Britse rijk: Amerika (Geschiedenis havo), les 1: Uitleg
BRITSE RIJK · 1585-1833
Britse rijk: Amerika
Examenstof geschiedenis havo
Lesduur is: 45 minIntroductie
Onderdelen in deze les
BRITSE RIJK · 1585-1833
Britse rijk: Amerika
Examenstof geschiedenis havo
Les 1 van 3: uitleg. Les 2 is de examentraining, les 3 de terugblik met quiz. Syllabus: Historische context Het Britse rijk 1585-1900, leidende vraag 1; KA 18, 21, 25, 27, 29, 30. Image credit: William Halsall / Wikimedia Commons, publiek domein
BRITSE RIJK · 1585-1833
Wat ga je kunnen?
Ik kan uitleggen op welke manieren de Engelse koloniën in de Amerika's zich ontwikkelden tussen 1585 en 1833.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden en beelden horen bij de Engelse koloniën in Amerika?
Leidende vraag: Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? Verwacht: Pilgrims, Mayflower, indianen, slavernij, plantages, tabak, onafhankelijkheid, Verenigde Staten. Gebruik de woorden als ophaak: eerst verkenning en vestiging, dan noord, zuid en Caribisch gebied, dan opstand en abolitionisme.
BRITSE RIJK · 1585-1833
Engelsen verkennen Noord-Amerika
Eind 16e eeuw verkenden de Engelsen Noord-Amerika als uitvalsbasis in de strijd met het katholieke Spanje
Ze zagen het gebied ook als een mogelijke kolonie
Dit hoort bij het begin van de Europese overzeese expansie
KA 18. De Engelse belangstelling had twee redenen: een basis tegen het katholieke Spanje en een eventuele kolonie. Veelgemaakte fout: denken dat de Engelsen meteen een grote kolonie stichtten. De eerste verkenningen kwamen eind 16e eeuw, de nederzetting van de Pilgrim Fathers volgde in 1620.
Vertrek van de Pilgrims, schilderij van Robert Weir, circa 1857
BRITSE RIJK · 1585-1833
1620: de Pilgrim Fathers
In 1620 stichtten de protestantse Pilgrim Fathers een Engelse nederzetting
Ze wilden in Amerika een geheel nieuwe samenleving beginnen
Hun geloof hoort bij de protestantse reformatie, die de christelijke kerk in West-Europa splitste
KA 18 en 21. De Pilgrim Fathers waren protestanten. Let op de bron: het schilderij van Weir is circa 1857 gemaakt, dus ruim twee eeuwen na 1620. Veelgemaakte fout: denken dat de Pilgrim Fathers de Verenigde Staten stichtten. Die ontstonden pas in 1776. Image credit: Robert Walter Weir / Wikimedia Commons, publiek domein
Prent van een overval op kolonisten in de oorlog met de inheemse bevolking, Darley, 1886
BRITSE RIJK · 1585-1833
Kolonisten en inheemse bevolking
In de 17e eeuw groeiden de groepen kolonisten in Amerika gestaag
Eerst waren er handelscontacten met de inheemse bevolking
Daarna decimeerden bloedige oorlogen en geïmporteerde ziekten de inheemse bevolking
KA 18. Decimeren betekent hier: sterk verminderen. Twee oorzaken: oorlogen en geïmporteerde ziekten. Veelgemaakte fout: alleen oorlogen noemen. De prent uit 1886 is gemaakt door een Amerikaanse tekenaar lang na de gebeurtenis en laat de kant van de kolonisten zien. Image credit: Darley / Wikimedia Commons, publiek domein
Waarom verkenden de Engelsen eind 16e eeuw Noord-Amerika?
Om er slaafgemaakten te verkopen aan Spanje
Om er een federale staat te stichten
Als uitvalsbasis tegen het katholieke Spanje
Om er de protestantse reformatie te beginnen
Uitvalsbasis in de strijd met het katholieke Spanje en mogelijke kolonie. Verwachte fout: de slavenhandel of de reformatie, die horen bij andere onderdelen.
