Lezen & Luisteren - les 1: Oriënteren op gesproken tekst, verkennend lezen, gesprekstechnieken

Gesprekken voeren - les 1: Oriënteren op gesproken tekst, verkennend lezen, gesprekstechnieken

Leerjaar 2, periode 1

1 / 37
volgende
Slide 1: Tekstslide
newEditorNederlandsMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 37 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Gesprekken voeren - les 1: Oriënteren op gesproken tekst, verkennend lezen, gesprekstechnieken

Leerjaar 2, periode 1

Wat gaan wij vandaag doen?

Theorie

Basiskennis herhalen
Gesprekstechnieken herkennen

Opdrachten tijdens de les
Kijken & Luisteren naar gespreksfragmenten
Aantekeningen maken & samenvatten
Leren van voorbeelden
Gesprekstechnieken bespreken




Oriënteren op luisterfragmenten

Afstemming op doel en doelgroep
Gesprekstechnieken (wat vooral wel doen)
Missers: wat vooral niet doen
Aantekeningen maken en samenvatten

Kort herhalen

Herhalen! Wat zijn de 4 tekstdoelen?

1

Informeren, activeren, overtuigen en instrueren

2

Informeren, overtuigen, amuseren en instrueren

Wie, ..., waar, wanneer en ...

A

wat; hoe

B

wat; waardoor

C

wat; waarom

D

waarheen; waardoor

Bij Nederlands leer je leesstrategieën of leesrondes. Een voorbeeld is Zoekend Lezen. Welke ken jij nog?

Leesstrategieën 1

Oriënterend lezen
- Altijd voordat je echt gaat lezen
- Activeert je voorkennis en maakt je brein klaar voor het opnemen van informatie
Te doen:
Bekijk de opvallende elementen: titel, bron, tussenkopjes, evt. afbeeldingen
Beantwoord voor jezelf de 5 W's
Bepaal het doel van de tekst
Bepaal voor wie deze tekst is geschreven
Voorspel waar de tekst over gaat

Een voorbeeld van een gesprekstechniek is "Open Vragen Stellen", of "Luisteren, Samenvatten, Doorvragen (LSD)". Ken jij nog meer voorbeelden?

Gesprekstechnieken

Gesprekken verlopen volgens een bepaalde structuur: wanneer dat niet zo is, is het makkelijk de controle in het gesprek kwijt te raken. Dat kan leiden tot miscommunicatie of zelfs escalatie.

Gesprekstechnieken helpen om die controle te behouden.

Voorbeelden van gesprekstechnieken:

Open vragen stellen
Pauzes laten vallen
Gesloten vragen stellen
Lichaamstaal inzetten
Intonatie gebruiken
Articuleren - nadruk leggen
Empathie tonen/ je inleven

Structuur aanbrengen (benoemen)
LSD - Luisteren, Samenvatten, Doorvragen
NIVEA - Niet Invullen Voor Een Ander
ANNA - Alles Navragen Aan de Ander
Laat OMA thuis - Oordelen, Meningen en Adviezen
Sandwich-methode

Aangeleerd:

Natuurlijk:

Wij bekijken zo een fragment Het fragment duurt kort.

Voor we gaan kijken, oriënteren wij ons op het fragment. Een deel van oriënteren is het activeren van voorkennis: wat weet jij al over dit filmpje en de betrokkenen/het onderwerp?

Tijdens het kijken:
Wat gebeurde er? Wat gaat er fout? Of ging het niet fout?
Herken jij gesprekstechnieken? Zo ja, welke? Schrijf ze voor jezelf op.





Wat ging er goed tijdens dit gesprek? Of wat juist heel erg mis?

Welke gesprekstechnieken heb jij gezien?

Wij bekijken zo een sollicitatiegesprek. Het fragment duurt kort.

Voor we gaan kijken, oriënteren wij ons op het fragment. Wat weet jij al over deze afzender? Wat betekent dat?

Tijdens het kijken:
Wat gebeurde er? Wat gaat er fout? Of ging het niet fout?
Herken jij gesprekstechnieken? Zo ja, welke?





Wat ging er goed tijdens dit gesprek? Of wat juist heel erg mis?

Welke gesprekstechnieken heb jij gezien?

LSD staat voor:

A

Lysergeenzuur-ethylamide

B

Luisteren samenzweren en doordrukken

C

Drugs

D

Luisteren, samenvatten en doorvragen

Vul de juiste gesprekstechniek in achter elke uitspraak.

Je laat merken dat je hoort wat de ander zegt door middel van je lichaamstaal en gezichtsuitdrukking. Actief luisteren
Je hoort aan wat de ander zegt, herhaalt de kern van die boodschap of vraag en stelt vragen om je vervolgstap te bepalen. LSD
De ander is overstuur of emotioneel, je luistert naar wat de ander zegt en leeft je in in de ervaring van de ander. Empathisch luisteren
Het is zaak snel tot de kern te komen en de spreekruimte van de ander te beperken, de ander is bijvoorbeeld emotioneel en blijft maar uitweiden. Gesloten vragen stellen
Je benoemt wat je ziet en hoort en geeft dit terug aan de ander (observatie). Spiegelen
Je begint met iets positiefs, geeft dan je kritische feedback en sluit weer positief af. Sandwich-methode

Actief luisteren
LSD
Empathisch luisteren
Gesloten vragen stellen
Spiegelen
Sandwich-methode
Confronteren
Valideren
Bezwaar weerleggen

2

m

00

s

Een klant belt naar jouw aannemersbedrijf en begint een ontzettend gedetailleerde omschrijving van zijn beoogde perceel. Hoe kun je de klant netjes onderbreken?

