen
vitaminen, vlees, water
Docentnotitie: B, C en D bevatten elk een voedingsmiddel (brood, melk, vlees). Leerlingen halen voedingsmiddel en voedingsstof door elkaar. Herhaal: voedingsmiddel = wat je eet, voedingsstof = wat erin zit.
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Wat doen de zes groepen?
Eiwitten: bouwstof. Ook brandstof.
Koolhydraten, zoals suiker en zetmeel: brandstof. Ook bouwstof.
Vetten: vooral brandstof. Ook bouwstof en reservestof.
Water: bouwstof. Je lichaam bestaat voor ongeveer 60% uit water.
Mineralen: zoals kalk, ijzer en keukenzout: bouwstof en beschermende stof.
Vitaminen: zoals vitamine C, A en B: bouwstof en beschermende stof.
Te weinig vitaminen → je wordt ziek.
Afbeelding ernaast: Afb. 4 (de zes foto's van groepen voedingsmiddelen).
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
minute
second
Beeld: Afb. 4, foto 1, 2 en 3 (veel eiwitten, veel koolhydraten, veel vetten), zonder onderschriften. Geen tekst.
Docentnotitie: Laat leerlingen raden welke voedingsstof in elke foto veel zit, en welke functie die heeft.
5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.
Lisa is vaak ziek. Ze eet bijna nooit groente of fruit. Waar krijgt ze te weinig van?
Vetten
Koolhydraten
Eiwitten
Vitaminen
Docentnotitie: A en B zijn brandstoffen: leerlingen denken dat "ziek" hetzelfde is als "geen energie". C: leerlingen weten dat eiwitten belangrijk zijn en kiezen de bekendste stof. Wijs op Afb. 4 foto 6: groente en fruit → vitaminen → beschermende stof.
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Basisstof 2 Voedingsstoffen
Eiwitten zijn een bouwstof. Je lichaam kan eiwitten ook verbranden, dan is het een brandstof.
Koolhydraten zijn een brandstof. Je lichaam gebruikt koolhydraten ook als bouwstof. Voorbeelden van koolhydraten zijn suiker en zetmeel.
Vetten zijn vooral brandstof, maar ook bouwstof en een reservestof.
Water is een belangrijke bouwstof voor je lichaam. Je lichaam bestaat voor ongeveer 60% uit water.
Mineralen zijn een bouwstof en een beschermende stof. Voorbeelden van mineralen zijn kalk, ijzer en keukenzout.
Vitaminen zijn een bouwstof en een beschermende stof. Als je te weinig vitaminen eet, word je ziek.
minute
second
Docentnotitie: Leerlingen schrijven de begrippen over in hun schrift.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Aan de slag
20 minuten · zelfstandig werken · zachtjes overleggen mag
IN DE LES — 20 MINUTEN
Basisstof 1 – Opgaven: opgave 1, 2, 5, 6 en 7 (blz. 67 en 71 en 72)
Basisstof 2 – Opgaven: opgave 2, 4, 5 en 6 (blz. 76 en 79)
(blz. 79)
HUISWERK
Maak af: Basisstof 1 opgave 1, 2, 5, 6 en 7 (blz. 67, 71 en 72)
Maak af: Basisstof 2 opgave 2, 4, 5 en 6 (blz. 76 en 79)
Leer de begrippen van deze les uit de samenvatting (blz. 124)
Niet af in de les? Dan maak je het thuis af. Volgende les kijken we het samen na.
17
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Terugkijken
op de leerdoelen
2.1.1 Je kunt de functies van voedingsstoffen noemen.
2.2.2 Je kunt zes groepen voedingsstoffen noemen met hun functies.
Checklist:
Zijn de leerdoelen behaald?
Les in context plaatsen van de periode
Het leren en het gedrag samen evalueren
Vooruitblikken adhv JdW-planner
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Welke twee groepen voedingsstoffen zijn beschermende stoffen?
Exit ticket
Eiwitten en vetten
Water en koolhydraten
Mineralen en vitaminen
Vetten en vitaminen
Docentnotitie: A: leerlingen denken aan "sterk worden" → bescherming. B: water en koolhydraten zijn bouwstof en brandstof. D: half goed — vitaminen klopt, vetten niet. Wie D kiest, weet één van de twee.
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Eindslide
Goed gewerkt! Je weet nu wat er in je eten zit en waarvoor je lichaam het gebruikt.
Volgende les: Basisstof 3 Zetmeel aantonen. Je gaat zelf onderzoeken of er zetmeel in je eten zit.
Deze slide heeft geen instructies