3.1 leertaak visie op goed onderwijs, leren en jouw vak - Copy

• newEditor
• Binask
• HBO
• Studiejaar 3

Welkom!

Vakdidactiek flex

Check in: Hoe gaat het met jullie? 

• Als vakdidacticus stel je jezelf altijd de vraag:

• Wat doe ik zodat mijn leerlingen/studenten nòg meer effectief, activerend en motiverend leren?

tussenstand van je ontwikkeling als vakdidacticus tot nog toe: (zie volgende dia)

• Op welke manieren heb je je vakdidactisch repertoire uitgebreid?  

• Welk vakdidactisch succes wil je delen?

• Hoe zou jij je nog willen ontwikkelen om je leerlinge nòg meer effectief, activerend en motivernd te laten leren?  

Op welke manier(en) heb je je vakdidactisch repertoire uitgebreid?

Welk vakdidactisch succes wil je delen?

Hoe zou jij je nog willen ontwikkelen om je leerlingen nòg meer gemotiveerd, actief en effectief te laten leren?

Tussenstand: je ontwikkeling als vakdidacticus tot nog toe

Spoorboekje

• Welkom terug!

• Check in

• Over Science en samenleving leren: opdracht

• Leertaak 3.1: Visie op goed onderwijs, leren je je vak – verdieping

• Vooruitblik en afronding

Deel 3: Over Science en samenleving leren - opdracht

• Je ontwerpt samen met een collega of een medestudent van een ander vak èn met leerlingen een vakoverstijgend project(je) of lessenserie over een sociaal-wetenschappelijk vraagstuk waarbij je laat zien hoe de leerdoelen van dit project aansluiten bij de eindtermen van je vak. Je doet suggesties voor de afsluiting van deze lessen d.mv. een summatieve toets. Als het mogelijk is voer je deze ook uit en analyseer je de toetsresultaten. 

• Je voert het ontwerp uit en filmt je les, verzamelt feedback, reflecteert op de feedback en op de videobeelden m.b.v. het kijk- en gesprekskader vakdidactiek binask en doet suggesties voor het herontwerp van je les(sen).

• Je werkt hierbij op een onderzoeksmatige manier (zie het reflectieinstrument onderzoekend handelen (RIO)).

• Je verwerkt zichtbaar en navolgbaar vakdidactische concepten èn je eigen visie over het onderwijs, je vak en het leren van je vak in je lesontwerp.  

• Daarbij werk je systematisch en doelgericht aan je eigen ontwikkeling als vakdidacticus.

Leertaken

• 3.1 Visie op goed onderwijs, leren en je vak in een veranderende wereld

• 3.2 Contexten voor betekenisgericht onderwijs: SSI en SDG

• 3.3 Onderzoekend en ontdekkend leren en participatieve didactiek: burgerschap en mediawijsheid

• 3.4 Waarden -en ethiekgerichte didactiek en reflectieve didactiek dmv dialoog

Geef een eerste reactie mbv een emoji :-)

Wat lijkt je leuk?

Wat is nog onduidelijk? Wat zijn (kleinere of grotere) zorgen?

Eerste reactie op de opdracht en leertaken van 'over science en samenleving leren'?

Leertaak 3.1: jouw visie op goed onderwijs, leren en jouw vak

• Bij de start in periode 3 hebben jullie een eerste versie van jullie ideeën over goed onderwijs en leren mbv de golden circle van Simon Sinek gepitched. Bij deze leertaak ga je je visie verdiepen, te verwoorden en te verbeelden 

• Je ontwerpt een visiedocument waarin jij aangeeft wat jouw visie op goed onderwijs, leren en jouw vak in een veranderende wereld.

• Je geeft aan hoe jij, in je rol van vakdidacticus, keuzes maakt in het ontwerp van je lessen op basis van de jouw visie.

• Je verbeeld je visie op goed onderwijs, op leren en je vak en

• verwoord wat jouw ontwikkelwensen zijn om als vakdidacticus nòg meer volgens jouw visie te werken. 

Wat vind jij goed onderwijs?

• Stel je je DE ideale situatie voor waarin jij onderwijs gehad zou willen hebben of 

• Het onderwijs dat je je kind zou wensen

• Hoe dat eruit zien?

breakoutrooms, heterogene groepen, 3 personen, 10 minuten

PROF. GERT BIESTA over Goed onderwijs

Onderwijs is wereldgericht

(Onderwijs is daarmee niet kindgericht,  leerstofgericht of toekomstgericht)

Keer op keer benadrukt Biesta dat we naast kwalificatie en socialisatie ook aandacht moeten geven aan ‘subjectificatie’ of ‘persoonsvorming’

– > hoe te zijn in deze wereld?