Probeer na te denken over de laatste keer dat je ruzie had met iemand. Hoe gebeurde dat, hoe praat je dan tegen elkaar? Aub geen scheldwoorden typen, beschrijf de toon en de woorden die je kiest.

Salehedinne vs Pauw

In dit fragment zien we een gesprek langzaam escaleren. Waar het gesprek eerst nog gezellig is, wordt de sfeer steeds grimmiger.

Let goed op wie hier wie uitlokt, wie open en gesloten vragen stelt, wie escaleert en wie lokt uit?

Dit gesprek liep uit de hand (escaleerde). Hoe kwam dat? Wat werd er gezegd, waaraan merkte je dat er ruzie was?

Oriëntatie op fragment

Wij gaan kijken naar een aflevering van de talkshow Pauw! waarin Jan Roos toelichting geeft over zijn verloren Tweede Kamerverkiezingen in 2018.

Context: Jan Roos wou destijds de politiek in met een nieuwe, rechts-populistische partij. Hij zocht in zijn campagne continu de confrontatie op met toenmalig DENK-leider Tunahan Kuzu. Uiteindelijk haalde de partij van Jan Roos 0 zetels, ondanks grote media-aandacht. Andere sprekers:
Remco Veldhuis, Maxim Hartman, Ruud Gullit, Tunahan Kuzu, Jeroen Pauw.
Dit fragment begint beschaafd, maar er gebeurt van alles tijdens dit gesprek.

Opdracht tijdens de les: aantekeningen maken

Maak tijdens het kijken/luisteren aantekeningen en let daarbij ook op de onderstaande vragen. Zorg dat je zo schrijft, dat je aan het einde aantekeningen inlevert die ik kan lezen en begrijpen.
Inleveren in Canvas.

Let tijdens het kijken goed op: in dit fragment slaat de sfeer aan tafel om.

Let goed op de rol van de presentator, die verandert halverwege dit gesprek en aan het einde weer.

Wat verandert er, hoe praten de gasten tegen elkaar? Welk effect heeft dat?
Schrijf op welke gesprekstechnieken je ziet die goed gaan, maar let ook op de momenten die fout gaan of escalerend werken. Beschrijf het effect van de toegepaste technieken met voorbeelden.
Let daarbij ook op toon, gezichtsuitdrukkingen, lichaamshouding, etc.

Voorbeelden escalerende gesprekstechnieken: elkaar onderbreken, de persoonlijke aanval, generaliseren, beledigen, ridiculiseren/de ander niet serieus nemen, etc.

Argumenten en drogredenen

Een mening zonder argumenten, is een gevoel. Gevoelens, zijn vergankelijk en subjectief.
Drogredenen zijn foute argumenten
Voorbeelden:
"Dat is zo, want dat vind ik. En dat vind ik, omdat het zo is." (Cirkelredenering)

"Jij bent maar een clowntje, ik hoef niet met jou in gesprek." (Persoonlijke aanval)
"Mijn oom heeft ook gerookt en is er honderd mee geworden" (Anekdotisch bewijs)
"Ik ken een blonde vrouw die vreemdgaat, alle blonde vrouwen zijn hoeren!" (Overhaaste generalisatie)
"Max Verstappen en Wout Weghorst zeggen dat Vitamine C slecht is voor je erectie." (Vals autoriteitsargument)
"Iedereen heeft Apple, dus dat moet het beste merk zijn. " (Meelopersargument/ Beroep op de meerderheid)
"Stem op mij, anders gaan jullie allemaal vervangen door vreemdelingen uit het buitenland" (Bespelen van het publiek)

Wij bekijken een langer fragment. Maak aantekeningen.

Let op argumenten en drogredenen.
Let ook op gesprekstechnieken en escalerende gesprekstechnieken.

Schrijf deze op, we bespreken dat achteraf.
Het is een wat langer fragment, doe dus je laptop even dicht of weg.

Gouke Moes vs Sylvana Simons

Gouke Moes is de voormalig BBB-minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Hij wil de staat aanklagen wegens nalatigheid van de bescherming van inheemse Nederlandse cultuur. Hij gaat daarover in gesprek met de andere gasten: o.a. Sylvana Simons, Henri Bontenbal, Carola Schouten. En dat gaat niet goed.

Oriëntatie op het fragment: de 5W's.

Welke drogredenen heb jij voorbij zien komen? Waarom is het een drogreden?

Opdracht: Gesprek voeren of een stelling

Bedenk minstens 2 argumenten voor en 2 argumenten tegen
(bereid dus beide kanten voor).

Stelling:
De NPO moet het Eurovisiesongfestival organiseren.

Ambtenaren die voor de overheid werken moeten neutraal zijn: geen culturele en religieuze uitingen in diensttijd.

Noem minstens 2 dingen die jij hebt geleerd of onthouden van de les van vandaag.

Hoe zit je erbij? Heb je actief meegedaan?