Noem twee oorzaken van de afname van de inheemse bevolking.
Goed: bloedige oorlogen en geïmporteerde ziekten. Verwachte fout: alleen 'oorlog' of 'de slavernij'.
BRITSE RIJK · 1585-1833
Noord en zuid: twee soorten koloniën
De noordelijke koloniën aan de oostkust waren vestigingskoloniën: landbouw, handel en nijverheid
In het zuiden ontstonden plantage-economieën met tabak en katoen voor de export
Zo werden de zuidelijke koloniën steeds meer plantagekoloniën
KA 29. Vestigingskolonie: kolonisten vestigen zich om te werken in landbouw, handel en nijverheid. Plantagekolonie: grootschalige productie van handelsgewassen voor de export. Veelgemaakte fout: denken dat het hele Britse rijk in Amerika uit vestigingskoloniën bestond.
Engelse kolonisten en slaafgemaakten op Barbados, gravure uit de 17e eeuw
BRITSE RIJK · 1585-1833
Meer dan dertien koloniën
De dertien koloniën aan de oostkust waren maar een deel van het Britse rijk in Amerika
Caribische plantagekoloniën zoals Barbados en Jamaica waren winstgevender
Alle Engelse koloniën gebruikten slaafgemaakten, in het zuiden vormden zij een groter deel van de bevolking
KA 29. Veelgemaakte fout: denken dat de dertien koloniën het economisch belangrijkste deel van het rijk waren. Barbados en Jamaica waren winstgevender. Slavernij kwam in alle Engelse koloniën voor, ook in het noorden, maar in de zuidelijke plantagekoloniën was het aandeel slaafgemaakten groter. Image credit: Carel Allard (toegeschreven) / Wikimedia Commons, publiek domein
BRITSE RIJK · 1585-1833
De driehoekshandel
De driehoekshandel was een lucratieve handel tussen Europa, Afrika en Amerika
Slaafgemaakten werden uit Afrika naar de plantages in Amerika gebracht
De Engelsen richtten er de Royal African Company voor op
KA 25 en 29. Handelskapitalisme en de trans-Atlantische slavenhandel. Lucratief betekent: zeer winstgevend. De Royal African Company werd door de Engelsen opgericht voor deze handel. Veelgemaakte fout: de driehoekshandel verwarren met de handel in alleen goederen.
Welke koloniën waren winstgevender dan de dertien koloniën?
De noordelijke vestigingskoloniën aan de oostkust
De nederzetting van de Pilgrim Fathers
De Caribische plantagekoloniën, zoals Barbados
De zuidelijke koloniën met alleen tabak
Barbados en Jamaica waren winstgevender. Verwachte fout: de zuidelijke koloniën, omdat leerlingen aan tabak en plantages denken.
Vul in
De Engelsen richtten de Royal African Company op voor de driehoekshandel, die zeer winstgevend was.
Royal African Company en driehoekshandel. Verwachte fout: verwarring met de Pilgrim Fathers, die in 1620 een nederzetting stichtten.