Wat vinden grote denkers van goed onderwijs? 

Biesta zegt: doel van het onderwijs is om jongeren te leren hoe te zijn in de wereld. Maar de wereld veranderd.

Hoe veranderd de wereld?

Belangrijke verandering in de wereld

• Biodiversiteitsverlies

• Klimaatverandering

• Technologische ontwikkelingen

• Groeiende economische ongelijkheid

• Conflicten en oorlogen

• (generatieve) AI

• …..

Limiet aan groei vanuit een biologisch perspectief

Planetaire grenzen

De wereld verandert, maar de leerlingen ook....

• Steeds meer diversiteit in de klas: 'superdiversiteit'

• Steeds meer leerlingen vallen uit in het onderwijs en krijgen geen startkwalifiactie

  • (vorig studiejaar bijna 30.000 leerlingen (Cijfers over voortijdig schoolverlaten | Nederlands Jeugdinstituut)

  • Vooral(!) schoolgerelateerd oorzaken (maar: ook gezondheid en thuissituatie) (Wat zijn oorzaken van voortijdige uitval van leerlingen in het voortgezet onderwijs? Welke interventies gaan deze uitval tegen? | Kennisrotonde)

• Steeds meer leerlingen hebben welzijnsproblemen: 

  • Onderwijsraad roept scholen op om meer te doen aan zingeving en om mentale druk .  (onderwijsraad januari 26) 

• …..

argumenten vóór de stelling

argumenten tégen de stelling

Stelling:

Als de wereld (en de leerlingen) veranderen, moet het onderwijs óók veranderen

-> hoe te zijn in deze veranderende wereld?

-> Wat voor onderwijs past daarbij en wat is daarin goed onderwijs?

Visie op onderwijs en leren – inspiratie en bronnen

Wat denk en vind jij?

• Wat hebben leerlingen van het onderwijs nodig om te kunnen zijn in de veranderende wereld?

• Breakout rooms, heterogene groepen (3 personen), 10 minuten

Doeldomeinen van Biesta

Kwalificatie (kennis en vaardigheden)

• Wat is het? Het aanleren van kennis, vaardigheden en houdingen die nodig zijn om te handelen en deel te nemen aan de samenleving

• Doel: Voorbereiding op werk, vervolgopleidingen of specifieke taken in de maatschappij.

• Focus: Geletterdheid, rekenen, vakkennis en diploma’s

• Hoe draagt de kennis, vaardigheden en houding van jouw vak bij aan de ontwikkeling van jouw leerlingen om succesvol deel te nemen aan de maatschappij in een veranderende wereld?

Socialisatie (burgerschap)

• Wat is het?  De manier waarop leerlingen deel worden van bestaande sociale, culturele en politieke praktijken en tradities: vrijheid, solidariteit en gelijkwaardigheid

• Doel: Leren hoe we "met elkaar" leven, het overdragen van normen en waarden, en integratie in de samenleving.

• Focus: Democratisch burgerschap, beroepscultuur en sociale normen.

• Geef tenminste 4 concrete voorbeelden van manieren waarop jij als docent, vakdidacticus en collega, bijdragen aan de ontwikkkeling van jouw leerlingen om 

  • succesvol samen te werken,

  • samen te leren en te leren,

  • kennis te maken en aan te sluiten bij bestaande tradities en aan de beroepscultuur en

  • samen democratisch burgerschap vorm te geven?

Subjectivicatie (persoonsvorming)

• Wat is het? Het proces van "subject-worden": het vermogen om onafhankelijk te denken en handelen.

• Doel: Emancipatie en vrijheid. De leerling leert een individu te zijn dat verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen keuzes. Persoonlijk leiderschap en agency horen daarbij

• Focus: Kritisch denken, eigen identiteit en autonomie

• Geef tenminste 3 concrete voorbeelden van de manier waarop jij, als docent en vakdidacticus, bijdraagt aan de ontwikkkeling van jouw leerlingen om

  • Onafhankelijk te denken en te handelen en om

  • Eigen keuzes te maken en verantwoording te nemen voor de gevolgen daarvan

Je visie op goed onderwijs, leren en je vak:
Hoe wil jij bijdragen aan goed onderwijs in een veranderende wereld??

• Hoe wil jij als vakdidacticus bijdragen aan kwalificatie in een veranderende wereld? Welke kennis, vaardigheden en houdingsaspecten zijn voor jouw vak essentieel en moeten, volgens jou, àlle leerlingen beheersen? Waarom?

• Hoe wil jij  als vakdidacticus  bijdragen aan socialisatie in een veranderende wereld? (burgerschap, vrijheid, solidariteit en gelijkwaardigheid)?

• Hoe wil jij als vakdidacticus bijdragen aan subjectivicatie in een veranderende wereld? (persoonsvorming, onafhankelijk denken en handelen, eigen keuzes maken)?

breakoutrooms, heterogene groepen, 3 personen, 10 minuten

Leren en denken

• Wat is leren?

• Wat is denken?

• Hoe stimuleer jij als vakdidacticus het denken van je leerlingen? Geef concrete voorbeelden

• Hoe stimuleer jij als vakdidacticus het leren van je leerlingen? Geef concrete voorbeelden

• Hoe kun je als vakdidacticus het denken en het leren van je leerlingen vaker stimuleren dan dat je dat nu doet?

• Hoe kun je als vakdidacticus het denken en het leren van je leerlingen vakder stimuleren dan je dat nu doet richting de 3 doeldomeinen van Biesta?

• Hoe maak je het leren en het denken zichtbaar?

Denken

Leren

Geef voorbeelden van hoe je als vakdidacticus handelt om het denken èn leren van je leerlingen te bevorderen

Handelingsverlegen voor het onderwijs van morgen

• Het onderwijs is vaak handelingsverlegen als het gaat om de gewenste veranderingen voor goed onderwijs in een veranderende wereld.

• Altijd geldt: starten is beter dan perfectie

beginnen

Er zijn al heel veel inspirerende initiatieven

• Duurzaamheidsdidactiek | Conferentie 2026

• Stimuleert leerlingen tot duurzaam denken en doen - Eco-Schools

• whole school approach

• Home - Spark - The Movement

• Didactiek van de Hoop: Achtergrond | Stichting Technotrend

eerste tips:

• Deel, benoem en erken emoties en gevoelens

• Leer handelen voor duurzaamheid

• Iets doen helpt altijd, en iedereen kan bijdragen

Hoe sta jij er nu in? (zie volgende dia)

• Wat denk, voel je nu? Waarin voel jij je nog handelingsverlegen?

• Wat heb je nodig? Welke vraag kun je stellen?

• Wat zou een ontwikkelwens voor jou in je rol van vakdidacticus kunnen zijn om jouw leerlingen te laten zijn in een veranderende wereld?

Wat denk, voel je nu? Waarin voel jij je nog handelingsverlegen?

Wat heb je nodig? Welke vraag kun je stellen?

Wat zou een ontwikkelwens voor jou in je rol van vakdidacticus kunnen zijn om jouw leerlingen te laten zijn in een veranderende wereld?

Hoe sta jij er nu in?

Leertaak 3.1

• Je ontwerpt een visiedocument waarin jij aangeeft wat jouw visie op goed onderwijs, leren en jouw vak.

• Je geeft aan hoe jij, in je rol van vakdidacticus, keuzes maakt in het ontwerp van je lessen op basis van de jouw visie.

• Je verbeeld je visie op goed onderwijs, op leren en je vak en

• verwoord wat jouw ontwikkelwensen zijn om als vakdidacticus nòg meer volgens jouw visie te werken. 

Volgende keer

• Leertaak 3.1:

  • Pitch je aangescherpte visie op goed onderwijs, leren en jouw vak. Gebruik hierbij in ieder geval ook beeld.

    • (tip: gebruik AI, bv NotebookLM)

  • Geef ook aan welke 3 ontwikkelwensen jij als vakdacticus hebt om nog meer volgens je eigen visie onderwijs te verzorgen.

• Volgende week: Leertaak 3.2: contexten voor betekenisgericht onderwijs: SSI en SDG

• Voorbereiding: Analyseer je schoolboek en verzamel foto's uit je methode van:

  • Leefwereldcontext

  • Beroepencontext

  • Wetenschappelijke context

  • Maatschappelijke context

Ter herinnering: Opdracht 2: Science leren

• Formatieve feedback op opdracht 2 Science leren?

  • Lever dan uiterlijk morgen, 22 april je documenten in op de elo, en

  • geef uiterlijk 6 mei feedback op 2 peers (dit regelt het systeem vanzelf)

• Pas daarna je verslag aan waarbij je duidelijk maakt wat je hebt veranderd nav de feedback

  • Bv in het voorwoord

•  en lever het daarna voor 13 mei voor formatieve feedback van docenten