Kolonisten gooien thee in de haven van Boston, 1773, litho uit 1846
BRITSE RIJK · 1585-1833
Verlichte ideeën bij de kolonisten
Trias politica: de macht is verdeeld over drie machten
Volkssoevereiniteit: de macht komt van het volk
Natuurlijke rechten: rechten die mensen van nature hebben
Kolonisten betaalden belasting, maar hadden geen vertegenwoordiging in het Britse parlement
KA 27 en 30. Kolonisten kwamen in aanraking met Verlichte ideeën. Ze hadden geen politieke vertegenwoordiging in het parlement in Groot-Brittannië, maar betaalden wel belasting aan dat land. Dat frustreerde hen. De afbeelding toont een protest van kolonisten in Boston in 1773 tegen de Britse politiek. Veelgemaakte fout: denken dat de opstand alleen over geld ging; Verlichte ideeën speelden ook een rol. Image credit: N. Currier / Wikimedia Commons, publiek domein
De Onafhankelijkheidsverklaring van 1776, schilderij van John Trumbull, 1817-1819
BRITSE RIJK · 1585-1833
1776: opstand en onafhankelijkheid
In 1776 kwamen de kolonisten in opstand
Ze vormden een onafhankelijke federale staat
Een federale staat bestaat uit deelstaten met eigen bestuur onder één centrale regering
Die staat heet: de Verenigde Staten van Amerika
KA 30. Democratische revoluties met discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap. Het schilderij van Trumbull toont de presentatie van het ontwerp van de Onafhankelijkheidsverklaring aan het Congres. Veelgemaakte fout: denken dat de Verenigde Staten al in 1620 bestonden. Image credit: John Trumbull / Wikimedia Commons, publiek domein
Medaillon tegen de slavernij met de tekst 'Am I not a man and a brother?', rond 1787
BRITSE RIJK · 1585-1833
Abolitionisme en het einde van de slavernij
Eind 18e eeuw kwam in verlichte en religieuze kringen het abolitionisme op: de beweging tegen slavernij
In 1807 kwam er een verbod op de slavenhandel in het Britse Rijk
Dat betekende de economische neergang van Barbados en Jamaica
In 1833 verbood Groot-Brittannië de slavernij in grote delen van het rijk
KA 29. Abolitionisme: de beweging die slavernij wilde afschaffen. Eerst verboden de Britten de slavenhandel (1807), daarna de slavernij zelf in grote delen van het rijk (1833). Veelgemaakte fout: 1807 en 1833 door elkaar halen. Het medaillon is gemaakt vanuit de abolitionistische beweging. Image credit: Wedgwood / Museum of Fine Arts Boston via Wikimedia Commons, CC0
Wat is abolitionisme?
De beweging die slavernij wilde afschaffen
De beweging die de driehoekshandel wilde uitbreiden
De beweging die de Pilgrim Fathers steunde
De beweging die belasting zonder vertegenwoordiging wilde
Abolitionisme: de beweging tegen slavernij, opgekomen eind 18e eeuw. Verwachte fout: de beweging voor onafhankelijkheid, die niets met slavernij te maken had.
Vul in
Volgens de volkssoevereiniteit komt de macht van het volk; de trias politica verdeelt de macht over drie machten.
Volkssoevereiniteit en trias politica. Verwachte fout: natuurlijke rechten, dat gaat over rechten van mensen en niet over de verdeling van macht.
Welk deel vond je het lastigst?
Verkenning en vestiging
Noord, zuid en Caribisch gebied
Opstand en onafhankelijkheid
Abolitionisme
Herhaal het onderdeel met de meeste stemmen.
Noem twee manieren waarop de koloniën zich ontwikkelden.
Leidende vraag: Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? Goed: vestigingskoloniën in het noorden en plantagekoloniën in het zuiden en Caribisch gebied; gebruik van slaafgemaakten; opstand in 1776 en ontstaan van de Verenigde Staten; abolitionisme en verbod op slavernij. Verwachte fout: alleen één manier noemen of de Pilgrim Fathers als enige ontwikkeling.
BRITSE RIJK · 1585-1833
Begrippen (1/2)
vestigingskolonie: Kolonie waar kolonisten zich vestigen voor landbouw, handel en nijverheid
plantagekolonie: Kolonie met grote plantages die handelsgewassen voor de export verbouwen
slaafgemaakten: Mensen die tegen hun wil als bezit werden gedwongen te werken
driehoekshandel: Lucratieve handel tussen Europa, Afrika en Amerika, ook in slaafgemaakten
Royal African Company: Engels handelsbedrijf dat werd opgericht voor de driehoekshandel
Deze slide heeft geen instructies
BRITSE RIJK · 1585-1833
Begrippen (2/2)
trias politica: Verlicht idee dat de macht is verdeeld over drie machten
volkssoevereiniteit: Verlicht idee dat de macht van het volk komt
natuurlijke rechten: Rechten die mensen van nature hebben
federale staat: Staat met deelstaten die eigen bestuur hebben onder één centrale regering
abolitionisme: Beweging die de slavernij wilde afschaffen
Deze slide heeft geen instructies
